Met Revolutionary Road toonde Amerikaans auteur Richard Yates (1926 – 1992) al aan dat hij een meester is in het genadeloos beschrijven van alles wat pijnlijk is. In tegenstelling tot generatiegenoot Kurt Vonnegut (o.a. Slaughterhouse Five) aan wie Yates Cold Spring Harbor heeft opgedragen, richt hij zijn pijlen op het kleinburgerlijke leed. Zijn personages zijn zo goed als altijd modale Amerikanen die vastzitten in een onbevredigend bestaan.
Altijd ontoereikend
De roman is opgebouwd rond het stel Rachel Drake en Evan Shepard. Evan zit vast in een huwelijk met de behaagzieke, subassertieve Rachel die hem aanbidt, en die tot overmaat van ramp haar alcoholische moeder Gloria en haar gevoelige puberbroertje Phil in haar kielzog meeneemt. Het kwartet belandt samen in een vochtig huis op Long Island, waar hun bestaan doelloos voortkabbelt en de verhoudingen zich langzaamaan duidelijker aftekenen. Evan wordt steeds zwijgzamer en raakt opgeslokt door zijn minachtig voor zijn hysterische, schijnvrolijke schoonmoeder. Daarnaast walgt hij in stilte van zijn lullige zwagertje Phil, die zijn leven maar niet op orde schijnt te krijgen. Steeds sterker begint hij terug te verlangen naar zijn ex-vrouw bij wie hij tijdens hun korte puberhuwelijk een kind heeft verwekt.
Nuances
Zo’n verhaal zou een oersaai, middelmatig boek kunnen opleveren, ware het niet dat Yates een begenadigd stilist is. Hij neemt rustig vijftig of meer pagina’s de tijd om kleine nuances uit te werken, waardoor verhaalontwikkelingen geloofwaardig landen bij de lezer. Geen enkel voorval in Cold Spring Harbor (maar dat geldt evengoed voor andere boeken zoals Easter Parade) komt ooit uit de lucht vallen: het kan simpelweg niet anders. De frustraties van een ex-landmachtkapitein die anderen (en zichzelf) moet teleurstellen dat hij geen kapitein bij de marine is, Evan die zijn mannelijkheid wil vieren in het leger, maar afgekeurd wordt vanwege geperforeerde trommelvliezen, de puber Phil die altijd jonger wordt geschat dan hij is, die door velen een ‘hopeloos’ geval wordt genoemd en zich probeert te ontworstelen aan zijn karakter: alles wordt haarfijn uitgewerkt en heeft conseqenties. Veel nadruk ligt ook op de ondergeschikte positie van de vrouw in het Amerika van de jaren veertig. Zij mag danwel net zo fanatiek drinken en roken – een ‘ochtendwhiskey’ is een doodnormaal begrip - nooit wordt zij echt serieus genomen. De vrouw fungeert als een submensje dat een traditionele rol vervult, en het verwondert dan ook niet dat mannen geen enkele scrupules hebben als het gaat om buitenechtelijke verhoudingen.
Van een tragische eerlijkheid
Yates is een van de vele schrijvers die zich tot doel hebben gesteld de achterkant van de façade te laten zien. De American Dream die ook in de buitenwijken lonkte, wordt terecht neergezet als een farce. Het is een belangrijke reden waarom succes tijdens zijn leven uitbleef. Het lezerspubliek wilde optimistische, vrolijke verhalen, vooral in de zware jaren na de Tweede Wereldoorlog waarin men volgens sociologen het hoogtepunt van The Age of Anxiety beleefde: iedereen moest een nieuwe verhouding tot het bestaan vinden. Yates’ downbeat look on life deprimeerde echter. Voor alles wilde de schrijver eerlijk zijn. Het is niet voor niets dat zijn biografie door biograaf Blake Bailey A Tragic Honesty is genoemd. Yates zelf ging er aan onderdoor.
RSS feed
RSS atom feed
Pffff! Lijkt me een boek waar je voor in de stemming moet zijn. Vanwaar de behoefte om dit met ons te delen?
Omdat wij ook een rubriek Cultuur hebben. Daarom. En omdat daarin plaats is voor recensies. Daarom. En omdat wij hier geen Kluun en Saskia Noort recenseren. Daarom.
Wat een onaardige reactie. Ik vroeg iets heel gewoons dacht ik.
Eigenlijk wil ik hier nog even op doorgaan. Ik heb je recensie op geen enkele manier afgekraakt. Ik vind het dan ook een goede recensie maar ervaar hem als nogal onpersoonlijk. Wat mijn vraag triggerde was dat ik in de recensie geen element aantrof dat verklaarde wat jou had geraakt en/of bewogen juist dit boek te recenseren.
Misschien zie ik dat verkeerd of is dat ook alleen voor mij belangrijk.
Verder vind ik het lullig om meteen te worden afgeschilderd als lezer van Kluun of Saskia Noort. Ik snap niet waar je die arrogantie vandaan haalt.
Ik snap wel waar ik die arrogantie vandaan haal. Als je stomme vragen stelt krijg je stomme antwoorden. En nu stoppen met zeuren, anders ga je maar even in de hoek staan om af te koelen.
Veel succes met je Bijbelstudie.
