De man die sinds 2006 geen speelfilm meer heeft gemaakt moet natuurlijk ook gewoon ordinair de kost verdienen. Voor dure modemerken en popbands die hun suffige imago willen afschudden, maakt hij commercials en clips; Duran Duran zag een compleet optreden door Lynch geregisseerd. Op Youtube zijn een paar voorbeelden te zien van zijn commerciële werkjes. Tussen de ongetwijfeld vele koppen koffie door, Lynch is een verwoed koffiedrinker, ruimt hij ook tijd in voor popmuziek. Er moet echter heel wat aan te pas komen om zijn liedjes van de onnozelheid te behoeden: een stem die vervormt, beats die er een hippe draai aan geven. Veel om het lijf heeft niet.

Silencio
Nee, dan ‘s mans beeldende kunst. In 2010 bezocht ik de tentoonstelling Dark Splendor in Brühl, vlakbij Keulen. Zijn kunstwerken verzamelen visioenen waarin het absurdisme, het ongrijpbare en het surreëele om voorrang strijden. Elk beeld lijkt te willen zeggen: het maakt niet uit wat van je me vindt, probeer me vooral niet te duiden. Lynch is van veel markten thuis, zeker als de schemer inzet en de duisternis valt. In september opent in Parijs de exclusieve nachtclub Silencio. Decor en meubilair werden door Lynch ontworpen.

Twin Peaks
Want hoe zat het nu ook weer met die films van hem? Wie ze heeft gezien omschrijft bizarre, onverklaarbare situaties uit het dagelijkse leven als Lynchiaans, niet zelden benadrukt door het aanhalen van specifieke filmscène. Zo bevond ik me een tijdje geleden in een restaurant van het station in Venlo. Aan een tafel zaten drie vrouwen van ruimschoots de middelbare leeftijd. Twee van hen hielden luidruchtig drukpratend en gebarend een conversatie op gang. De derde dame hoorde het stilzwijgend en wellicht noodgedwongen aan, ongetwijfeld ingegeven door de flagrante misvorming van haar onderkaak. Dit tafereel aanschouwend, gekoppeld aan de nogal bedompte sfeer in de eetgelegenheid, ontlokte aan mijn gesprekspartner de uitspraak: “Dit restaurant heeft een hoog Twin Peaks-gehalte!” Hij doelde vanzelfsprekend op de door David Lynch geschreven tv-serie, waarin vervreemding en surrealisme wordt geschetst aan de hand van even sinistere als absurdistische personages.

De filmbeelden van David Lynch blijven namelijk in het hoofd van de kijker rondspoken. Neem Inland Empire: een drie uur durende aanval op en ondermijning van het onderbewustzijn. De ogenschijnlijk lukraak achterelkaar gemonteerde scènes lokken een subvertelling uit waarin beelden, belichting, montage, acteerwerk en muziek een tuimelende hybride vormen die de kijker in een audiovisuele achtbaan doet belanden. Tenminste, als je er ontvankelijk voor bent. Iedereen is gewend films te bekijken volgens een vaststaande en min of meer met jezelf afgesproken verhaalstructuur. Films waarin het plot doorgaans voorspelbaar verloopt via een begin, een midden en een eenduidige afloop. Enkele van Lynch’ films, volgens mij zijn allerbeste, wijken duidelijk af van dit patroon, al bevatten ze wel degelijk een dramatische ontwikkeling. Lynch filmt het plot volgens een geheel eigen verhaallijn waarvan de zijwegen aanvankelijk onwennig aandoen maar nooit doodlopen. David Lynch daagt de kijker uit een stapje extra te zetten om te komen tot een andere kijk- en gevoelservaring. Eenmaal gewend blijkt de filmtaal van Lynch helemaal niet zo ontoegankelijk of ingewikkeld.

