Dinsdagavond boekte het Nederlands elftal een historische 3-2 zege op Uruguay waardoor het team voor de derde keer de finale van een WK Voetbal haalt. Een knappe prestatie en een nieuwe ervaring voor jongere generaties, die ‘1974’ en ‘1978’ niet (bewust) hebben meegemaakt. Heel Nederland feestte zichzelf uit de voegen terwijl de zenuwen zullen regeren tot het laatste fluitsignaal geklonken heeft op zondagavond. Maar hoe moet dat nou als je géén liefhebber van het balspel en de bijbehorende gekte bent? De niet-liefhebber is nergens veilig voor de oranjehysterie.
Eng
Kenners noemen het WK in Zuid-Afrika ‘weinig aansprekend’ en er was veel kritiek op de FIFA, dat wel-of-niet via de scheidsrechters het verloop van het toernooi gestuurd heeft. Van dat alles is niets meer te merken nu Oranje zondag in de finale staat tegen Spanje. Natuurlijk is dat fantastisch voor de liefhebbers, er moet gekeken en genoten worden van dit stuk sporthistorie. Het is ongetwijfeld geweldig om samen voetbal te kijken (en daarom is het des te belachelijker dat de gemeente Utrecht geen schermen wegzet). Maar wie niet van voetbal houdt, wordt buitengesloten.
Naarmate het toernooi vordert neemt de oranjegekte hysterische proporties aan. Het is lekker om jezelf af en toe ergens in te kunnen verliezen, maar zo massaal is het bijna eng. Bedrijven en winkels draaien op halve kracht, concerten worden verzet en al diegenen die zo hard roepen dat kabinetsformerend Den Haag eens moet gaan regeren om ons uit de economische crisis te krijgen, nemen zelf massaal vrij. Er zijn genoeg redenen aan te voeren om een feestgelegenheid aan te grijpen. Ernstige politieke verdeeldheid in den lande, een moeizame oorlog in Afghanistan, de gigantische milieuramp voor de Amerikaanse kust: een beetje opluchten en uitleven kan geen kwaad. Maar neemt de massahysterie niet júist daarom enge vormen aan? Problemen los je niet op door en masse je hoofd te verliezen.
Landverraad
Voor mensen die niet warm, koud of ongeremd lyrisch worden van sportieve prestaties waar ze zelf geen enkele bijdrage aan geleverd hebben anders dan het ‘verdienen’ van een paar Beesies bij Albert Heijn, is er geen ontsnappen aan – alles moet wijken voor het spel en wie niet meedoet of mee wil doen is een paria. Volksvreugde is een prettige afwisseling van de bozige ontevredenheid waar Nederland al een tijdje aan lijdt, maar dit andere uiterste – massahysterie – is een verontrustend verschijnsel omdat het óók op uitsluiting is gebaseerd. Met een niet-begrijpende blik als je aangeeft niet naar voetbal te kijken is prima te leven, maar termen als ‘landverrader’ en zelfs ‘NSB’er’ vallen ook. Ook het hele arsenaal zure Nazi- en zelfs Tachtigjarige Oorloggrappen (!) komt weer van stal en het lopen over auto’s, rijden onder invloed of flessen gooien naar de ME is ineens onderdeel van het ‘spel’. Moet een keer kunnen, toch?
Dit oranje nationalisme is gebaseerd op uitsluiting van niet-liefhebbers, buurlanden en al wie zich niet gek laten maken door een potje voetbal, maar het feit dat 16 van de 17 miljoen Nederlanders er wel aan mee doen praat alles goed – en ook mensen die doorgaans nuchter en weldenkend door het leven gaan, laten zich meesleuren in de hysterie. Een uitlaatklep is nodig soms, sportieve euforie is iedereen gegund, maar deze overspannen reactie is een luchtbel die bij een verloren finale ongenadig hard uit elkaar spat, met de kater van een harde terugkeer naar de dagelijkse realiteit tot gevolg. En ook na winst is er nog geen regering, is het nog oorlog in Afghanistan en drijven er nog miljoenen liters olie voor de Amerikaanse kust. Als niet-liefhebber kun je dan beter je ‘ik zei het toch’-opmerkingen maar voor je houden.
RSS feed
RSS atom feed
Beduidend westelijker: Roosendaal. Maar sinds ‘03 in 030.
Oh ja daar heb je nog meer Brabant.