Nou nou Joep, zo’n rare vraag stelt Willibald toch niet? Goed, zijn eerste comment komt over alsof het hem allemaal wat te moeilijk wordt, maar jouw belerende toontje is niet nodig lijkt me. Temeer omdat Willibald (in tweede instantie) een goede vraag stelt: Wat is je persoonlijke argument in dezen, wat is je betrokkenheid bij het boek? Want je somt sec een paar feiten over Yates en zijn werk op en, erger, je voegt er een paar subjectiviteiten over Yates aan toe zonder echt met onderbouwing te komen. Zo noem je hem een stilist die 50 pagina’s uittrekt om nuances uit te werken, maar zonder een duiding van dat soort nuances, of beter nog: een beknopt voorbeeld, komt je tekst niet helemaal uit de verf en is je punt niet erg geloofwaardig. Daarnaast denk ik dat de American Dream in de buitenwijken ‘terecht een farce’ noemen nogal kort door de bocht is. Het is ongetwijfeld niet het paradijs zoals het historisch gezien meestal wordt voorgesteld, maar zonder onderbouwing van waarom het dan precies (volgens jou of volgens Yates) een farce is, is ook dat punt nogal zwak.
Concluderend vind ik dat je recensie te veel op twee gedachten hinkt: wilde je Cold Spring Harbor beschrijven, of wilde je de intrigerende persoonlijkheid van Yates in woorden vatten? Je blijft nu halverwege beiden hangen, waardoor het eindresultaat voor de lezer onduidelijk en onbevredigend is.
Of moet ik nou ook in de hoek wegens zeuren?
Ik ben het met Joep eens: domme vraag, dom antwoord.
@Bart:
1) Willibald stelt een domme vraag
2) Mijn toontje is niet belerend, ik leg uit waarom het stuk is geplaatst, met een knipoog (moet ik nou echt emoticons gaan toevoegen om dat duidelijk te maken?)
3) Ik denk dat heel duidelijk is waarom ik het boek goed vind.
4) Als je zo niet snapt waarom de American Dream een farce is, ben je waarschijnlijk in de Efteling geboren.
Jongens hou nou maar op. De toon wordt nodeloos scherp en als dat mijn schuld is, sorry dan.
1) Oneens, hij formuleert ‘m alleen in eerste instantie onhandig. Of dom, zo je wilt. Maar herstelt dat later.
2) Je cynisme is blijkbaar niet scherp genoeg om zonder smilies begrepen te worden, waardoor het zowel op Willibald als op mij belerend, gepikeerd zelfs, over kwam.
3) Ik vind je recensie niet duidelijk, want oppervlakkig en gebaseerd op assumpties die je niet beargumenteert.
4) De American Dream is geen farce omdat jij dat vindt. Maar blijkbaar snap ik niet waarom die American Dream dan precies een farce is, dus steek mijn licht eens op dan. Met argumenten, in plaats van het neer te zetten als een voldongen feit en mij in diezelfde zin af te schilderen als een in de Efteling geboren Laaf, wat ik vooralsnog even laat passeren met enkel de opmerking dat ik die toon niet meteen nodig vind, aangezien ik zelf ook niet op de man speel.
Hoi Bas, je liegt dat je “voor het eerst op DeJaap komt”. Je bent al eens eerder geband en publiceerde al treurige reacties onder de naam “Eindbaas”. Je bent dus niet alleen een op de persoon spelende arrogante klootzak, je bent ook een leugenaar. Een leugenaar, een zuigende anonieme jankerd, een treurige drammer, een zuiger uit het tijdperk 1995, een gefrustreerde gebande, een standaard wanhopige basher. Mannetjes als jij zijn zo ontzettend niet welkom op DeJaap. Hier zitten mensen namelijk niet te wachten op het gekbbel van arrogante gemankeerde anonieme lafbekjes.
Een ultieme permaban voor jou. Doeidoei.
@Bas:
Grappig, hoe je stelt dat ik geen voorbeelden uit het werk geef, en vervolgens probeert DeJaap af te serveren zonder ook maar een enkel argument.
Over stokpaardjes die ik ‘braaf laat opzitten’: ik denk niet dat zijn werk te bespreken valt zonder het te hebben over het bestaan van de personages dat onbevredigend is, en zonder te spreken over het leed dat in zijn romans en verhalen bijna altijd kleinburgerlijk is. Hoe kom je er trouwens bij dat de sociale aspecten ‘halfbegrepen’ zijn?
Bovendien probeer ik ook rekening te houden met het publiek. Niet alle lezers hier houden van literatuur en ik betwijfel of er veel Yates-kenners tussen zitten, dus dan ga ik niet aankomen met een zeer diepgaande analyse van minimaal 2500 woorden, en hou ik het op de vlakte, vooral om het boek onder de aandacht te brengen.
Waar haal jij, in al je eruditie, de arrogantie vandaan om een heel initiatief van betrokken opiniemakers af te schieten door ze weg te zetten als ‘gemankeerde’ journalisten?
En een discussie vind ik prima. Doe je volgende zet maar. Of is DeJaap voor jou toch te min?
Je bent enorm hypocriet Bas, weet dat wel. Kom alsjeblieft niet aan met het onbeschofte gehalte van mijn reacties als je zelf een ontstellend hufterige reactie plaatst.
@Joep
Als aanstichter van dit alles, en sorry dat ik besta, maar ik ben wel geintereseerd in literatuur, alleen kende ik Yates inderdaad niet. In plaats van me zo onvriendelijk af te poeieren had je me misschien ook iets meer over Yates kunnen vertellen, en dat hoeft echt niet in diepgaande analyses van minimaal 2500 woorden.
@Willibald, geen probleem. De enige reden waarom ik kort reageerde, was je reactie ‘waarom de behoefte dit te delen’. Zoiets zou je natuurlijk onder om het even welk stuk kunnen plaatsen, en het antwoord ligt nogal erg voor de hand. Des te vervelender is zo’n reactie onder een stuk over literatuur. In de blogwereld is daar al weinig plaats voor en over literatuur schrijven is een ding, ik ga niet verdedigen dat ik erover wil schrijven.
@Joep
OK man, zand er over, ga het boek lezen, heeft het toch nog nut gehad.