Up to you
Lynch: ”Je begint met een verhaal dat logischerwijs een bepaalde kant op moet gaan. Maar zo voorspelbaar mag het nooit zijn. Aan elk element moet worden getrokken, zodat een nieuwe realiteit ontstaat. Dat kan vooral heel mooi met film worden gedaan. Je speelt in op het onderbewustzijn van de kijker. Hij verwacht A te zien, maar ik trek hem naar B, terwijl B niets met A heeft te maken. Of misschien wel. Dat moet de kijker allemaal zelf maar uitmaken. Zo bereik je dat iedereen zijn eigen film ziet. Ik ben degene die alles aanreikt, daarna is het up to you.”

Met zijn verbeeldingskracht en verteltrant reikt hij dus een weinig voor de hand liggende manier van filmkijken aan en daarmee feitelijk ook een andere wijze van het kijken naar kunst. Lynch maakt het aannemelijk dat je kunst kunt ondergaan zonder dat je jezelf voortdurend vragen hoeft te stellen. Vragen die de acceptatie van ontoegankelijke kunstwerken mogelijk belemmeren. Vragen als: mag ik dit wel goed vinden? Waarom vind ik dit irritant? Wat Lynch betreft hoef je je dergelijke vragen niet meer te stellen. Zelfs gebeurtenissen uit het leven van alledag, hoe banaal ook, moet je vooral niet proberen te duiden: “It’s better not to know so much about what things mean or how they might be interpreted. Psychology destroys the mystery, this kind of magic quality”.

Duivelskunstenaar
De filmkunst van Lynch gaat over het onbenoembare en over de acceptatie van het onbenoembare. Wanneer de acceptatie volledig is gaat hij een stapje verder. Iemand omschreef het als een vreemd soort ironie waarin het macabere en het aardse op zo’n manier samengaan dat blijkt dat het eerste voortdurend in het laatste zit opgesloten.
En ja, dan raken de personages in de films van Lynch met zichzelf in conflict. Levenservaring staat op losse schroeven, zekerheden worden bij het grofvuil gezet. Mensen verworden tot individuen die ambivalent in het leven staan, er een verborgen agenda of moraal op nahouden en zelfs paranoïde trekjes vertonen, soms zonder dat ze zich hiervan bewust zijn. Opeens is iedereen schuldig totdat het tegendeel wordt bewezen. De mens als wandelende tijdbom. De duivelskunstenaar Lynch doet niet anders dan de bewustwording van deze ommekeer geraffineerd registreren. Te zien in Blue Velvet, Lost Highway, Mulholland Drive en Inland Empire.

CC-Foto: Rita Molnár

Grootste euvel van het huidige Oranje is echter het verschil in kwaliteit tussen aanvallers en verdedigers. De kenners zijn het erover eens dat de verdediging nogal pover afsteekt bij de wereldklasse van onze aanvallers. Het is zeer de vraag of de 35-jarige Giovanni van Bronckhorst de Spaanse aanvaller Fernando Torres kan afstoppen. Niet voor niets luidt zijn alias El Niño – als het al zover komt, Nederland tegen Spanje. Dan spreken we immers over de halve finale.

Gedoe
Er is voorafgaand aan een groot voetbaltoernooi vaak een hoop gedoe rond het Nederlands elftal. Nederland zonder gedoe of incident is als Johan Cruijff die opeens heldere volzinnen uitspreekt. Wanneer er geen gedoe is, wordt iets wat er op lijkt gecreëerd door de media of door een speler die iets doms doet of roept. Voorlopig is het bibberen geblazen of de belangrijkste spelers fit zullen blijven. Dan hebben we het natuurlijk over de drie musketiers Van Persie, Sneijder en Robben en de onvolprezen secondanten Van der Vaart en Van Bommel. Het zal toch niet zo zijn dat Sneijder tegen een Van Bommeltje oploopt in de Champions Leaguefinale Inter Milan-Bayern München?

