Bizar betoog in de Volkskrant: Chris van Bokkum, directeur van TechniekTalent.nu (de naam alleen al), een belangenorganisatie van het bedrijfsleven, roept de overheid op een numerus fixus in te stellen voor bepaalde opleidingen in (met name) het MBO, zodat meer scholieren ‘relevante beroepskeuzes maken’, want er is een ‘mismatch’ tussen de keuzes die leerlingen maken en de behoeften van het bedrijfsleven. Er dreigen tekorten! Sterker nog – u voelde hem wellicht al aankomen, die grijsgedraaide alarmbel van clichématig Nederland: “Het is vijf voor twaalf.” Vijf voor twaalf!
Het helpt geen zier
Laten we even nadenken over wat het bedrijfsleven hier bij monde van Van Bokkum zegt. Er moet een numerus fixus komen voor bepaalde opleidingen, en die numerus fixus moet ertoe leiden dat er meer mensen technische opleidingen gaan doen. Voor welke opleidingen die numerus fixus zou moeten gelden laat Van Bokkum wijselijk maar in het midden. Dat is maar goed ook, want als je een numerus fixus wil gebruiken om studenten één bepaalde kant op te jagen zul je er verdomd veel moeten instellen: hoeveel van de mensen die uitgeloot worden voor – pak hem beet – een sportopleiding zullen vervolgens uit arren moede maar techniek gaan doen?
Ik durf best te voorspellen dat u die – per school – op de vingers van één hand zult kunnen tellen – als van tellen überhaupt al sprake is. De numerus fixus is een goed instrument om te voorkomen dat de instroom bij bepaalde opleidingen te groot wordt, maar een totaal zinloos middel om mensen naar andere opleidingen te lokken. Uitgeloot voor Geschiedenis? Dan wordt het Nederlands, of toch maar sociologie. Maar geen bedrijfseconomie, en zeker geen chemie.
Dwang
Het bedrijfsleven is verder vooral ontzettend hypocriet: aan de ene kant vraagt men de overheid voortdurend en met luide stem terug te treden, de belasting- en regeldruk te verlagen, en ruim baan te geven aan de vrije markt. Aan de andere kant staat men jengelend bij de overheid op de stoep als de markt niet werkt zoals men wil en individuen onwelgevallige keuzes maken.
Als het niet loopt zoals het bedrijfsleven wil, moet er opeens dwang aan te pas komen, en moeten er allerlei regels en regeltjes gemaakt worden om ervoor te zorgen dat de markt zich zoveel mogelijk gedraagt zoals het bedrijfsleven wil: ‘Vrije markt prima, maar wel graag op onze manier.’ Mijn hoela: we leven in een vrij land, niet in een communistische heilstaat.
Keuzevrijheid
Het fundamentele punt is dat de staat de jeugd niet opleidt voor het bedrijfsleven. De staat leidt de jeugd op opdat ze zich als burgers kunnen redden in de maatschappij en opdat ze de bij hen passende praktische en intellectuele instrumenten hebben zich in hun verdere carrière door te ontwikkelen. De staat bemoeit zich verder zo min mogelijk met de keuzevrijheid van scholieren of studenten.
Dat moet ook vooral zo blijven. Immers, als het bedrijfsleven een tekort constateert, dan hebben we daar in Nederland een heel mooie oplossing voor: de vrije markt. Verleid mensen door ze een goed inkomen te bieden en zekerheid, en wat ze aan scholing missen kan heel goed intern opgelost worden. Het tekort aan techneuten heeft niet alleen te maken met saaie schoolvakken, maar ook met (vrijwel) afwezige financiële prikkels. Dat kan de overheid echt niet oplossen. Met andere woorden: als het bedrijfsleven techneuten wil, moet men niet zeuren, maar dokken.
6 reacties op “Bedrijfsleven doet bizarre aanval op keuzevrijheid”
Sorry, het reactieformulier is momenteel gesloten.
Spijker. Kop. (Om toch in het clichématig Nederlands te blijven.) Dit kabinet heeft trouwens de aanval op de ‘kenniseconomie’ frontaal geopend merk ik. Een tekort op de arbeidsmarkt aanvullen door Archivistiek aan mijn economisch niet bijster rendabele studie Geschiedenis toe te voegen zit er binnen de landsgrenzen niet in, aangezien de +/- 10.500 euro per jaar die je er als ‘tweede studie’ (‘t is een vervolgopleiding, maar goed) voor moet neertellen, ruim buiten mijn bereik valt.
Meer technische opleidingen? Mensen in technische beroepen zijn juist erg werkeloos aan het worden.
Volgens mij plant de jeugd beter dan je denkt.
Nee frank, er is juist een schreeuwend tekort aan technici. Een techneut hoeft niet of nauwelijks te solliciteren, die wordt gevonden. De instroom uit de jeugd is steeds kleiner geworden de laatste jaren en veel technici staan dicht bij pensionering. Dat gaat voor veel bedrijven grote problemen geven.
“De staat leidt de jeugd op opdat ze zich als burgers kunnen redden in de maatschappij en opdat ze de bij hen passende praktische en intellectuele instrumenten hebben zich in hun verdere carrière door te ontwikkelen. De staat bemoeit zich verder zo min mogelijk met de keuzevrijheid van scholieren of studenten.”
Lees die zin opnieuw en vraag je af of dat niet een wel erg naief beeld is van de staat. De staat heeft er geen enkel belang bij dat iedereen maar de kans krijgt om zich onbeperkt door te ontwikkelen. Dit is in de praktijk slechts voor een minderheid weggelegd. De staat bemoeit zich immers nu al met de keuzevrijheid van het individu. Middels leerplichtwet, tot Cito toets en beroepskeuzeinteressetesten van allerlei snit worden burgers al vanaf zeer jonge leeftijd door geinstiutionaliseerde selectieprocedures voorgelecteerd.
Het idee dat een staat daar geen sturing aan zou geven is volgens mij dus incorrect, dit is altijd al het geval geweest. Verder wel eens met destrekking van het artikel, alleen is de praktijk altijd al anders geweest.
Het draait inderdaad om de financiële prikkel. Heel goed gezien. De jeugd heeft het gewoon te rijk en alles wat hun hartje begeert; ze leven in het paradijs, dat door hun tweeverdienende ouders wordt verdiend i.cm. de studiefinanciering. Ze kiezen daarom ook hun studies, zoals ze hun hobbies kiezen; puur voor de leuk, maar nooit met het idee, dat ze er straks hun inkomen mee moeten gaan verdienen. En hebben ze straks hun Mickey Mouse diploma op zak, dan komen ze solliciteren op banen waar ze niet voor gekwalificeerd zijn met eisenlijsten als lease-auto, lange zomervakanties, 32-urige werkweek, ipad, etc. Heb 3 weken terug een bureau ingeschakeld voor technische HBO-ers uit Portugal; had afgelopen week 4 kandidaten. Daar had ik een veel beter gevoel over, dan het wrakvee, dat ik de afgelopen 2 jaar op sollicitatie-gesprek hier heb gehad.
@3: Je kunt misschien bepaalde technici niet vinden. Er zijn wel heel veel soorten technici. De huidige crisis treft vooral de bouw en de industrie. Het werk daar valt onder de technische beroepen.
Maar mijn punt is vooral dat in de laatste 30 jaar ik nog geen goed opleidingsadvies van de overheid gezien. Ik heb dus ook niet zo’n vertrouwen in dit.