Hé de rest van de comments zijn foetsie, zie alleen Bart’s laatste reactie. Blikseminslag?
Ik wou al zeggen, Deurnes hoor ik meteen, zelfs als ze net als oma Manders abn willen spreken.
Beetje aan de zure kant. Het wordt al ruim 150 jaar beschreven; hoe den massa zijn ratio verliest. In plaats van met pruimen te gooien is het misschien je tijd waard eens wat te lezen in die richting en je ogen bestuderend te gebruiken in plaats van bekritiserend (niet volledig omschakelen natuurlijk). Wees blij dat het op een vredige manier gebeurt en dat het mensen blij maakt, dat het ze niet brengt tot het haten van een andere bevolkingsgroep o.i.d. Ja, de bubbel zal barsten maar zal aardig wat druppeltjes op die ontzettend hete plaat laten vallen.
Welke kudde zou het beter doen? de ontspannen, tevreden kudde? Of de angstige, onzekere kudde?
Geweldig! Eindelijk een journalist die zegt wat ik denk! Een uitlaatklep is inderdaad ok, maar dit is weer iets teveel van het goede.
Als niet-oranjefan kun je het voetbal dezer dagen niet ontkomen of je zou jezelf al moeten zonder radio, tv, internet en krant moeten opsluiten of onverhoopt in comateuze toestand op de intensive care van een ziekenhuis moeten liggen.
Nu houd ikzelf erg van wandelen en dan heeft zo’n finale ook wel zijn voordeel: buiten de bebouwde kom heb ik tijdens het potje voetbal het hele land voor mij alleen!
Het enige wat ik wel leuk vind aan dit WK is Beesie (zie http://www.flickr.com/photos/gastonspronck/).
Volgens mij heeft de rust in de hoofdstad na de wedstrijd van gisteren aangetoond dat het allemaal wel mee viel met die hysterie. Sportief en helemaal niet extreem aangeslagen gingen de oranjefans naar huis. Niet afgetankt, en er zijn niet meer fietsen in de gracht gegooid dan op een regulier stapavondje.
Het was mooi zo lang het duurde, maar ik denk dat je die hysterie groter hebt gemaakt in je eigen hoofd dan dat hij daadwerkelijk was.
okay, had je vast al gelezen, maar toch:
misschien moet je het gewoon wat fanatieker, principieeler en grimmiger aanpakken:
http://www.indymedia.nl/nl/2010/07/68685.shtml
(en die wortelmalloot scheldt dan natuurlijk even hard tegen GS)
Als GS-lezer & niet-voetbalfan zou ik door zulke geestelijk verwarde types bijna principieel WEL voetbal gaan kijken.
Op tv hoorde ik iemand schelden op die ‘kankerspanjolen die als bosmongolen aan het feesten waren en denken dat ze heel wat zijn (!)’. Een verschil: Spanje heeft wel gewonnen, dus zij hebben misschien toch iets meer reden om een feestje te bouwen.
Websites en Facebookspagina’s die oproepen om Octopus Paul in de pan te hakken, zijn inderdaad nog een duidelijk teken dat er bij veel mensen af en toe wat kortsluiting ontstaat. Maar goed, het is weer voorbij, het team en de liefhebbers hebben hun feestje weer gehad, nu graag weer over tot de orde van de dag.
Ik ben sowieso geen sportliefhebber, maar ik vraag me altijd wel af waarom voetbal altijd veel meer leeft dan andere sporten. Er wordt in NL bij zoveel sporten op topniveau gepresteerd, maar als een Nederlander de Tour de France of Wimbledon wint, zijn vooral de echte liefhebbers van die sporten daarmee bezig. Schaatsen is ook populair, maar volgens mij toch minder dan voetbal.
Ik vernam vandaag op straat dat de gewone Afrikaan hier nul van geprofiteerd heeft. Het was verboden door de FIFA voor hen om een beetje te merchandisen met voetbalspulletjes. Ik heb best genoten van die toestanden, eerlijk toegegeven ik hou nu eenmaal van vrolijkheid, maar er zit toch meer vuil achter het hele gebeuren dan de meesten denken. Dit zat wel degelijk in mijn achterhoofd, maar daarom niet naar de wedstrijd kijken, nee dat ging me te ver. Ik heb in elk geval alle respect voor mensen die om wat voor reden dan ook niet geïnteresseerd zijn in de oranjeblijdschap- en deceptie.