Tot nu toe schittert in de aanloop naar het WK het gedoe door afwezigheid. Wel hangt er iets in de lucht over een door de sterspelers uitgesproken voorkeur voor een fysiotherapeut. Bert van Marwijk volhardt in het kampioenschap naar buiten treden met stoïcijnse onverschilligheid. Dankzij deze houding lijkt het ook niemand te zijn opgevallen dat Oranje zelden een imponerende wedstrijd speelde onder leiding van de bondscoach. Vooruit, het niveau is beter dan onder voorganger Marco van Basten. Bij de Amsterdammer kreeg je telkens het gevoel dat hij Oranje liet voetballen om zijn hardnekkige, tactische gelijk te willen halen. Er zal geschermd worden met de resultaten uit de kwalificatiereeks, maar een kwalificatieronde is natuurlijk geen EK of WK. Ook daarover kunnen Oranje en Van Basten meepraten.

Mokken
Als we assistent-bondscoach Nol de Ruiter moeten geloven had Leo Beenhakker tijdens de WK van 1990 nauwelijks gezag over de vedetten die dachten ons na een Europees kampioenschap wereldkampioen te maken. Dat WK liep volledig uit de hand. Het enige dat we er ons nog van herinneren is het spuugincident met Frank Rijkaard en Rudi Völler. Kent iemand Thijs Libregts nog? Met hem kwamen we niet eens aan voetballen toe. De bondscoach werd een jaar na aanstelling ontslagen na een racistische opmerking.

Nederland op het WK in Zuid-Afrika. Wordt het aanvallen of aanmodderen? Krijgen we een tegenstander waar we onze neus voor ophalen maar waartegen we met moeite 1-1 gelijkspelen? Een speler die gaat mokken omdat hij alweer op de bank moet plaatsnemen? Yolanthe op de kamer van Wesley? Een spelbepaler die een blessure of rode kaart oploopt (Van Bommel)? Een training waarin de bankzitter zijn gram haalt en een medespeler onderuit schoffelt? Yolanthe op de kamer van Rafael? Zuid-Afrikaanse plezierdames in het hotelzwembad? En hoe zou dat nou voetballen in zo’n milieuvriendelijk oranjeshirt, gerecycled uit acht plastic flessen? Je blijft tenminste wel drijven.

De NOS is zo bezeten van het schaatsen en onze schaatsers dat andere sporten en sporters nog maar sporadisch aan bod komen. Typerend voor de schaatsoverdaad heeft de NOS over de Nederlandse deelnemers vooraf filmpjes gemaakt. Over andere sporters aan de Winterspelen had ik ook best graag wat minidocu’s gezien, hoe nietszeggend ze soms ook zijn.

Afdaling vrouwen
Donderdagavond vond de ontknoping plaats van de afdaling skiën voor vrouwen. Op het moment dat ZDF en Eurosport rechtstreeks de slalom uitzenden, geeft de NOS de voorkeur aan een voorbeschouwing op de 1000m schaatsen. Een half uur gebabbel over wat misschien eventueel wellicht zou kunnen gaan gebeuren. Het koffiedik kijken als vulling van de zendtijd.

Wie het skiën een beetje volgt weet van de concurrentiestrijd aan de top. Ik had liever de ontknoping willen meemaken tussen Lindsey Vonn, Anja Pärson en Maria Riesch, dan het gezwets te moeten aanhoren van Ria Visser en Bart Veldkamp, die je toch al niet kunt betrappen op enig kritisch vermogen. De NOS zou zich beter van haar journalistieke taak kwijten met het live uitzenden van een finalewedstrijd.

Schooljuffrouwbril
Opvallend is het podium dat de NOS biedt aan het getwitter van de Nederlandse schaatsters vanaf de (verder overigens voorbeeldige) website. Veelzeggend voor de schaatsaandacht is het begin van de tv-uitzendingen; elke avond om zeven uur een aankondiging van de voorbeschouwing door dat mens met die schooljuffrouwbril.

Het schaatsen is in ons land een veelbekeken evenement met traditiegetrouw de meeste kans op medailles, maar het evenredig verdelen van de verslaggeving en een meer gelijkmatige aandacht voor alle sportonderdelen is bij de NOS volledig verdwenen. De NOS lijkt tijdens grote sportevenementen de status van publieke omroep te verruilen voor eentje met commerciële aspiraties.

