Nog niet zo lang geleden was de VVD bijna de grootste partij van het land. Hoe anders is dat nu: de VVD is onzichtbaar en wordt op veel VVD-onderwerpen rechts ingehaald door Geert Wilders. Criminaliteit, immigratie, integratie, files, Europa en belastingen: voor rechtse stemmers was vroeger de VVD favoriet, nu is dat de PVV.
Waarom komt de VVD toch niet met een overtuigend tegengeluid? Veel mensen weten heus wel dat de voorstellen van Wilders niet haalbaar zijn: Nederland verlaat de EU nooit, relschoppers worden nooit in de knieën geschoten en de kopvoddentaks wordt nooit ingevoerd. Genoeg mogelijkheden voor de VVD om zich neer te zetten als realistisch en fatsoenlijk alternatief voor de PVV. Waarom gebeurt dat toch niet? Het antwoord is dat de VVD de PVV-stemmer niet ziet staan en alleen gericht is op zichzelf.
Jonge VVD-kandidaten
Afgelopen vrijdag werden de jonge VVD-kandidaten voor de gemeenteraden gepresenteerd bij een bijeenkomst in Den Haag. De kandidaten verdrongen zich op het podium om uit te leggen waarom zij in hun gemeente het verschil gaan maken. De ene gemeente moet snel een nieuw gemeentehuis krijgen, elders moet het uitgaansgebied worden aangepakt en in weer een andere gemeente zijn te weinig woningen voor studenten. Een paar kandidaten hadden geen campagnethema, maar dat mocht de pret niet drukken: ze hadden allemaal hoge verwachtingen van de uitslag.
Hoe realistisch zijn deze kandidaten? Vaak is dit onduidelijk, maar als een Haagse VVD-kandidaat zegt dat ze de verkiezingen gaan winnen, ga je toch twijfelen aan zijn realiteitszin. In Den Haag doet de PVV immers ook mee. De kandidaten en het publiek spraken er niet over en deden net alsof deze grote electorale concurrent niet bestond. Problemen in oude wijken? Gedoe rond de WMO? Nooit van gehoord. VVD-kandidaten zijn tijdens de kandidaatstellingsprocedure duidelijk niet getoetst op contact met de burger en inzicht in wat burgers tegenwoordig bezighoudt.
Agenda van de burger
Wat hebben deze lokale VVD-strijdpunten te maken met de massale onvrede die de bron vormt van Wilders’ populariteit? Stel dat de VVD in veel gemeenten gaat besturen, leidt dat dan tot minder onvrede? De aanwezigen hadden er geen antwoord op. Bij het stellen van deze vraag, realiseerden ze zich plotseling dat ze de agenda van de burger niet kennen en daar nog nooit naar hebben gevraagd. Dan is dat canvassen van de PvdA bij nader inzien toch zo gek nog niet. VVD-ers hebben het nog nooit gedaan.
Deze VVD-kandidaten kennen alleen hun eigen agenda. Zij zijn allen hoog opgeleide, blanke mannen. Ze komen allen uit een beschermd milieu, hebben allemaal genoeg geld om te studeren, hockeyen en borrelen. Ze gaan er vanuit dat maatschappelijke problemen aan hen voorbij zullen gaan: ze krijgen allemaal een goedbetaalde baan, een groot huis, een flinke auto en een plaats in de gemeenteraad.
Deze kandidaten hebben zich nog nooit bekommerd om mensen uit andere sociale lagen dan die van zichzelf. Het probleem is niet dat ze met meel in de mond praten en daarmee lagere sociale klassen afstoten, hun probleem is dat ze de agenda van die klassen niet kennen en er ook geen interesse in hebben. Een chique gekleed meisje was als enige eerlijk: ‘die mensen die PVV stemmen, die wil ik niet eens vertegenwoordigen’.
