Feuilleton: The Ana-files (9)

Na 6 maanden therapie ben ik 145 geroosterde boterhammen met pindakaas, 24 praatsessies, 186 huilbuien en 5,5 kilo verder. De psycholoog is opgetogen, prijst herhaaldelijk mijn doorzettingsvermogen, begint enthousiast aan een nieuwe gewichtsgrafiek met 62 kilo als nulpunt. Terwijl het met de kilo’s crescendo gaat, slagen we er zelfs in een flink aantal moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken.

En dan gaat het mis. Aanvankelijk zonder dat het me zelf echt opvalt. Dat ik gestrest ben, weet ik. Wellicht minder eet dan eigenlijk zou moeten. Niet genoeg slaap. Mezelf langzaam maar zeker weer aan het terugtrekken ben. Maar hoe slecht ik me werkelijk voel, dat moet de weegschaal me vertellen. En die doet dat onbarmhartig.

Waar de cijfers steeds omhoog gingen, geeft de weegschaal nu na een nieuwe week ineens -2,2 kilo aan. Zeven dagen later is dat -3,4 kilo. Weer een week verder zak ik terug naar -4,6 kilo. Zo ben ik binnen anderhalve maand weer terug op het punt waarop ik in juni de kliniek binnenwandelde. Geen geringe prestatie, gezien het feit dat het me bijna een half jaar heeft gekost het gewicht erbij te krijgen.

Damaged goods
Waar zich eerst een voorzichtig laagje vet vormde, komen nu de ribben weer tevoorschijn. Mijn heupbotten steken al weer uit, polsen veranderen terug naar luciferhoutjes, ogen komen diep in hun kassen te liggen.

Natuurlijk wil de psycholoog weten wat er mis is. Waarom ik de strijd ineens aan het verliezen ben. Wat er is veranderd. Maar de waarheid is dat er eigenlijk niet zoveel is gebeurd. En dat is exact het probleem. Na alle moeite, alle bloed, zweet en tranen en al het gepraat ben ik nog steeds met meisje met de damaged goods-sticker op haar voorhoofd. Het meisje dat erin slaagt een ongeluk te krijgen op weg naar haar eerste afspraak in de anorexiakliniek. Het meisje dat voorzichtig weer gaat daten en direct tegen een verkrachter oploopt. Het meisje dat er 6 maanden over doet om 5,5 kilo aan te komen en vervolgens maar 8 weken nodig heeft om er 7,5 te verliezen. Het meisje dat, ondanks alle teleurstellingen en pijn, de wereld nog steeds met grenzeloze onbevangenheid en eindeloze kwetsbaarheid tegemoet treedt. Het meisje dat daarom straf heeft verdiend. Ik walg van mezelf en als gevolg daarvan maakt alleen de geur van eten me al misselijk.

Eetalarm
Met de Kerstvakantie in het vooruitzicht heeft de psycholoog me momenteel weinig te bieden. Ze raadt me aan 3 keer per dag een wekker te zetten om me eraan te herinneren te eten. Dat gaat een dag goed, daarna wint emotie het van ratio. Daarnaast adviseert ze vrienden in te schakelen om over mijn voedingspatroon te waken. Op zich een goede tip, ware het niet dat ik er na jarenlange oefening inmiddels een meester in ben mijn omgeving glashard voor te liegen.

Bijkomend probleem: in januari zal ik aan de groepstherapie beginnen en voorlopig niet bij haar terugkeren. Mits het me lukt de vrije val waarin mijn gewicht is geraakt een halt toe te roepen. Bij de intake voor de groep is me duidelijk te kennen gegeven dat mijn BMI minimaal 18 zal moeten zijn en blijven om mee te mogen doen. Zak ik daaronder, dan is het direct game over.

Dat is niet de bedoeling, dat snap ik zelf ook wel. En ik wil beter worden, echt waar. Ik ben alleen zo moe. En zou, na al het vechten, eigenlijk ook bij god niet meer weten hoe.

Lees hier deel 1 van The Ana-files.
Lees hier deel 2 van The Ana-files.
Lees hier deel 3 van The Ana-files.
Lees hier deel 4 van The Ana-files.
Lees hier deel 5 van The Ana-files.
Lees hier deel 6 van The Ana-files.
Lees hier deel 7 van The Ana-files.
Lees hier deel 8 van The Ana-files.



