Ik heb twee semesters les gegeven aan de school voor journalistiek in Zwolle. Niet de gelukkigste periode uit mijn werkzame leven. Tot afgelopen woensdag dacht ik er niet veel meer aan. Toen verscheen er een rapport waaruit blijkt dat tientallen leerlingen van Windesheim, zo heet die school, ten onrechte een diploma hebben gekregen. De school zou gesloten kunnen worden. Ik begon met veel enthousiasme aan het werk. Ik gaf interviewtechnieken aan tweedejaars. Ik deed ook toen al meerdere interviews per week voor radio en televisie en het leek mij leuk en nuttig om mijn vaardigheden te delen met jonge gemotiveerde leerlingen.
Zoveel docenten liepen er op Windesheim niet rond die dagelijks een stukje tikten voor de krant, een gesprek voerden op de radio of een reportage maakten voor de televisie. De meesten hadden zo’n twintig jaar tevoren hun blocnootje of microfoon verruild voor het klaslokaal, waar zij onderwezen uit boeken vol ingewikkelde theorieën over interviewen. Theorieën waaraan je in de praktijk weinig hebt.
Middelmaat
Veel leerlingen hebben een zes gekregen voor een scriptie die geen voldoende waard was. Dat verbaast mij niets. In de tijd dat ik op Windesheim rondliep, zag ik veel middelmaat. En onder de middelmaat. Die middelmatigen en ondermiddelmatigen gingen almaar over. Omdat ze redelijk goede reflectieverslagen hadden geschreven ( dat zijn stukken waarin ze hun eigen werk beoordelen), terwijl hun werk verder niet voldeed. Die verslagen waren de maat der dingen. Presteren werd op Windesheim niet gestimuleerd. Zoveel mogelijk kinderen zo snel mogelijk aan een diploma helpen, dat was het streven. Afgestudeerde leerlingen brengen geld in het laatje, afgehaakte studenten kosten alleen maar. Zolang dit zo blijft, zullen we verontrustende verhalen horen over de kwaliteit van het onderwijs.
Aan een diploma in de journalistiek heb je op zich weinig. In de media- business word je niet alleen op basis van een papiertje aangenomen. Werkgevers willen bewijzen van kwaliteit: goed geschreven verhalen, mooi gemaakte reportages en prikkelende interviews. De meeste Windesheimers komen van de opleiding met lege handen. Ze zijn opgeleid voor werkloosheid. Buitengewoon treurig.
Deze column verscheen eerder in het Parool en op de website van Teun van de Keuken.
16 reacties op “Teun van de Keuken: Windesheim”
Sorry, het reactieformulier is momenteel gesloten.
Ik merkte als student aan dezelfde opleiding in de vorige eeuw al het probleem. In mijn eerste jaar (1995) had ik maar 9 uur les! Niet snel daarna ging alles op de schop, met meer uren maar veel te veel theorie.
Met het gevolg dat studenten zelf een studentenmagazine gingen ontwerpen, vol schrijven en uitgeven (Smoel, 1998-2001), zelf talkshows ging organiseren in de kantine (met Bekende Nederlanders die ze nog net een treinkaartje konden bieden en zelfs TV Oost gaf een half uurtje tv weg voor studenten die filmpjes wilden delen.
Als je praktijkervaring wilde opdoen, tijdens je studie, dan moest je dat zelf doen. In deze eeuw werd de studiedruk groot (er moesten immers ook refelectieverslagen uit de duim gezogen worden) en verdween de praktijkervaring bijna helemaal.
Inderdaad, daar krijg je topjournalisten van…
@Ramon: en dan te bedenken dat het aantal studenten dat zich überhaupt voor zoiets wil inzetten, en ook daadwerkelijk iets van de grond krijgt, al schaars is op een gemiddelde opleiding.
We hebben nu dus twee gifstoffen: studenten die niets kunnen en willen en een hbo systeem dat studenten dwingt tot niets meer dan refelectieverslagen. Voeg ze samen en je krijgt een dodelijk elixer. Waarvan akte.
