Er is weinig voor nodig om je geloof in de mensheid te verliezen: Reis naar het einde van de nacht lezen bijvoorbeeld, de geschiedenis bestuderen of een paar dagen het nieuws volgen volstaat. Echter, de beste manier om voorgoed af te komen van je illusies is kijken naar Benelux Next Top Model. In het programma strijdt een aantal meisjes om de titel van topmodel en een contract bij een of ander modellenbureau. De arena is het ‘model mansion’ waarin de meisjes verblijven; de slachtpartij wordt in vileine banen geleid door een aantal experts, dat de meisjes doorlopend vernedert.

Vijfkoppig monster
De jury bestaat uit Daphne ‘flappie’ Dekkers: ooit model in de marge, vergane glorie dus, schrijft nu over het baren van kinderen en genitale verminking, getrouwd met de meest flamboyante en spontane tennisser aller tijden: Richard Krajicek. Daarnaast zit Bastiaan van Schaik: een moddervette, rossige ‘uberstylist’ die eruitziet alsof hij chronisch enkele graden verhoging heeft. Van Schaik is een gewetenloos stuk crapuul dat opleeft bij het afvuren van platte belediging op onzekere, minderjarige modepopjes (‘Je staat erbij alsof je anaal bent genomen’, dat soort opmerkingen.). Verder: Mariana Verkerk, ex-model. Ook zeer content met het wegvagen van elk beetje zelfrespect dat de pubers hebben. Ze schudt met een ijskoude blik kwalificaties als ‘walgelijk’, ‘verschrikkelijk’, ’lelijk’ en ‘te dik’ uit haar mouw.  Ze is gespecialiseerd in de oogopslag van pure minachting, die uiteraard geregisseerd is. Verder nog ene Ghislaine Nuyten, een kleurloze heks waar weinig bijzonders over te melden is, behalve dan dat iemand haar moet vertellen dat ze enkele jaren geleden is overleden. Als laatste Geert de Wolf, een Vlaamse modefotograaf, type stoere metroseksueel, zo weggelopen uit een Gilette-reclame. Hij is redelijk voorzichtig met de modellen, waarschijnlijk om ze te kunnen troosten na afloop, en ze te helpen met hun verdere carrière.

Tot zover een proeve van het gemak waarmee vernederd kan worden. Deze jury is een prachtige afspiegeling van de modewereld waar schoonheidsfascisme de dienst uitmaakt. Maatje 34 is te dik en het hebben van spierweefsel is lelijk. De modellen mogen er eigenlijk niet meer uitzien als mens, maar moeten zich uithongeren totdat ze op een abstract kunstwerk lijken, type benige staketsels in een tent van huid want ‘dat is nu eenmaal wat de klant wil’, en tsja, wat doe je daaraan?

Slangenkuil
De deelneemsters mogen dan wel slachtoffer zijn van de jury, ook zelf zijn ze allerminst vies van het bashen van medekandidaten. En dat is dan ook het enige wat ze doen. Nee, de onderbuikgevoelens worden allang niet meer verborgen, slechts even, in een doorzichtig toneelstukje waarin er een gevoel van medeleven gefaket moet worden. Vervolgens lopen ze leeg voor de camera over alles wat er mis is met de ander. En wat wordt de kijker voorgeschoteld? Het mooiste dat de mens te bieden heeft: haat, jaloezie, afgunst en minachting. Als er dan wordt toegegeven dat een andere kandidate erg mooi is, is dat een zeer pijnlijke constatering, een bedreiging van het ego waar meteen op gereageerd moet worden. Door ze weg te pesten bijvoorbeeld, of, een favoriete strategie, tijdens een fotoshoot van een andere deelneemster, in haar blikveld te gaan staan en gemeen glimlachen en lispelen, om de concurrente uit haar evenwicht te brengen.

Uiteraard is het programma ook een lange advertentie voor allerlei pretentieuze, peperdure schoonheidsproducten, en gaat het natuurlijk niet echt om de modellenwereld, maar om het scoren van kijkcijfers. Het programma is daarmee dubbelfout: vanwege het aanschurken tegen de modewereld waarin oppervlakkigheid en schoonheidsfascisme de boventoon voeren, en vanwege het exploiteren van het lelijkste wat de mens te bieden heeft. Camus schreef ooit dat er in de mens meer te bewonderen dan te verachten valt. Het is duidelijk dat hij nooit naar Benelux Next Top Model heeft gekeken.