Met die blik naar binnen wordt de VVD binnen enkele jaren overbodig. Als de VVD andere kandidaten zou hebben met een breder blikveld, zou de VVD de PVV wegvagen in plaats van andersom.
Chris Aalberts is docent en onderzoeker politieke communicatie (www.chrisaalberts.nl).
RSS feed
RSS atom feed
Het is voor de VVD ook niet makkelijk om zich nu te herpositioneren. Door de recente maatschappelijke en economische ontwikkelingen hebben ze veel tegen. De geur van het grote graaien (bonussen etc) hangt om hen heen. Het privatiseren van belangrijke overheidsinstanties (energiemarkt, spoorwegen e.d.) is ook al geen succes gebleken. Het beschermen van de vermogenden doet het in deze tijd natuurlijk ook niet goed. En al ligt dit alles in werkelijkheid natuurlijk genuanceerder, deze erfenis schudden zij niet makkelijk van zich af. Ben het verder helemaal eens dat de tijd rijp is voor de VVD om met een verjongd en gedurfd programma te komen. Liefst onder charismatische leiding.
Jeumig, en ik maar denken dat de VVD ongeveer de derde of vierde paretij van het land was… Voorwaar geen toppositie maar ook geen reden tot paniek. Het is inderdaad moeilijk om positie te kiezen tegen de PVV als je grotendeels dezelfde ideeën hebt.
De VVD is de sitting duck van het grote graaien, krijgt alles wat naar (neo-)liberalisme riekt, in de schoenen geschoven terwijl dat PvdA en verschillende andere partijen daar juist gretig aan meededen. Ik denk dat het handig is om de storm maar over te laten razen, zodat er alle ruimte is voor het CDA en de PvdA om elkaar af te maken en andere akkefietjes tussen partijen.
Bovendien, wat moet je op de lokale agenda met “integratie volgens Wilders”?
Verjongen moet. In de gemeente waar ik kandidaat ben, ben ik een van de jongeren terwijl ik over ruim 2 maanden 50 wordt. Da’s te triest voor woorden.
Goed stuk Aalbers.
Mark Rutte heeft geen charisma, is een aardige jongen maar kan de VVD niet stevig neerzetten. Ze hebben minimaal een Bolkesteijn of Wiegel nodig om het verschil te maken.
De dame van de jongeren VVD die PVV stemmers niet wil vertegenwoordigen is nog lang niet rijp om in de raad te zitten, geen realiteitszin.
Het lijkt wel of de rechterflank van de VVD helemaal is verdwenen, dit gaat ze stemmen kosten.
In de laatste peiling staat de VVD met 23 zetels maar één zetel onder de PVV, het gaat me daarmee wat ver om de VVD overbodig te noemen.Er zullen vast wat stemmen van de VVD naar de PVV zijn gegaan, maar iets zegt me dat het electoraat van de PVV vooral een proteststem uitbrengt. Valt de PVV weg dan zal een groot deel van die stemmen weer naar de SP, D66 of een andere (sterke) oppositiepartij gaan. En ja, een aantal stemmen zal terugvloeien naar de VVD, maar dat zullen echt niet stemmen zijn waarmee de VVD zijn bestaansrecht weer zal bewijzen.
Zolang de VVD vasthoudt aan zijn liberale partijbeginselen hoeven ze echt niet te benadrukken dat ze een alternatief voor de PVV zijn die op behoorlijk wat thema’s recht tegenover de PVV staan. De grootste fout die de VVD de afgelopen jaren juist heeft gemaakt is om mee te gaan in die agenda van de burger en daarmee zijn eigen liberale gedachtegoed te kort aan het doen was. Eigenlijk is de VVD nu best een aardig alternatief aan het worden nu ze niet meer elke ochtend met de telegraaf onder de arm voor de camera staan.
En nu ga ik mijn mond spoelen en Femke steunen in haar linkse lente.