  1. Anneke Achttien on dinsdag 12, 2010

    Dag Anna, waar ga je over schrijven als je niet meer over je ziekte schrijft ? Of schrijf je al over andere onderwerpen c.q plaatsen ? Fijn dat je geen persoonlijkheidsstoornis hebt, dat maakt dat je anorexia makkelijker te behandelen is. Op internet geef je ironie meestal aan met een emoticon. In het dagelijkse leven wordt ironie duidelijk door klank stem, gelzichtsuidrukkig en zo. Ben trouwens dol op ironie en heb een goed gevoel voor humor. Je maakt nu duidelijk hoe je die opmerking over appeltaart precies bedoelde. En die duidelijkheid heb ik van je nodig. Mensen met eetproblemen zenden namelijk vaak onduidelijke en dubbelzinnige boodschappen uit als het over eten gaat. Strijd over hoe je je opmerking over eten precies bedoeld voorkomt strijd over je bedoeling. Die strijd is zonde van ieders tijd. Jij mag wat mij betreft zelf weten wat en wanneer je wat eet. Ik heb geen eetprobleem maar pik het ook niet dat een ander me zegt wat ik moet eten en hoeveel ik moet wegen. Die individuele vrijheid wordt begrensd door de wet. Als je je leven in gevaar is mag er worden ingegrepen. Met die regeling lijkt me niet veel mis.

    Ik eet de dingen die ik lekker vind en heb bovendien geleerd dat het goed is om genoeg gezonde voedingsstoffen te eten. Ik zorg er dus voor dat ik eet wat ik lekker vind en dat het voedsel gezond genoeg is. Ik vraag me af of er voor jou nu een produkt is dat je zo lekker vind dat je dat nu zou kunnen eten of heb je een herinnering aan een produkt wat je voor je ziek werd erg lekker vond. Kun je daar uberhaupt over nadenken en wil je als je dat lukt me dat hier laten weten ? Groet ! (Reageer niet eerder dan maandag, dan weet je dat even, heb een druk weekend voor de boeg.)

  2. Quiqui on dinsdag 12, 2010

    ‘Op zich een goede tip, ware het niet dat ik er na jarenlange oefening inmiddels een meester in ben mijn omgeving glashard voor te liegen.’

    Nogmaals: je omgeving weet alles al (luciferhoutjes dead giveaway). Als je één vinger opsteekt schiet iedereen toe om je te helpen. Maar tussen die ene vinger en de hulp die je nodig hebt zit een onzichtbare muur van beschaafde omgangsvormen. Prik alsjeblieft het eerste gaatje.

  3. Bert Brussen on dinsdag 12, 2010

    Zeg, ze reageert niet eerder dan maandag, dat jullie het even weten. Dat jullie dus niet als een gek het hele weekend gaan zitten F5′en enzo.

    Wat is trouwens “ironie”?

  4. Linda Duits on dinsdag 12, 2010

    Ironie, Bert, is een zin met een emoticon erachter. Moet ik je nu alles uitleggen over het internet?

    Vraag me trouwens af waarom Anna zelf niet meer reageert. Misschien heeft de plisie haar wel opgepakt omdat ze met haar BMI de wettelijk vastgestelde ondergrens overtreedt.

  5. Bert Brussen on dinsdag 12, 2010

    Ja luister eens, als mensen de wettelijk vastgestelde BMI-ondergrens gaan negeren en ook nog eens weigeren Zyprexa (PROUDLY BROUGHT TO YOU BY LILY, THE FUNNIEST PHARMACEUTICAL COMPANY IN THE WORDL!) te slikken is het einde zoek natuurlijk! (emoticon)(slash emoticon)

  6. Anneke Achttien on dinsdag 12, 2010

    Dag Bert en Linda, er gaan jaarlijks 52 anorexia patienten dood door ondergewicht. Anorexia kan net zulke levensbedreigende vormen aannemen als sommige vormen van kanker. Terminale kankerpatienten kotsen de longen uit hun lijf ten gevolge van de bijwerkingen van hun chemokuur. Ze hebben dit leed er voor over omdat ze beter willen worden. In de somatische geneeskunde is er geen taboe op het slikken van pillen om beter te worden. Jullie zijn daar op tegen als het om psychiatrische zieken gaat. Deze mening zegt alles over jullie beperkte visie op dit vlak. Maar goed, blijkbaar weten jullie niet beter want dan zou je een ander standpunt innemen. Iedereen heeft recht op zijn eigen beperkingen wat mij betreft. Groet !

  7. Bert Brussen on dinsdag 12, 2010

    Wij weten juist wel beter, we kunnen namelijk gewoon de wetenschappelijke literatuur raadplegen die ons aanraadt geen Zyprexa te slikken.