Een vriend van mij studeert aan de SvJ in Tilburg. Hij doet een deeltijdopleiding. Daar krijgt in 2 x 3 uur per week EXACT even lang over als de voltijdsopleidingen. In theorie moet je dan meer thuis doen, maar dat valt reuze mee. Dat klopt dus ook van geen kanten.
Bij dit soort HBO opleidingen mag je gewoon 4 jaar collegegeld dokken, niets (relevants) leren maar wel legitiem toffe stages doen. Bij deze moet je dan wel nog jezelf behoorlijk naar binnen bluffen en dan maar hopen dat je na je stageperiode mag blijven hangen of genoeg aan je netwerk heb gesleuteld om carrière elders te gaan maken. Want in praktijk ruilen veel bedrijven je in voor de volgende lichting goedkope arbeidskrachten en mag jij weer terug de straat op.
Het stoorde mij in het eerste leerjaar overigens ook enorm dat ik les kreeg van twintigers die net bij hetzelfde instituut waren afgestudeerd. Gunde ze dat loontje van harte, maar kon ze totaal niet serieus nemen.
Jammer dat vd KEUKEN niet eerder aan de bel trok. Het zegt ook iets over zijn beroepshouding als journalist/opleider.
@ Ludovic: nog afgezien van het feit dat hij dat wel deed, wat een van de redenen was waarom hij weg ging, zegt dat niets over zijn beroepshouding en is het al helemaal geen zinnig argument tegen dit verhaal. Al had Van de Keuken met een swastikavlag staan wapperen en met een Kalashnikov naar school gekomen, het doet niets af aan het door hem beschreven bedroevende niveau en de gestelde conclusie dat de studenten worden opgeleid tot werklozen.
Als reactie daarop de bal terugspelen naar degene die de kritiek levert en de conclusies trekt, heet een “jij-bak” en valt buiten elke zinnige argumentatie. Er is niemand die er verder wat mee kan en het verandert helemaal niets aan de huidige situatie. Het is eerder een wraakzuchtige methode om iemand die onwelgevallige kritiek uit de kop in te drukken dan een serieus te nemen reactie.
Het artikel gaat dan ook over Windesheim, niet over Teun van de Keuken.
Nu, dit heb je zojuist geleerd. Noem het maar een competentie. Probeer het nogmaals.
Teun van de Keuken? Is dat niet die “journalist” die mij ooit op een borrel in geuren en kleuren vertelde dat hij een hele bekimming van de Alp de Huez had gefaked voor een radioreportage?
Ik zie dat de jij-bakken inmiddels op jij-bakken worden geplaatst. Is dit en hbo-weblog toevallig?
Afgestudeerde leerlingen brengen geld in het laatje, afgehaakte studenten kosten alleen maar. Zolang dit zo blijft, zullen we verontrustende verhalen horen over de kwaliteit van het onderwijs.
Dit is het grote gevaar van het huidige beleid. Prestatiebeloningen zullen leiden tot kwalitatief slechter onderwijs.
Maar wat zit er nu eigenlijk op die opleiding: kinderen, scholieren, leerlingen of studenten?
Als werkgever van HBO afgestudeerden maak ik mij al jaren zorgen over het niveau van de recent afgestudeerden. Daarnaast is het vaak ook niet duidelijk wat die afgestudeerden nu eigenlijk onderwezen hebben gekregen. Onlangs sprak ik daar over met een aantal docenten van diverse HBO opleidingen en daaruit stond het volgende treurig stemmende beeld:
1. Het aantal verschillende opleidingen is de laatste jaren exponentieel gestegen, veroorzaakt door de concurrentie tussen de hogescholen om de student. Wat een afgestudeerde van zo’n nieuwe (vaak multidisciplinaire) opleiding aan basisvaardigheden in huis heeft is vaak volstrekt onduidelijk en verschilt ook nog eens per hogeschool.