@target
Het gaat me niet zozeer om peilingen. Die zijn nu voor de VVD weer iets beter, maar feit is dat een inhoudelijk sterk op de VVD lijkende partij (PVV dus) zo’n enorme aantrekkingskracht heeft gekregen. Je zou dus denken dat de tijden van de VVD als grootste partij zouden kunnen herleven (bv. onder Bolkestein). Maar dan moet de VVD wel een bredere groep willen aanspreken.
Dat doet de VVD niet. Dat is eigenlijk geen inhoudelijke kwestie, maar simpelweg een kwestie van houding. De PVV-achterban is wel een andere dan die van de VVD. De vraag is dan: wil de VVD ook voor die mensen gaan staan? Het antwoord is nee, want de VVD wil alleen zijn eigen kleine sociale club vertegenwoordigen en kijkt op andere groepen burgers neer (en die voelen dat ook zo). Daar zit de aantrekkingskracht van Wilders.
Zelfs linkse kiezers zouden het ermee eens zijn dat de huidige PVV-stemmers beter af zijn bij de VVD, en dat het het land een stuk bestuurbaarder zou maken! :-)
Het eeuwige dilemma voor de VVD is de emancipatie paradox. De ideeën van de VVD zijn juist wel goed voor de huidige PVV-stemmer. Uit allerlei onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat werken gelukkiger maakt. Ook laagbetaald werk. Als het enigszins kan is werken dus te prefereren boven een uitkering. Dus een strenger uitkeringsstelsel is voor iedereen beter. Het probleem is echter dat de mensen die het aangaat het hier niet mee eens zijn. En dat is ook begrijpelijk. De meeste mensen zien zichzelf als de uitzondering van de onderzoeksresultaten. Daar is niets nieuws aan. Maar wel lastig als je een goed verhaal hebt en ziet hoe het beter kan.
@Chris. De huidige PVV-stemmers kiezen JUIST voor de PVV omdat het een one-issue partij is. Die hebben geen boodschap aan genuanceerdheid en langetermijnvisie. Ze willen NU van de allochtonen af en willen radicale ommezwaaien, precies zoals indertijd bij Fortuin het geval was. Die onvrede zit kennelijk zo hoog, dat ze toen een elitaire, kale homo en nu een geblondeerde Limburgse Mozartkugel voor lief nemen om hun ideaal te bereiken.
Nou nou, Bert van de Hulsbeek, wil je je met je vorliefde voor de VVD wat het neo-liberalisme betreft nu ook al verschuilen achter de PvdA? Het moet niet gekker worden. Geef gewoon toe dat het neo-liberalisme anno 2010 net zo falliet is als het communisme sedert 1989. Op de middelbare school leerden wij vroeger al dat het marktmechanisme niet alleen zaligmakend is en de overheid op sociaal-economisch terrein een onmisbare factor is. Wijlen professor Jan Tinbergen heeft in zijn convergentietheorie al decennia geleden aangetoond dat comunisme en kapitalisme naar elkaar toegroeien. Helaas hebben ook de liberalen met hun rechtse hobby’s gefaald in hun doorslaan richting een falende markt en zijn graaicultuur. Ben ik mijns broeders hoeder? Welnee. Laissez-faire, laisser passer, laissez-aller, de markt lost alles vanzelf op via de invisible hand van Adam Smith.. Ja, daar zijn we inmiddels wel achter……
Dat het de VVD totaal ontbreekt aan interesse in de gemeentepolitiek, gaat ze nu echt de kop kosten. Iedereen weet dat de gemiddelde lokale VVD’er alleen maar naar het Haagse pluche lonkt en ervan droomt ooit eens te worden uitgenodigd voor een champagnepicknick met de Bilderberg-groep. Als je grootste ergernis als kiezer is dat al je buren een wietplantage in de kelder hebben, zit je niet te wachten op de zoveelste ringweg naar een bedrijventerrein die Floris-Jan Hockeystick aangelegd wil hebben. Al die kleine nep-PPV’tjes, die gaan er met de buit vandoor deze keer.