    Kotsen door chemokuur doen kankerpatienten overigens al jaren niet meer. Dat is enorm 1980 namelijk. Tegenwoordig hebben we daarvoor prima braakremmende middelen.

  8. Alf Berendse on dinsdag 12, 2010

    Anneke, laat ik eerst stellen dat ik geen problemen heb met medicatie bij/tegen psychiatrische ‘ziekten’. Ik kan mij ook voorstellen dat psychofarmaca in individuele gevallen helpen bij anorexia; Zyprexa maar ook antidepressiva. Dat wil echter nog niet zeggen dat anorexia per definitie een waan of een uiting van depressie is. Positief effect van een psychofarmaceutisch middel bewijst niet dat de patiënt de kwaal heeft waartegen het medicijn is bedoeld. Als ik Ritalin slik, voel ik mij beter ook zonder dat ik last heb van ADHD. En denk aan de hype rondom Prozac enkele jaren geleden, de vele mensen die zich er beter bij voelden, zonder dat er sprake was van een depressie. Psychofarmaca zijn nu eenmaal paardenmiddelen, hebben geen verfijnde, geen bijzonder selectieve uitwerking. Van het door jou gepropageerde Zyprexa is de gewenste uitwerking op neurofysiologie, in het bijzonder neurotransmitters, zelfs helemaal niet bekend, men vermoedt slechts dat het een negatieve uitwerking heeft op hoeveelheden dopamine en serotonine.

    En het heeft gewichtstoename als ongewenste bijwerking. Stel je nu eens het volgende scenario voor: Zyprexa wordt voorgeschreven voor de eigenlijke doelen: psychoses (hallucinaties en wanen), disfunctioneel perceptie syndroom (v/h schizofrenie) en de manische fase bij een bipolaire stoornis. Vervolgens constateert men dat een substantieel aantal patiënten in gewicht toeneemt, bij sommigen is zelfs sprake van obesitas. Ha, denken enkele artsen, van deze bijwerking kunnen we ook een doel maken: Zyprexa bij anorexia. Dit begint met ‘off label’ voorschrijven, ‘anorexia als waan’wordt er later bij bedacht. De fabrikant van Zyprexa springt hier graag op in, want het nieuwe behandeldoel voor het medicijn levert nieuwe inkomsten op. Ik heb hier helemaal niets op tegen, ik ben geen tegenstander van psychofarmaca en van mij mag er veel geld mee worden verdiend. Maar een zuivere voorstelling van de ontwikkeling is wel nodig. Ik durf mijn status als deskundige in te zetten bij het volgende: eerst was er de constatering dat Zyprexa leidt tot gewichtstoename, daarna pas de ‘theorie/visie’ dat anorexia een waan is. Zo gaat dat namelijk bij uitbreiding van behandeldoelen van psychofarmaca, het effect gaat aan de theorie vooraf. En de methode voor het ontdekken van nieuwe gewenste effecten/behandeldoelen ’s ‘hit or miss’.
    Bij Zyprexa tegen anorexia kun je stellen dat een somatische uitwerking (gewichtstoename) met een psychiatrisch sausje (de waan) wordt overgoten.

    Als anorexia een waan is, dan is het wel een heel bijzondere: enkelvoudig, gericht op slechts één onderwerp, en bijna praktisch van aard (afvallen). Andere wanen zijn diffuus, beslaan vele waarnemingen en gewaarwordingen, alles wat zich aan de patiënt voordoet kan bij de waan worden betrokken. Een bijna algemene afbraak van realiteitszin is te constateren, je moet vaak je best doen om iemand die wanen ondergaat over het meest eenvoudige tot een zinnige uitspraak te brengen. Maar bij anorexia zou het maar om één, heel specifieke waan gaan: de gedachte te dik te zijn; in alle andere opzichten zijn waarnemingen en gewaarwordingen wel normaal en getuigt de betekenisgeving wel van realiteitszin.

    Jij verwijt Bert Brussen en Linda Duits een beperkte visie. Anorexia als waan is ook een beperkte visie. Zelfs dat anorexia alles te maken heeft met de gedachte ‘ik ben te dik’ is een beperkte visie. Het sluit anorexia als zelfdestructief gedrag uit, evenals anorexia als ervaring van controle over (een deel van) het bestaan. Maar jouw beperkte visie zal het in de toekomst goed doen als basis voor een goedkope diagnose-behandelcombinatie: de kwaal is een waan en een antipsychoticum is de remedie.

