Afgelopen woensdag waren er korte verkiezingsuitzendingen op Nederland 3 om jongeren bij de politiek te betrekken. Eerder hadden we al Lijst Nul: een hopeloos initiatief waarvan alle experts direct wisten dat geen jongere ernaar wil kijken. Hoe komt het toch dat de publieke omroep steeds weer met dit soort zinloze initiatieven komt? Deze week werd het antwoord duidelijk: omdat de publieke omroep zich in een ideologische leegte bevindt.
Afgelopen dinsdag hield de NOS een expertdebat over dit onderwerp. Wetenschappers, reclamemakers, beleidsmakers en vertegenwoordigers van jongerenorganisaties spraken over hoe de publieke omroep jongeren beter kan bereiken. Er waren veel ideeën waarvan de publieke omroep kan leren: de publieke omroep moet zich profileren op plaatsen waar jongeren al zijn, zoals op Hyves en Facebook, moet vanuit een jongereninvalshoek werken die luchtig en toch informatief is en moet programma’s maken over onderwerpen die jongeren boeien en uit hun dagelijkse leefwereld komen.
Leuke luchtigheid
Eigenlijk moet de publieke omroep volgens deze experts datgene doen wat de publieke omroep al doet: leuke luchtige programma’s maken, zonder het woord ‘politiek’, want dan zappen jongeren weg. Als jongeren met lange items over ingewikkelde kwesties worden geconfronteerd, beginnen ze te gapen. Niet doen dus. Het alternatief is dat Kamerleden in Lijst Nul voor een minimaal bedrag een maaltijd koken om hun standpunten over de economische crisis te illustreren. Maar die standpunten moeten wel in vijf seconden worden samengevat, anders wordt het te saai.
De aanwezige politiek geïnteresseerde elite klapte in de handen bij het horen van al deze goede ideeën. Nu kon de publieke omroep – in de samenvatting van omroepbaas Henk Hagoort – ‘jongeren nog beter bereiken’. Niemand stelde de vraag of het aanwezige publiek zich in de ongeïnteresseerde doelgroep kan verplaatsen en hoe het komt dat deze ‘goede ideeën’ al vaker zijn voorgesteld, uitgevoerd en afgeschoten. Laten we zeggen: een initiatief als BNN’s Lijst 17 waarvan achteraf duidelijk is dat geen enkele jongere het waardeerde.
Ideologische leegte
Bij de publieke omroep heeft niemand interesse in zulke vragen. Bij het debat is iedereen blij: experts worden erkend in hun ideeën, bestuurders doen ‘iets’ om jongeren te bereiken en reclamemakers zien acquisitiemogelijkheden. De aanwezigen lossen samen door middel van een debat een organisatorisch probleem op: de bereikcijfers moeten omhoog. De oplossing luidt: vlotte, oninhoudelijke programma’s maken. Maar een laag bereik onder jongeren is het probleem niet, de vraag is hoe ongeïnformeerde jongeren meer politieke informatie kunnen krijgen. Politieke informatie is inderdaad saai, moeilijk en slaapverwekkend, maar ook noodzakelijk.
Initiatieven als Lijst Nul informeren ongeïnformeerde jongeren niet, zelfs niet als die jongeren er massaal naar zouden kijken. Er zit namelijk helemaal geen informatie in. De echte vraag is hoe de publieke omroep jongeren informatie kan laten consumeren waar ze niet direct voor open staan. Het gaat juist om de thema’s die hen niet meteen interesseren. Hun stem heeft bij de verkiezingen ook invloed op al die thema’s die zich buiten hun gezichtsveld afspelen. Maar de bestuurders, experts en reclamemakers vonden dat debat te lastig. Reclamemakers kunnen er geen opdrachten mee binnenhalen, experts hadden geen praktische tips en bestuurders stelden liever ‘realistische’ doelen.
Hoe zou het toch komen dat veel partijen zwaar op de publieke omroep willen bezuinigen?
Chris Aalberts is docent en onderzoeker politieke communicatie (www.chrisaalberts.nl)/
RSS feed
RSS atom feed
We moeten eens ophouden om jongeren trachten te boeien met jip&janneke en
We moeten eens ophouden om jongeren trachten te bereiken met jip & janneke versimpeling en stupide speelsigheid. Als ze via hun opleiding en sociale leven geen interesse krijgen in de politiek, dan maar niet.
Beter is om in het dagelijks leven aan te tonen wat de politiek voor ze kan/had kunnen doen. Bijv: Sorry,je hebt geen recht op een beurs; als Groenlinks het voor het zeggen had gehad had je wel een beurs gekregen.
Als de tijdsspanne van concentratie niet meer is dan 5 seconden, dan is het verspilling hier in te investeren. Sorry.