Het is interessant om te voorspellen wat dat voor de landelijke verkiezingen gaat betekenen.
@Chris Aalberts, Ik vraag het me af of de PVV inhoudelijk nou echt zo sterk lijkt op de VVD. Ik denk dat die stelling wel klopt wanneer je kijkt naar de traditionele politieke verhoudine maar wanneer ik een van Haarsma Buma van het CDA krachttaal hoor uitslaan over allochtone jongeren die een strafdienstplicht moeten krijgen denk ik dat het CDA partijinhoudelijk ondertussen net zo dicht bij de PVV staat als de VVD. Gevolg is dus dat rechts met zijn allen in dezelfde poel gaan vissen.
Maar goed, het gaat dus om het aanspreken van een grotere groep en daar open voor willen staan. Tsja, dat blijft lastig inderdaad, zeker als je de ééncellige xenofobe Wildersstemmer aan wilt spreken. Ohj nee wacht, in deze laatste zin zit hem nou juist et probleem, je mag een Wildersstemmer niet als xenofoob leeghoofd beschouwen. Zelfs niet als elitaire hockeybal of verlopen sherryslet uit Wassenaar.
Nee sorry, ik zal nogmaals een serieuze poging wagen om aan te geven waar de VVD volgens mij beter zijn stemmen vandaan kan halen dan bij de PVV.
Wat ik op dit moment namelijk mis bij de VVD is een inspirerend verhaal over ondernemersschap. Ik ben zelf absoluut niet ondernemend en zal dat ook nooit worden, maar ik kan er wel waardering voor hebben als mensen gemotiveerd worden om zichzelf bij de kloten te grijpen en voor zichzelf te beginnen. Balkenende had het over de VOCmentaliteit, maar daar had ik nou juist de VVD over willen horen en niet lulletje rozewater die met zijn plakboek bij prins Bernhard op bezoek ging.
Juist met zo’n verhaal denk ik dat je de PVVstemmer zal kunnen inspireren. onder het mom van je kunt er zelf iets aan doen als je het allemaal zo kut vind. Wij als VVD creëeren de voorwaarden daarvoor. Zoiets dus. Laat het zeuren over buitenlanders die je baan afpakken dan maar over aan de spruitjesvretende CDA’stemmer of de versimpelde PVVstemmer.
En nu ga ik weer verder met dromen over de linkse lente met Femke als inspirerende lentegodin
of lul ik nou echt complete onzin? Want dat kan ook natuurlijk he…
Zou de naam Groen-Rechts tegenwoordig niet beter van toepassing zijn voor een partij die vóór flexibilisering van het ontslagrecht en verhoging van de AOW-leeftijd is? VNO/NCW-voorzitter Wientjes wordt daarmee nolens volens de wind uit de zeilen genomen, ofschoon hij dat in casu zeker niet zal betreuren. Groen-Links is ook inconsequent wat het eerste deel van haar gelede naam betreft. Want aan de ene kant inzake de immigratie de teugels ongebreideld en blijvend laten vieren en aan de andere kant het landschap in dit zeer dicht bevolkte land groen willen houden is absoluut een mission impossible. Het “Versteende Rechts”
of iets dergelijks als naam vind ik meer voor de hand liggen, al klinkt het natuurlijk niet erg wervend. Misschien zou het beter zijn als D66 en GL, gelet op de opmerkelijke raakvlakken in hun ideologieën, gaan fuseren en dan een geheel nieuwe naam aannemen, bijvoorbeeld Nieuw Rechts óf om Rita VerTONk de loef af te steken “Rechts door Zee”
Target, de reden dat je bij de VVD lang kunt wachten op een goed verhaal over ondernemerschap, is omdat ze in feite natuurlijk niet geïnteresseerd zijn in kleine ondernemers, dat is allemaal lip service. Hun interne belang en loyaliteit ligt bij de multinationals. Daarom doet die zogenaamde betrokkenheid bij plaatselijke ondernemers tijdens gemeenteraadsverkiezingen ook zo onoprecht aan. Je schudt als VVD-kandidaat gewoon een paar kernwoorden uit de pimpampetdoos en dan komt het stemvee vanzelf wel, denken ze. Eens even kijken: ‘bereikbaarheid’, ‘verminderde regeldruk’, ‘gezond belastingklimaat’, that should do the trick.
