Als we de politiek weer iets van haar gezag willen teruggeven, dan moeten we nu met zijn allen besluiten om TV- en radiodebatten tussen politici af te schaffen. Want hoe strak ook geleid, zo’n debat ontaardt binnen de kortste keren in een even kinderachtige als onverstaanbare welles-nietes soap.
Er wordt gesmeten met oncontroleerbare getallen, uitkomsten van onderzoeken en aantoonbare halve waarheden. Men probeert elkaar te vangen op woorden, die voor de werkelijke inhoud totaal irrelevant zijn. Agnes Kant sneert. Femke Halsema moet het laatste woord. Rutte speelt het beledigde jongetje. Pechtold schoolmeestert boven de partijen. Wilders lacht uit. De beloftes vliegen je om de oren en de nooit ingeloste beloftes wrijft men elkaar in. En omdat ze in mediatrainingen geleerd hebben om dwars door interrupties heen hun betoog af te maken, is er al gauw geen touw meer aan vast te knopen.
Leeuwenkuil
En daar zit je dan op de bank naar te kijken. Of in de auto naar te luisteren. De producenten van dergelijke debatten noemen het spannende radio of TV; zij kijken er met dezelfde ogen naar als naar Big Brother indertijd. Gooi die gladiatoren maar in de leeuwenkuil, kijken hoe ze elkaar afmaken. Hoe meer bloed hoe beter de kijkcijfers. Maar ook de partijen zelf verkeren vaak in de veronderstelling dat iedere vorm van media-aandacht hun partij goed zal doen. Dit is natuurlijk maar ten dele waar. In een meerkoppig debat zal een one-issue partij al gauw met de gunst van de kijker aan de haal gaan; de betreffende politicus wordt als duidelijk en consistent ervaren. Hoe genuanceerder men in een dergelijke ‘arena’ tracht te zijn, des te sneller wordt men als watje of draaikont weggezet. In groepsdynamiek wordt verstandige taal vaak vermorzeld en grijpt demagogie de macht. Wie een grote bek aan wat charisma weet te koppelen komt bovendrijven. Maar zijn we met dergelijke bestuurders ook beter af? Met Rita Verdonk hebben we kunnen zien hoe hol zo’n luide trommel is.
Contract
Mijn voorstel is: maak een serie programma’s waarin elke relevante politicus een uur lang solo bevraagd wordt door twee goede journalisten. Liefst een van rechtse huize en een van linkse signatuur. Zet er desnoods een select publiek van studenten en jonge ondernemers achter, die het laatste kwartier ook vragen mogen stellen. Laat hem/haar maar uitleggen waar zijn/haar partij voor staat, wat de plannen zijn, de oplossingen. Leg de ondervraagde op de grill. En grijp in als het te technisch wordt, ze moeten het in gewone mensentaal kunnen verkopen. Stel desnoods aan het einde van het uur een contract op met de gedane beloftes, dat iedereen van internet kan downloaden. Kortom, geef de politiek weer het gewicht dat zij verdient. Tenslotte gaat het om het bestuur van ons land, provincies en gemeenten, dus om de kwaliteit van ons dagelijks leven. De kiezer moet het geloof terugkrijgen, dat de partij waar hij op stemt daadwerkelijk iets voor hem zal kunnen bewerkstelligen.
RSS feed
RSS atom feed
Waarom noem je dit soort debatten een soap? Aan welke genrekenmerken van de soap voldoen deze debatten dan? En wanneer gaat een soap over welles/nietes?
Het idee van een contract is aardig, maar wie gaat dat handhaven? Paul Witteman of Matthijs van Nieuwkerk?
@ Linda
‘Men probeert elkaar te vangen op woorden, die voor de werkelijke inhoud totaal irrelevant zijn’.
Contract: De kiezer natuurlijk. Die is de baas in een democratie.
Interessant plan, maar de praktijk zal toch keer op keer uitwijzen dat ‘A zeggen’ nog niet ‘A doen’ betekent, op wat voor manier standpunt A in de verkiezingsstrijd ook naar voren is gebracht. Zo’n 1 op 1 ‘grilluurtje’ zal de argwaan bij de kiezer misschien juist alleen maar doen toenemen, als naderhand blijkt dat er van 50 van de 60 minuten propagandapraat (weer) totaal niets terecht komt, om ontelbare redenen.
Politiek zal altijd een circus, een soap, maar vooral een marketing- en propagandaspelletje blijven. Het enige filter is de kiezer zelf, en die filters laten zich niet in één vast format gieten.
Het blijvende probleem is dat, ongeacht de vorm van het debat, in het rare Nederlandse systeem iemand toch nooit gevangen kan worden op zijn/haar woorden. Na de verkiezingen liggen alle opties immers altijd toch weer open. Dat is de echte kwetsbaarheid van het stelsel als je het over vertrouwen van kiezers hebt.
