Als de jeugd de toekomst heeft, en het internet de toekomst is, dan zijn jongeren op het internet de toekomst in het kwadraat. Er gaat een grote belofte uit van de ‘knip-en-plak-generatie’ (of de ‘my-media-generatie’ of ‘generatie-M’ of enig andere guitige marketingaanduiding). Als er iets gedaan wordt met jongeren en nieuwe media, wil iedereen daar bovenop zitten. Zo ook met Spunk, een online magazine gericht op en gemaakt door jongeren tussen de 15 en 19. Het Bedrijfsfonds voor de Pers zag in Spunk vernieuwing en verbetering, en gaf het daarom 50.000 euro subsidie in 2003. Volgens het fonds verschilde Spunk significant van andere nieuwsmedia. De jonge stem van Spunk is echter beperkt. Hij sluit naadloos aan bij de dominante stem in de mainstream media. Spunk is dan ook geen ‘bron van kennis over jeugdcultuur’, maar een soort Club Veronica voor Volkskrantjournalisten.
Spunk beloofde zowel een bottom up als een top down transformatie van de journalistiek. De top down zit in de subsidie van het Fonds. Spunk kreeg deze subsidie omdat het Bedrijfsfonds van mening was dat het de diversiteit van het Nederlandse medialandschap verrijkte. Daarnaast vond het dat Spunk afweek van andere jongerensites, omdat het een jongerenperspectief op nieuws en maatschappij toonde. De bottom up zit in de manier waarop jongeren zelf kunnen gaan schrijven over onderwerpen die zij zelf kiezen.
Snobisme
Spunk wordt gemaakt door een team van ongeveer vijftien redacteuren die alle tussen de 15 en 19 jaar oud zijn. Er zitten etnische minderheden in het team, er is diversiteit in seksualiteit en meestal zijn er evenveel jongens als meisjes. De hoofdredacteur is echter ouder en Spunk werkt samen met gevestigde instituties, zoals jarenlang met NRC Handelsblad.
Wanneer we kijken naar de daadwerkelijke inhoud van de site, zien we van de diversiteit in de redactie weinig terug. De dominante stem op de site is weliswaar jong, maar is vooral elitair en geprivilegieerd. Zo kenmerken de columns van Hasna el Maroudi zich door een snobistische toon en een voortdurend beroep op haar moderniteit (bijvoorbeeld in Anders). Ook de andere auteurs zetten zichzelf graag af tegen anderen die zij minder vinden. Dit doen zij door popcultuur te bekritiseren (zoals Ebele Wybinga hier), of daar alleen over te schrijven door overmatig gebruik te maken van ironie (zoals Raoul de Jong hier). Ironie is het stijlmiddel van superioriteit. De toon is steeds dat Spunkers beter zijn dan hun leeftijdsgenoten.
Gevestigde orde
Hoewel Spunk hiermee verschilt van andere jongerensites, is de stem van Spunk verrassend gelijk aan die in de gevestigde ‘volwassen’ media. Het is een stem van hoge cultuur, van individueel liberalisme en van een conservatieve elite. Op Spunk geen feminisme of alternatieve etnische meningen. Als Spunkers ouder worden, zien we de connectie met de gevestigde media nog sterker. Zo zijn Spunkers Renske de Greef, Wiegertje Postma en Raoel de Jong min of meer succesvolle schrijvers van boeken geworden. Boeken. Die boeken gaan overigens opvallend vaak over Afrika maar dat geheel terzijde.
Spunk laat zien hoe moeilijk het is om diversiteit in de media van bovenaf te sturen. Ook vanuit een bottom up-perspectief biedt Spunk weinig positiefs. De jonge auteurs zijn allen hoogopgeleid en de strenge kwaliteitseisen die Spunk stelt, maken dat niet iedereen voor Spunk kan schrijven. De uitsluitende toon van de site voorkomt ook nog eens dat andersoortige stemmen hun weg vinden naar de redactie. Spunk heeft, uiteindelijk, de belofte van een nieuw, jong soort ‘citizen journalism’ niet waar weten te maken. In plaats daarvan is het elitaire vijver waarin de elite vist en vangt.
Dit is een samenvatting van As the world Spunks: Does internet help transform youth journalism (verschenen in dit boek), een wetenschappelijke studie van Linda Duits, Liesbet van Zoonen en Fadi Hirzalla.

RSS feed
RSS atom feed



Mja, walgelijke site dat.
jezus, dit iis dan wel weer een beetje jammer. Heb je hier een prima stuk waar ik het alleen maar mee eens kan zijn en dan gebruik je voorbeelden van artikelen van respectievelijk 6, 5 en 8 jaar oud om je punt te maken.
Conclusie is dus dat het Spunk van 5 jaar terug een snobbistisch clubje was?Sterk punt hoor.