De eerste stap is denk ik om te stoppen met te denken dat jongeren niet geïnteresseerd zijn in politiek en het allemaal te moeilijk te vinden. Een voorbeeld als de Daily Show toont aan dat een serieus, inhoudelijk programma, verpakt in een goed format wel degelijk in staat is om jongeren van informatie te voorzien. Natuurlijk, er is het een en ander op aan te merken, maar het zorgt er wel voor dat een grote groep informatie krijgt die ze normaal niet zouden krijgen.
Helaas was het Nederlands equivalent op BNN talentloos en zonder veel inspiratie gemaakt. En dus gedoemd om te mislukken.
@Rob: dat de Nieuwste Show een mislukking was vindt Patrick Lodiers zelf ook. Het probleem zat ‘m alleen niet in talemntloosheid of inspiratie maar wel in geld. Ze hadden iets van 13K per aflevering. Daar kun je niks mee.
Dat is een probleem wat voor alle publieke omroepen geldt: een deel van het budget gaat naar je grote kijkcijferprogramma’s (dwdd, ranking the stars, Jan Smit) de rest is peanuts en daar moet je het dan mee doen. Vooral experimentele programmas moeten het dan ontgelden.
Dat is het resultaat van de indeling op de publieke omroepen. Bij de BBC en de Belg is dat probleem een heel stuk kleiner.
Het is vooral erg dat de PO naast het feit dat ze uit een flinke staatsruif kunnen vreten ook nog eens rekening moeten houden met de adverteerders, zeker als dat ten koste gaat van de inhoudelijkheid van de programma’s. Het zou óf, óf moeten zijn, niet én, én. In dat opzicht ben ik ook voor flink korten op de PO: inhoudelijke, non-commerciële (en indien mogelijk ongekleurde, maar die illusie zal ik niet te veel koesteren) programma’s maken van staatsgeld, semi-commerciële meuk als BzV, Puberruil en aanverwanten door adverteerders laten betalen.
Jammer dat de boodschap niet aankomt, Chris. Waarom laten die bestuurders zich zo lastig overtuigen? Ik kan me voorstellen dat je het meeste kans van slagen hebt als je aan de hand van concrete, bewezen formats (uit het buitenland, vrees ik dan) kan laten zien hoe het ook anders en beter kan.
@Bert Brussen,
13.000 lijkt me inderdaad een erg klein budget maar is een gemiddelde uitzending van DWDD dan zo duur? Het lijkt me productioneel een niet heel duur programma. Afgezien van het
salaris van Matthijs natuurlijk!
Op de bels hadden ze ook een jongerenprogramma over de verkiezingen. Dat eleek verdacht veel op lijst 0, maar dan zonder eigen partij. Zoals dat vroeger door Katja Schuurman en die blionde werd gemaakt. Ookniet super hoor.
Ik ben het wel eens met Erdtsieck: niet teveel je toon aanpassen. Sommige jongeren zijn wel geinteresseerd in politiek (of ben ik de enige die vanaf z’n 10e radio 1 luisterde?), anderen niet. Net als bij volwassenen. Bij jongeren zal het nog iets erger zijn, omdat politiek ze niet aangaat. Jongeren zijn immers bezig met neuken, comazuipen, proefwerken, verliefd zijn, studiekeuze, studeren, weet ik wat. Zolang je zelf geen belasting betaalt is politiek vaak verminderd interessant. Dat is ook niet nieuw. Het lijkt mij sterk dat de gemiddelde jongere uit 1970 daar wél in geinteresseerd was. Die was namelijk toen ook al bezig met neuken, comazuipen, proefwerken, verliefd zijn, studiekieze, studeren.
@Jvr2000: Daar zit een redactie van 30 man. Dat is een enorme kostenpost. Verder is teelvisiemaken ontzettend duur zeker een programma als DWDD, dat elke dag een uur lang live moet.
@Bert:
Ik begrijp dat dergelijke programma’s duur zijn en dat daar een grote redactie voor nodig is. Maar inhoudelijk zinnige TV maken is een vak, net zoals de goede vragen stellen aan politici. Met alle respect voor DWDD, de inhoudelijke kwaliteit van gesprekken is vaak ver te zoeken. En juist zo’n programma met een groot budget en een grote redactie kan goed ingezet worden voor het bereiken van een jongere generatie.
En begrijp me niet verkeerd, ik vind Patrick Lodiers een prima presentator (zijn werk in ‘Je zal het maar hebben’ was van topklasse). Maar De Nieuwste Show probeerde vooral grappig te zijn, waar de focus juist op het nieuws en de informatie liggen. Dat is wat de Tonight Show (en in mindere mate de Colbert Report) zo goed maakt. Ja, er worden grappen gemaakt, maar de interviews zijn serieus.