Het is inderdaad stuitend om daar waar je het zelf redelijk weet, of kunt controleren, keer op keer te moeten concluderen dat Den Haag vol met leugenaars (m/v) zit. Met deze debat wanvertoningen wordt het vertrouwen in de politiek er kamerbreed niet beter op.
Van mij mag het allemaal wel wat minder. Na 36 slotdebatten in vier dagen weet ik onderhand wel dat ik op 9 juni op de VVD ga stemmen. Dat wist ik daarvoor overigens ook al. En morgen stem ik ook VVD maar dat komt niet door de slotdebatten, die gingen niet over mijn durp.
@Linda. Het kenmerk van soaps is dat verhaallijnen onwaarschijnlijk en mensen compleet doorzichtig zijn. Plus dat iedereen iedereen onderuit probeert te halen. Het zijn tenslotte de politici die het kinderachtige wellis-nietis gedoe eraan toevoegen.
@Justin Case. Inderdaad, de kiezer. Laat die makkelijk belovende politici maar eens voelen dat hun woorden niet zomaar tussen de decorstukken van de studio verdwijnen, maar dat de hoofdpunten bij iedereen thuis uitgeprint kunnen worden. En dat ze bij onderhandelingen over coalitievorming etc makkelijker op hun rechte rug cq wervels van piepschuim gechekt kunnen worden. Ach, meer dan dat is het ook niet.
Zo’n contract kan er nooit komen, en de gedachte eraan getuigt ook niet van veel realiteitszin. Immers, een partij zal alleen haar standpunten volledig zo kunnen uitvoeren als beloofd, als deze geen compromissen hoeft te sluiten. En in een Den Haag waar er geen partijen zijn die minimaal 76 zetels behalen, zal men, teneinde een coaltitie te vormen, dus altijd compromissen moeten sluiten. Zodoende is het dus totaal onhaalbaar.
Dat het een soap is , is wel waar. Maar maakt dat politiek niet spannend? Zou de burger nog interesse in politiek hebben, en zijn taak als controleur van de democratie dus goed uitoefenen, als ze alleen maar zouden kijken naar een louter inhoudelijk verhaal? Juist de ruzies, conflicten, aanvals- en verdedigingsacties, het gemopper, de verongelijkdheid, de beloftenvolle redes en de harde stoten onder de gordel maken de politiek spannend. Van de nood een deugd maken, dat is politiek. En laat die deugd maar vuil en sappig zijn. Heerlijk!
@ Travone daSilva . Het 2e deel van je reactie klinkt alsof je een groot Big Brother/K1/Sopranos/etc etc liefhebber bent. ‘Harde stoten onder de gordel’. Leuke TV, maar die betaal je dan wel met Berlusconi’s, Haiders en Wildersen voor de realiteit van je dagelijks leven. Benieuwd of je dan blijft lachen.
Definitie van een ’soapopera’
soap-opera
soap-op – era [` soop-opp ` r ` ] (Engels) de -woord (mannelijk) soap-operas televisieserie met sterk melodramatische inhoud
Dit zegt toch alles??
@ Renee. En een van de betekenissen (Van Dale) van melodrama is ‘draak’ (fig.). Dus door naar draken te kijken moeten we bestuurders kiezen. Lekker.
# Travone. Wat betreft het 1e deel van je reactie…. De een heeft een rechtere rug dan de ander. Om die standvastigheid wat te bevorderen is zo´n ´contractje´ wellicht een aardige stok achter de deur. Meer niet, zie de laatste zin van mijn reactie naar Justin Case.
Leuk stuk!
@ Thomas: Het lijkt me dat jouw voorstel prima samen kan met tv- en radiodebatten. Sterker nog: ik denk dat de meeste relevante politici wel eens de gelegenheid hebben, of hebben gehad, of zouden kunnen zoeken, waarin ze langere tijd solo (of met hooguit één tegenkandidaat) geinterviewd te worden. Pim Fortuyn begreep dat principe al goed met zijn lijntje Harry Mens bij Business Class.
De leukste observatie uit dit stuk: veel politici debatteren niet goed, en snijden zichzelf in de vingers. Maar geloof me: de gespreksleiding kan strakker, de formats dwingender en de politici beter. Niet iedere kiezer wil zeven uur televisie consumeren om een gefundeerd oordeel te kunnen geven. Bovendien: reclamefilmpjes maken kunnen partijen prima zelf. (nouja..het is in ieder geval hun pakkie an.)
@ thomas erdtsieck
Natuurlijk heb je gelijk als je zegt dat de term ‘harde stoten onder de goprdel’associaties oproept met Berlusconi en Japanse ministers die elkaar met nietmachines en bureaulampen te lijf gaan.