@Target Het stuk is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. De data die daarvoor verzameld zijn, zijn daardoor automatisch oud: wetenschap gaat nu eenmaal traag. Overigens hergebruikt Spunk die oude artikelen om de site vol te houden. Ze zetten regelmatig columns van de auteurs die ik noem in de kijker. Hierdoor houdt het argument dat ik maak wel stand: Spunk was en * is * een snobistische club; diversiteit in de media is moeilijk aan te sturen van bovenaf en lastig te bereiken van onderaf.
- Edit: gaarne inhoudelijke kritiek leveren, bij voorbeeld met argumenten, of gewoon oprotten en wegblijven. -
Een aardig artikel over een online magazine dat kennelijk in een bepaalde behoefte voorziet.
Volgens de auteur: “De jonge auteurs zijn allen hoogopgeleid en de strenge kwaliteitseisen die Spunk stelt, maken dat niet iedereen voor Spunk kan schrijven.”
Treffende voorbeelden hiervan vond ik op de Spunk site onder de kopjes “penis enlargers”, “hoer worden”, nieuwe borsten” en “Omar, Marokkaan van de straat’ , die adviseerd om “veelvuldig om je heen te spugen om je territorium af te bakenen”.
@willibald wonder Het is duidelijk dat jij nooit voor Spunk zult schrijven. #taalvaudten.
Spunkers kiezen vaak voor ‘choquerende’ en ‘grensoverschrijdende’ onderwerpen, zoals seks en drugs. Dat is een van de manieren waarop zij een jonge identiteit neerzetten. Dat zit wel in dit onderzoek, maar niet in dit artikel. De manier waarop zij hierover schrijven, is daadwerkelijk anders dan je zou verwachten van een generatie die BrE3ZaH TaAl heeft uitgevonden.
@linda, hmmz ja, kut… duidelijk, vergeet bovenstaande kritiek maar, ik ga het opnieuw proberen.
Goed stuk Linda! Maar wel een beetje jammer dat wetenschappelijk onderzoeksmateriaal zich zo lastig laat lenen voor een actuele column…. Nee, dit is het eigenlijk ook niet.
Maar wat ik me dan wel afvraag is of de conclusie niet moet zijn dat diversiteit in de media niet zo zeer te maken heeft met leeftijd dan wel met je sociale achtergrond en positie in de maatschappij, Iets wat zich laat vormen in de leeftijd van 15 tot 19.
Een 15 jarige volkskrantlezer zal later niet snel meer de Telegraaf oppakken en vice versa.
Opvallend aan alles wat voor jongeren gemaakt wordt is datzelfde infantiele toontje. In het verleden heb ik een blauwe maandag voor CJP gewerkt, en daar werd er ook constant gehamerd om op de meest infantiele toon jongeren te benaderen, omdat je anders nog steeds diezelfde culturele elite zou bereiken en er moest juist nieuwe instroom komen op dat moment.
Sindsdien weet ik bijna zeker dat er niet zoiets bestaat als één bepaalde jongerencultuur en dat alles wat door en voor jongeren is vooral door en voor alle schoolkrantredactieleden is.
Fuck it, ik geef het maar op om verder gezichtsverlies vandaag te voorkomen.
@Linda
Bedankt voor deze geruststellende mededeling, maar wel flauw hoor, iemand meteen afrekenen op 1 typefautje.
Ik zou trouwens wel eens de concepten willen zien die deze hoogopgeleide auteurs bij de editor van Spunk inleveren voordat ze geplaatst worden.
Overigens heb ik niets anders gedaan dan weergeven wat ik zo al op de site tegen kwam.
Voor liefhebbers van dit genre is het waarschijnlijk de “place to be”.
Wat “BrE3ZaH TaAl ” betreft, Neerlands Hoop bracht in 1979 al een dubbel-LP uit met de naam “Offsmboet Ippq Dpef”, dus zo origineel is dat nu ook weer niet.
Natuurlijk wil je alles goed onderbouwen en heb je hiervoor soms wetenschappelijk materiaal nodig. Wel vind ik het jammer dat er niet in dit stuk terug komt wat de huidige ‘problemen’ van ‘Spunk’ zijn. Dat nu enkel weer oude columns worden gepost, wil toch ook wat zeggen..
Mainstream oké, maar elitair?
Wat sommige dingen betereft, wel: hun ego’s druipen van de stukjes af; ze lijken nooit buiten Amsterdam te komen (alhoewel dat búiten Amsterdam dan weer niet echt als elitair geldt, maar goed); en meer dan zeer oppervlakkige diveristeit (huidkleurtje, geslacht) is er inderdaad niet.
Maar gebaseerd op wat ik er vroeger van gelezen heb, vind het het geen elitaire site, omdat:
- Zeventig procent van de artikelen daar gaan over seks(uele dingen), want toch een vrij banaal onderwerp is (als in: begrijpbaar en herkenbaar voor zelfs de grootste idioot). Ik betwijfel dat dit is om choquerend over te komen, omdat dergelijke onderwerpen zelfs op VMBO’s al 10 jaar lang afgezaagd zijn. En zoals je zelf zegt, ze nemen hierover ook geen vernieuwende standpunten in.