2. De eindtermen van de opleidingen zijn niet meer landelijk geregeld of worden onvoldoende gecontroleerd. Centrale schriftelijke examens zoals die vroeger (tenminste voor een aantal vakken) op b.v. de HTS bestonden bestaan niet meer. Docenten zijn dus op zichzelf aangewezen voor de samenstelling van de examens zonder goed te kunnen refereren aan externe normen.
3. Bij veel, vooral alfa en gamma richtingen is de focus van het aanleren van kennis en vaardigheden (toch bij uitstek de kerntaak van het HBO) verschoven naar beschouwend (zie het verhaal over reflectieverslagen hierboven). Daarnaast is het aantal uren contactonderwijs dramatisch gedaald en daardoor vaak nog minder geworden dan op vergelijkbare WO opleidingen.
4. De schaalvergroting heeft er toe geleid dat voor individuele opleidingen, laat staan voor individuele docenten of studenten nauwelijks meer aandacht is. Veel HBO opleidingen zijn groter geworden dan universiteiten maar veel rommeliger en fragmentarischer georganiseerd.
5. Last but not least en hierboven al veel genoemd: de outputfinanciering en de daardoor immense druk om iedere student die begonnen is vooral een papiertje te laten halen.
Meest verontrustend is echter dat alle betrokkenen zeggen dat hetgeen nu boven water is gekomen geen incidenten zijn bij een paar studierichtingen maar eerder regel dan uitzondering is.
Vrees derhalve dat er voor Bert Brussen de komende jaren nog voldoende uitdagingen liggen in het HBO :-)
Ik ben een trotse bezitter van een diploma journalistiek van het Windesheim en ook mijn papiertje zal beoordeeld worden. Wat de uitslag voor mij persoonlijk ook zal zijn, de conclusie is uiteindelijk dat ik een redelijk waardeloos diploma heb. Hier heb ik wel jarenlang flink voor moeten betalen omdat ik er toen vanuit ging dat ik wel op een goede opleiding zat.
Windesheim biedt bij voorbaat al een doekje voor het bloeden aan (extra cursussen voor een extra, nog waardelozer diploma) maar is het ook realistisch om bijvoorbeeld je collegegeld terug te vragen? Waarschijnlijk niet, dat nieuwe gebouw met hippe toiletten moet toch ergens van betaald worden..
@Paul
Het is vreselijk lullig dat een diploma ernstig is gedevalueerd, aan de andere kant: talent verloochent zich niet, toch?
@ CJP
Ik vind het wel iets verder gaan dan lullig.
Om te beginnen wil ik de middelmatige (meerderheid) van de mensen hier even verdedigen: Als het goed is, betekent je diploma ook wat als er alleen 6jes op staan.
@Hansk: Van de ene kant wil je nog meer (landlijke) centralisatie, maar aan de andere kant schuif je de oorzaak van de problemen op schaalvergroting: hoe rijm je dat?
Als oud-Windesheimer ben ik het voor een deel met Teun eens. Ook ik zag dat er docenten rondliepen, die meer interesse toonden voor de lichamelijke kwaliteiten van de studentes dan voor andere capaciteiten.
*Nuance-stand aan*
Maar op elke opleiding in Nederland zitten talenten, middelmatigen, en ondermiddelmatigen. Op leerlingnivo, of op docentnivo. Sterker nog, op elke opleiding ter wereld kom je die categorieën tegen. Dat je zoals BertBrussen een hekel hebt aan het fenomeen ‘beroepsopleiding’, wil nog niet zeggen dat het systeem van opleiden voor een beroep niet deugt. Het zijn de mensen die zo’n opleiding vormgeven, sturen, begeleiden, normeren, etc.
Los van de mening dat je er zonder zo’n opleiding ook wel kunt komen. Hetgeen ontegenzeggelijk waar is. Overal kom je ruwe pareltjes tegen, maar ook mensen die zich scribent, publicist, of godbeter ‘t journalist noemen, die gedrochten van het zuiverste water produceren.
En je kunt zeggen wat je wilt, maar op Windesheim krijg je nog wel de basisbeginselen mee van types als Teun van der Keuken waar je wat aan hebt.