Aandacht voor het schaatsen is blijkbaar interessant uit oogpunt van financieel belang. Let eens op de hoeveelheid reclameblokken en de lengte waarin ze worden uitgezonden. Strategisch rondom het schaatsen en de voorbeschouwingen.

Onomwonden wordt in Van De Levenden Niets Dan Goeds een moord bekend. Brutaalweg vanaf de omslag. Tijdens de live op tv uitgezonden rechtszaak houdt de dader een pleidooi voor de vanzelfsprekendheid van zijn daad. Maar schrijver Frank van der Linden verplaatst zijn roman vervolgens naar de mensen wier leven door deze Mikkel is beïnvloed. Dat een moordzaak ontaardt in een waar mediaspektakel tekent het Nederland van nu, waarin het verkondigen van een mening belangrijker is dan onderbouwing en argumentatie, het korte lontje en onderbuikgevoel meer aandacht krijgen dan de polemiek. Voortdurend sluimert de tijdgeest op de achtergrond in deze opvallende zedenroman.

Vernuftig
In plaats van een lineaire verteltrant gaat de schrijver uit van een constructie die op zijn minst ongewoon is, gedurfd en buitengewoon vernuftig. Situaties die terloops worden aangeroerd door het ene personage komen verderop in uitgewerkte vorm terug via een ander karakter. Voortdurend kantelt het verhaal van heden naar verleden en omgekeerd. Doordat personages afwisselend plot, bijrol en hoofdrol vervullen geven ze aldoende ruggengraat en fundering aan het boek.

Ingewikkeld? Ontoegankelijk? Geen moment. Het boek leest als een trein. En dat is nog niet alles. Van der Linden blijkt een tamelijk briljant schrijver. Met een wonderlijke woordenschat houdt hij de lezer met ruim zeshonderd pagina’s evocatief proza en zwierige scènes bij de les. Ondanks de documentaireachtige contour ontvouwt het verhaal zich in het hoofd van de lezer als een psychologische speelfilm. En de hoofdpersonen? Ze blijven maar rondspoken zelfs wanneer je boek even terzijde legt.

Expliciet seksueel
De kasteelheer en zijn echtgenote, Cedric en Sharleen de opgroeiende pubers, hun gouvernante en natuurlijk Mikkel, duivelsredenaar in de rechtszaal, pleitbezorger van zijn eigen inborst: Van der Linden daalt diep af in deze en meerdere zieleroerselen. Hij haalt karaktertrekken naar boven die niet altijd fijnbesnaard zijn, maar wel opvallend seksueel van aard, op het ongekend expliciete af. In de handen van een matig schrijver reden voor het krommen van de tenen. Van der Linden verliest echter geen moment zijn greep op zijn personages en houdt daarmee dus ook het verhaal op stoom. Telkens kneedt en boetseert hij ze tot mensen van vlees en bloed aan de hand van persoonlijke motieven, gevoelens en onhebbelijkheden. De tieners Cedric en Sharleen komen wat volwassener over in verhouding tot hun leeftijd; echt storend voor het verdere verloop van het verhaal is het niet.

Van De Levenden Niets Dan Goeds vertoont raakvlakken met het werk van niet de minsten. Met Michel Houellebecq deelt Van der Linden het schijnbaar achteloos rondstrooien van sneren over tekortkomingen van mens en maatschappij. Misdadiger Mikkel is het omgekeerde equivalent van Jean-Baptiste Grenouille, de moordende parfumeur in Patrick Süskinds Het Parfum. Werd diens moordlust aangewakkerd door een zoektocht naar de perfecte lijfgeur, Mikkel rechtvaardigt zijn moordmotivatie omdat aan vrouwen ‘de geur van het promiscue bestaan kleeft. Een cocktail die laffe lucht walmt! Geur transformeert tot stank en jullie spleet ademt die uit! Jaar in jaar uit. Onafgebroken! Jullie verzameling aan trofeeën dijt uit, oeverloos, en het vat waarin je die bewaart krijgt onmiskenbaar de trekken van een beerput. Elke door private snuifjes ieder zijn private stank.’