    Voor het overige getuigt jouw poging om Anna middels deze site in therapie te nemen (zo doorzichtig: ‘vertel mij eens, wat vind je lekker eten?’), de arrogantie en neerbuigendheid ervan, van een beroerde houding voor iemand die in de zorg werkzaam is.

  9. Anneke Achttien on dinsdag 12, 2010

    Dag Alf, misschien is het goed dat je alles wat ik heb geschreven nog eens leest, de definitie van een waan opzoekt en dan bekijkt of er nog overblijft wat iets toevoegt aan deze discussie. Van wat ik bedoel heb je niets begrepen. Gisteren vroeg ik nog aan een vriendin van me wat ze lekker eten vindt want dat zouden we samen gaan doen. Als je denkt dat dat een therapeutische vraag is dan weet je of niet wat therapie is of je kookt of eet nooit met vrienden. Groet !

  10. Anneke Achttien on dinsdag 12, 2010

    Bert, je weet niets over hoe het er in de medische wereld aan toegaat en kennis over hoe een psychiater werkt heb je ook niet. Kun je ook niets aan doen. Jij gaat er blijkbaar mee akkoord dat mensen sterven aan anorexia want eventuele bijwerkingen van pillen vindt jij niet acceptabel. Neem jij die doden dan maar voor je rekening, ik maak een andere keuze.

  11. Bart van de Hulsbeek on dinsdag 12, 2010

    Ik ben benieuwd naar jouw kennis en ervaring aangaande deze materie Anneke.

  12. Linda Duits on dinsdag 12, 2010

    Ja Bert, eigenlijk ben jij hier degene die een pistool tegen Anna’s hoofd houdt iedere keer dat ze iets wil eten.

  13. Alf Berendse on dinsdag 12, 2010

    Oké, Anneke, wie het niet met jou eens is, begrijpt jou niet goed en evenmin iets van psychiatrie. En je vroeg Anna uit vriendschap wat ze lekker eten vindt.

  14. Anna on dinsdag 12, 2010

    Anneke, ik kom niet bij je eten binnenkort, noch zijn we bevriend, dus quasi geinteresseerd informeren naar mijn lievelingseten, favoriete kleur en of ik soms van hobby’s houd lijkt me niet echt terzake doen. Verder bewijzen het feit dat je die vraag stelt, plus kennelijk denkt dat ik de hele dag weinig anders hoef te doen dan naar mijn eigen navel te staren, dat je er nog steeds weinig van begrepen hebt en bovendien de Ana Files niet goed leest. Ik heb gewoon een full time baan, mijn eigen treurige leven is dus geenszins mijn enige gespreks- of schrijfonderwerp.
    Wel fijn dat ik nu weet dat de politie elk moment aan de deur kan komen kloppen om me te arresteren wegens het overtreden van de BMI-wet
    En ook handig dat mijn gekte kennelijk de schuld is van Bert. Ik heb het meteen opgenoteerd voor mijn therapiesessie volgende week. Nu maar hopen dat de psycholoog daar ook in trapt.
    Tot slot heeft Alf Berendse gelijk als hij zegt dat anorexia voor een aanzienlijk deel te maken hebben met controle, discipline en zelfdestructief gedrag. Maar goed, dat zeg ik en ik heb natuurlijk een waan. Hell, voor hetzelfde geld bestaat Alf Berendse niet eens maar heb ik hem gewoon weer verzonnen

  15. [...] The Ana-files. Lees hier deel 7 van The Ana-files. Lees hier deel 8 van The Ana-files. Lees hier deel 9 van The Ana-files. Lees hier deel 10 van The Ana-files. 0 [...]

  16. [...] The Ana-files. Lees hier deel 7 van The Ana-files. Lees hier deel 8 van The Ana-files. Lees hier deel 9 van The Ana-files. Lees hier deel 10 van The Ana-files. Lees hier deel 11 van The Ana-files. [...]

  17. [...] The Ana-files. Lees hier deel 7 van The Ana-files. Lees hier deel 8 van The Ana-files. Lees hier deel 9 van The Ana-files. Lees hier deel 10 van The Ana-files. Lees hier deel 11 van The Ana-files. Lees [...]

  18. [...] The Ana-files. Lees hier deel 7 van The Ana-files. Lees hier deel 8 van The Ana-files. Lees hier deel 9 van The Ana-files. Lees hier deel 10 van The Ana-files. Lees hier deel 11 van The Ana-files. Lees [...]