Maar dat niet alleen is voorbehouden aan de standaard macho-politice bewees Wouter Bos tijdens het Een-Vandaag debat, toen hij Wilders nog even herinnerde aan de dronkemanspraktijken van HeropBrinkman. Ook nette politici kunnen dat.
Maar de kern blijft dat het volk uiteindelijk brood en spelen wil. Met dat brood zit het voor de meeste onder ons wel goed. Van die spelen krijgen we nooit genoeg.
@ Thomas
‘Leuke TV, maar die betaal je dan wel met Berlusconi’s, Haiders en Wildersen voor de realiteit van je dagelijks leven.’
Nog afgezien van de kromme zin en de doorzichtige drogredenering (slippery slope), de vraag: Ja, und? Alledrie zijn ze toch democratisch gekozen? Misschien niet jouw keuze, maar hey, democratie! En alsof die geweldige debatten van weleer, toen de minister nog excellentie heette en een hoed droeg, de waarborg voor een goed functionerend bestuur zijn. Ik geloof dat vriend en vijand het er nu juist over eens zijn, dat de sociale puinhoop die deze niet-mediagetrainde bestuurders hebben achtergelaten, nodig moet worden opgeruimd.
OT: een collegiale tip: het is welles-nietes
@ D,B. Jij houdt dus van ‘die harde stoten onder de gordel’ en denkt daarmee de beste bestuurders geselecteerd te krijgen. Had ik kunnen weten.
.’..dat de sociale puinhoop die deze niet-mediagetrainde bestuurders hebben achtergelaten, nodig moet worden opgeruimd.’ Wie heeft welke puinhoop achtergelaten, meneer Fetman?
Soms he, Thomas, denk ik dat je het erom doet. Mensen verkeerd begrijpen en rare dingen in de mond leggen. Maar helaas, deze stropop blijft dood liggen.
Nergens zeg ik dat van ’stoten onder de gordel’ hou, laat staan dat ik ergens beweer dat ‘daarmee de beste bestuurders geselecteerd’ zouden worden. Het idee. Hoe jij toch ‘had kunnen weten’ dat ik deze mening was toegedaan, is me dan ook een raadsel.
En voor wat betreft je vraag, wat denk je van een mislukte integratie en een verzorgingsstaat die uit haar financiële voegen barst. Of het toekomstverlammende overheidstekort, het moedwillig om zeep helpen van een prachtig functionerend schoolapparaat, het openlijk verkrachten van onze privacy, meer?
Kijk, Thomas, jouw tijd zit er bijna op. Kwiek als je bent, trek je lekker en al jaren je pensioentje en om de tijd te doden, ga je gekke stukjes schrijven. Marceleske stukjes, want net als die van het VARA-fossiel, zijn ze in alle opzichten gratuit. Beetje neuzelen over de vorm en de egards van de politiek; vanuit je afbetaalde premie-Kut woning aan een bloemkoolhofje in de polder menen dat het met de overlast in de hoofdstad wel meevalt, dat werk. Mij is het godverdomme ernst. Ik betaal me scheel aan belasting en wil voor dat geld tenminste goed bediend worden. Linksom of rechtsom, beschaafd of bruut, doe iets voor je geld.
,
Je klinkt niet al te vrolijk, jochie. Volgens mij ben jij een dik, narrig manntje dat verongelijkt naar de wereld kijkt. Zijn er wat dingen niet goed gelukt in je leven? Op dat foto’tje heb je wel iets weg van een melancholische Russische schrijver, opgesloten in de lange winters van Siberie. Kop op joh, het wordt weer lente!
Gaan we weer. Even uit de losse pols ‘dik’, ‘narrig’, ‘verongelijkt’, ‘niet gelukt leven’ bij elkaar bedenken, maar met geen woord kom je terug op mijn comment. Laat staan dat je ergens inhoudelijk op reageert. De vorige keer riep je dat we in Nederland gemaskerde mannen op motoren moesten introduceren, die uit het niets de bevolking mochten slaan met stokken. En toen de kritiek op je zieke voorstel in golven over je heen spoelde, kwam je niet verder dan ‘geintje’, of iets lafs in dier voege. Ik zie een patroon, en het is mij iets te makkelijk. Thomas, je mag nu weer verder alleen spelen.
D,B. Fetmann. Niks geintje! Kan ik niet gezegd hebben. Die vliegende ME-brigade, daar sta ik nog steeds voor 100% achter. De ‘naar omgekeerde bewijslast opgerekte wetgeving’…. nou oké, die krijg je van me. Dat was misscien iets té enthousiast.
.P.S. trouwens: geen stokken en maskers. Zie je wel dat je een zwaarmoedige Russische schrijver bent!
PS2 Met die leeftijdsdiscriminatie heb je me behoorlijk pissig gemaakt.