Filosoof van het kwaad
Evenals ‘filosoof van het kwaad’ Georges Bataille schrijft Van der Linden vanuit een fascinatie voor geweld, erotiek en de dood. En deze fascinatie kun je maar het beste zo opschrijven: schaamteloos, ongegeneerd, je niets aantrekkend van de grenzen van de goede smaak. Wie snel aanstoot neemt kan dit boek beter niet lezen. Dit is niet zomaar een doordeweekse roman. Uitlezen betekent participatie: de lezer wordt beurtelings voyeur en ooggetuige én raakt gaandeweg onder de indruk van dit ongelooflijke boek. Dat Frank van der Linden dit alles voor elkaar krijgt mag gerust een literaire sensatie worden genoemd.

Van De Levenden Niets Dan Goeds is te bestellen bij Boekhandel Spijkerman of rechtstreeks via de schrijver: f.v.d.l.bupvuno-apestaartje-kpnmail.nl (Prijs: 27,50 euro).

Maar zoals Bayern afgelopen dinsdagavond in Turijn Juventus compleet van de mat speelde, zal bij menig liefhebber het hart snellen zijn gaan kloppen. Zeker bij hen die zich het Nederlandse totaalvoetbal nog zullen herinneren. Over Louis van Gaal kun je van alles beweren. Tijdens persconferenties en langs de zijlijn is hij een ongeleid projectiel, maar sinds zijn successen met Ajax in de jaren negentig, is Van Gaal zowat de enige die met succes het Nederlandse totaalvoetbal nieuw leven probeert in te blazen en te perfectioneren. Ongetwijfeld zal Van Gaal het hier hartgrondig mee oneens zijn.

Volledig gericht op de aanval, voortdurend een of meerdere spelers vrij aanspeelbaar, de bal aan het werk in plaats van de voetballers die zich grotendeels op de helft van de tegenstander bevonden. Dinsdagavond in Turijn straalden grote glimpen van het totaalvoetbal. Nota bene bij het door ons zo gehate Bayern van Franz Beckenbauer, die als aanvoerder van Die Mannschaft ons unieke voetbalconcept in 1974 een halt toeriep; de Hochstaplers die vier jaar later tijdens een afscheidswedstrijd voor Johan Cruijff doodleuk acht doelpunten in het doel van Ajax schoten.

Maar zoals Bayern München dinsdag tegen Juventus speelde, zou ik graag Oranje weer eens willen zien voetballen. Helaas is de realiteit anders. Na het succesrijke EK van 1988 kwam de sleet in het Nederlandse totaalvoetbal, ging het van kwaad tot erger dankzij het angsthazenvoetbal van Dick Advocaat en het bureaucratenvoetbal van Marco van Basten. Sindsdien zitten we opgescheept met  tactische verschuivingen tussen willen en kunnen. Aanvallen gaat met horten en stoten, spelers laten de bal van de voet springen, gestroomlijnd zijn alleen nog de witte lijnen langs het veld. De enige echt grote wedstrijd van Oranje de laatste jaren was de drie nul tegen Italië tijdens het laatste EK.

Oefenwedstrijd tegen datzelfde Italië onlangs gezien? Pingpongen op het middenveld. Tegen Paraguay? Volledig de kluts kwijtspelen en niet meer terugvinden. Zonder Van Persie, Sneijder en Robben zwalken de aanvallen met moeite tot aan de zestien meter. Onder leiding van bondscoach Bert van Marwijk heeft Oranje nog geen enkele keer daadwerkelijk gevlamd. Ja, de kwalificatiereeks, die verliep weer eens boven verwachting. Net als bij Van Basten.