Ik zeg snurk.
Het probleem is niet zozeer het negeren of bagatelliseren van PVV-standpunten en -kiezers, het is vooral het gebrek aan een eigen gezicht en bravoure. Die Rutte is een vreselijk sympathieke jongen, maar hij komt gewoon nooit van het natte-haartjes-imago af dat zijn moeder zijn bammetjes nog iedere dag smeert voor ‘m. De VVD heeft een zwaargewicht nodig, eentje met een rechtse grote mond en eentje die niet bang is om vol in de aanval te gaan, of dat nou tegen PvdA of tegen Wilders is. De eerder meermaals genoemde Bolkestein of, nog beter, Wiegel dus. Of eventueel Henk Kamp, maar die heeft zijn accentje niet mee – en ja, dat telt. Maar onder leiding van Rutte komt de VVD over als een wat ballerige studentenvereniging die bestaat uit jongemannen en jongedames die in hun hoofd wel weten wat ze willen, maar zich nog een tikkeltje te onzeker voelen om dat buiten de beschutting van hun eigen clubje duidelijk te laten merken.
Wat ik dus bedoel te zeggen is dat die onzekerheid het blikveld van de VVD beperkt, daarin heeft Aalberts zeker gelijk. Onderling weten ze het heel goed, maar naar buiten toe dragen ze het niet uit omdat ze niemand hebben die dat kán. Kamp, nogmaals, zou het misschien kunnen doen, maar ja, die parkeren ze voor de zekerheid ver weg op een warm eiland. Stomme zet wat mij betreft. Voelde Marky Marc zich bedreigd?
@quiqui, Hoe kom je erbij dat het belang van de VVD’er bij de grote multinational ligt? Waaruit blijkt dat?
@bart N. Dat dacht ik in eerste instantie ook, maar ik begin zo aan hem te wennen dat ik dat argument niet wil gebruiken. Maar inderdaad: een type Wiegel lijkt mij ook wat aansprekender Alhoewel… Wiegel was in zijn jonge jaren ook wel een verdammt naar elitair koorknaapje.
De Bolkesteins en Wiegels zijn geweest. Blaaskaken deden het toen goed in het blazer- en grijze pakken-circuit. Nu duurzaam ondernemen het modewoord is geworden en geld harken in het verdomhoekje zit, heeft de VVD een nieuw soort leider nodig. Groenrechts vind ik leuk gevonden, Ed! Ik denk ook dat dat voor de VVD de weg is. Ze moeten niet tegen de PVV aan willen schurken, want dat winnen ze never. Het moet een partij worden met een optimistisch pragmatisme, ruimte scheppend voor verantwoord ondernemen, initiatieven stimulerend, en met een onnederlandse waardering voor succes – op elke schaal en in elke beroepsuitoefening.
Rutte heeft denk ik wel de opvattingen maar niet het charisma om zo’n VVD te leiden. Ook niet omdat hij zieltjes denkt te winnen door de concurrentie telkens onderuit te halen. Dat werkt niet. Ga van je eigen kracht uit, dat doet Eurlings bijvoorbeeld erg goed.
Groenrechts is een term die al ruim drie jaar in de VVD rondwaart. Sowieso heeft de VVD altijd al de meest succesvolle milieuministers geleverd alleen hebben we dat feit onvoldoende uitgevent.
Groenrechts wordt de balans, let maar eens op.
Wist ik niet, Bart, van dat Groenrechts. Jammer Ed :)