- De stukjes van ene Omar zijn geïnspireerd door straatcultuur, en weliswaar waarschijnlijk ironisch bedoeld, maar net niet ironisch (of grappig) genoeg om hem elitair te doen lijken (en de reacties op zijn stukjes zijn al helemaal van bedroevend niveau).
- Die boekjes van de ex-Spunkers de je noemde, zijn met romans te vergelijken als een suikerspin met een viergangendiner (… of iets in die trant). Werden met hoon ontvangen in de (dan wel weer elitaire) Propria Cures.
Helemaal in het begin hadden ze nog een rubriek waarin recente romans werden besproken, en ook eentje met recensies over muziekalbums. Maar die hebben het niet lang uitgehouden. Tegenwoordig tonen ze alleen af en toe een “hip” clipje van MTV. Ik vind het gewoon een wat krampachtig hip doende doch in werkelijkheid conventioneel-burgerlijk zijnde popcultuursite.
Spunk is sowieso al lang over de houdsbaarheiddatum heen. Alleen krijgt de eigenaar het aan niemand verkocht. Daar is ie al een jaar of drie mee aan het leuren.
Ik ben nu al benieuwd naar een vergelijkbare studie naar Joop. De pak ‘m beet 125 opiniemakers van die site zouden toch in staat moeten zijn om een gevarieerd aanbod aan opinie te leveren maar als ik de afgelopen week eens doorneem, gaan de meeste items over het Iran-debacle of iets wat daaraan annex is en in de overige items draait het telkens weer uit op Wilders, grootgraaiers en de politieke elite. De week daarvoor was weinig verschillend.
Linda, als ik jou lief aankijk…
Alsjeblieft?
Moeten we dan denken aan hetzelfde soort hoogopgeleide auteurs en de zelfde strenge kwaliteitseisen die Spunk stelt?
@target LOL
@mylene Eerlijk gezegd hoorde ik pas van de problemen bij Spunk toen ik dit stuk had geplaatst. Terechte kritiek van je dus, ik had me er best wat in mogen verdiepen nu (heb dat sinds het onderzoek niet meer echt gedaan).
@Bart van de Hulsbeek Het lijkt me niet zuiver als ik onderzoek ga doen naar Joop. Op zijn zachtst gezegd ben ik bevooroordeeld… Bovendien ligt mijn onderzoeksinteresse daar helemaal niet (check mijn site als je wilt weten waar wel). Ik heb wel een oud-collega die zich met nieuwe media, journalistiek en democratie bezighoudt aangespoord vergelijkend onderzoek te doen naar De Jaap en Joop. Joop * wil * overigens helemaal geen gevarieerd aanbod aan opinie bieden, het wil een linkse site zijn waar linkse mensen fatsoenlijk kunnen discussiëren.
Dan is er ook geen onderzoek meer nodig Linda, van fatsoenlijk discussiëren is daar weinig sprake. Heldere site trouwens, die van jou.
ZIJN (waren) jongeren een keer welbespraakt en geven ze blijk van intelligentie, is het weer niet goed!
Hasna publiceert overigens al jaren niet meer (na bedreiging uit eigen kring) en Raoul is bijna met pensioen.
*Vroeger regende het altijd*
Tegenwoordig sneeuwt het.
Hoi,
Als oudspunker kan ik het niet weerstaan om hier eventjes een post achter te laten. Om mee te beginnen: Spunk was een commercieel project. Dit wil zeggen dat wij wilden entertainen, eventueel mensen aan het denken wilden brengen, een leuke tijd hebben en geld verdienen. Alleen al daarom is Spunk een geslaagde onderneming geweest. We hebben belachelijke dingen gedaan, geschreven, mensen hebben ons met plezier gelezen. Spunk heeft de doelgroep, jongeren tussen de 16 en 22 jaar, uitstekend vermaakt en zichzelf daarbij ook. Tussen al het gelul en geentertain zitten echter ook pareltjes. Bijvoorbeeld deze van Saro http://www.spunk.nl/index.php?nav=51&intArticleId=4450, een pareltje over het moderne contact. Of deze van Omar, die mij raakt: http://www.spunk.nl/index.php?nav=51&intArticleId=4576. Ik gooi er eentje van mezelf bij, geen geweldig stuk per se, maar even om mijn Spunk insteek te laten zien. http://www.spunk.nl/index.php?nav=51&intArticleId=4505
Spunk was mainstream entertainment pur sang, maar wel entertainment dat zichzelf af en toe overtrof en soms iets zinnigs produceerde. Daar moet u toch respect voor kunnen opbrengen?
Groet,
Marko Jovovic