CC-Foto: Werner100359

Muzikanten putten graag uit ingrediënten die de optelsom vormen van een zelfverkozen idioom. Neem een bluesgitarist als Joe Bonamassa. Normaal gesproken zie je hem uitsluitend optreden op bluesfestivals waarvan de bezoekers bestaan uit bluespuristen. Over zijn muziek kom je alleen iets te weten in gespecialiseerde bladen. Het komt maar zelden voor dat een bluesgitarist buiten de afrastering van het bluesidioom treedt; zelden wordt een flirt aangegaan met andere stijlen of genres. De definitie van het idioom is feitelijk de volharding ervan.

Nashville Skyline
Together Through Life bevat een merkwaardige contradictie. Het vreemde is dat Dylan voor de muziek op dit album nadrukkelijk een discipline betreedt die normaliter niet de zijne is. Ok, je zou kunnen zeggen dat hij met Nashville Skyline uit 1969 dit al eens eerder deed. Toch is Nashville Skyline niet een archetypische countryplaat, maar meer een noodzakelijk kwaad van een artiest die wilde ontsnappen aan de druk, roem en hysterie die er om hem werd gecreëerd.

Tegenwoodig is Dylan vrij van dit alles. En toch opent hij met enige schwung ruimschoots de deur van de Chicagoblues en vertraagde texmex gekruid met rootsrock. Reeds door tal van andere Amerikaanse artiesten uitvoerig bezongen. Een willekeurige greep: Doug Sahm, The Fabulous Thunderbirds, Willie Dixon, Los Lobos, Steve Earle, Stevie Ray Vaughan. Het zijn muzikanten die zich hebben aangepast aan de wetmatigheid van hun muziek met de verplichtingen die daarbij horen. Een eventuele samensmelting met en omarming door de pop- of rockmuziek verloopt vaak gebrekkig, en is in de meeste gevallen tijdelijk van aard. Uiteindelijk prefereert men de warme schoot van de authenticiteit van hun idioom.

Alchemische metaforen
Bob Dylan trekt zich daar niks van aan. Hij betreedt het bovengenoemde métier en wijkt hiermee totaal af van zijn persoonlijke van alchemische metaforen doortrokken maatstaven. Dylan betreedt hem niet alleen, hij heeft hem ingepakt en in zijn koffer gestopt. Kompas voor zijn reis door het Amerika van nu. En dat Amerika ziet er niet best uit. Terwijl Dylan muzikaal Amerikaanse decors schildert trekt hij tekstueel langs de zuidelijke staten ‘down boulevards of broken cars‘. Verbitterd trekt hij verder. ‘Some people tell me I got the blood of the land in my voice‘. In zijn eentje, want die ander is telkens spoorloos, net ertussen uit of gewoon onbereikbaar. Misschien staat de afwezigheid van die ander wel voor het Amerika dat onherkenbaar in deplorabele toestand verkeert. Desondanks lijkt er muzikaal niets aan de hand. Dylan en kornuiten galopperen er lustig op los op hun route langs anachronismen, want ‘there’s a moment when all old things become new again‘. Wel heeft hij een boek van James Joyce op zak. Niet dat hij veel aan lezen toekomt trouwens. ‘I lay awake and listen to the sound of pain, the door has closed thru ever more, if indeed there ever was a door‘.

Na de zoveelste omzwerving vraagt hij of iemand namens hem een kaartje herinneringen wil versturen: ‘Find the barrooms I got lost in and send my memories home‘. Dylan besluit zijn reis met het cynische It’s All Good. ‘People in the country, people on the land, some of them so sick they can hardly stand. Everybody would move away if they could‘. Maken dat je wegkomt, zonder de mogelijkheid te kunnen ontsnappen aan het noodlot. Meer is het niet. ‘Beyond here lies nothin’, nothin’ we can call our own‘. Samen op reis met je lotsbestemming waaraan niet te ontsnappen valt. Op reis met andermans ambacht. Zou Dylan dat bedoelen met Together Through Life?

CC-Foto: Elsa Dorfman

Opvallend hoezeer recensenten uit de eerste categorie putten om het debuutalbum en het liveoptreden onlangs in Amsterdam van The Dead Weather neer te sabelen. De strekking van de recensies wordt snel duidelijk. The Dead Weather wordt verweten geen liedjes te maken. De rare kronkel hierbij is natuurlijk de veronderstelling van de scribent dat The Dead Weather overeenkomstig een of ander vermeend verwachtingspatroon en op grond van de voorgeschiedenis van sommige bandleden, liedjes met een kop en staart hadden moeten opnemen. Uh ja, hoezo? Waar staat dat geschreven? Volgens een muziekminkukel in OOR is het album ontstaan vanuit een opgewaardeerde jamsessie waaruit slechts één goede song is voortgekomen. Dat is het dan. Zou het misschien ook kunnen zijn dat de bandleden in plaats van songs schetsachtige sfeerblues wilden maken? Om maar eens wat te noemen.

Volkskrant
Tot tweemaal toe verwijt ook de Volkskrant The Dead Weather een gebrek aan goede songs. Toe maar. Recensenten Gijsbert Kamer en Menno Pot laten zich kennen als brave huisvaders die schrijven wat ze graag hadden wìllen horen en niet wat ze daadwerkelijk hoorden. Je moet maar durven.

The Dead Weather krijgt dus een lading kritiek van recensenten die hun eigen standpunt willen ‘horen’. Waarmee een curieus en excentriek album door twee veelgelezen periodieken vrij laks om zeep wordt geholpen. Ongehoord.

De uitkomst van een psychiatrisch onderzoek dat gunstig uitpakte voor Polanski (hij bleek allerminst een psychisch gestoorde zedendelinquent), legde de rechter eveneens naast zich neer. Sterker, hij was van plan om tegen de eerder gemaakte deal in, Polanski een gevangenisstraf op te leggen van twintig jaar of langer. Geen wonder dat Polanski toen dacht: wegwezen. Overigens werd de rechter jaren later van de zaak gehaald.

Pedofilie
Nogal wat tegenstanders van Polanski’s vrijlating zijn geneigd om bij gebrek aan goede argumenten een eigen waarheid te fabriceren. Het begrip pedofilie valt om de haverklap terwijl het nu juist gaat om een incident en niet om een chronisch gedragspatroon. Ook zijn de tegenstanders erg happig op het woord verkrachting. De aanklacht was echter niet ‘verkrachting’ maar ‘seks met een minderjarige’. Maar seks met een minderjarige is altijd verkrachting hoor ik de tegenstanders roepen. Dat is het moeilijke van deze zaak. Aan seks met een minderjarig meisje hangt een sfeer van ongemak en onbehagen. Het is een onderwerp waarbij emotie en een pasklaar oordeel snel de overhand nemen. Een bekende filmregisseur fotografeert in opdracht van een modeblad een aantrekkelijk ogend meisje van 13 dat graag model wil worden (zegt Geimer in de documentaire).

Ach, de man en het meisje. Het kan niet, het mag niet, maar het gebeurt. Mannen met ruime levenservaring, eventueel opgedaan in de jaren zeventig, gebruiken misschien wat makkelijker de nuance in plaats van de stoere opinie. Mannen die beseffen dat het vlees zwak is en de ratio op zulke momenten ver te zoeken. ‘Mannen zijn zo dom’, vertelde Jan Mulder op dezelfde avond tegen Ivo Niehe. Maar moet je iemand dertig jaar na dato straffen voor zo’n stommiteit, zeker wanneer vast is komen te staan dat de rechter toen grof in de fout ging?

Vergeven
Polanski’s tegenstanders gaan voorbij aan de rol van Samantha Geimer. Waar de meeste vrouwen die iets soortgelijks is overkomen hun dader alsnog berecht willen zien, of op latere leeftijd aangifte doen, zegt Geimer iets wat we niet gewend zijn. Zij wil van de zaak af, heeft Polanski vergeven en zelfs aan het gerechtshof gevraagd de klacht in te trekken. Frits Abrahams beticht in zijn NRC-column Polanski van het afkopen van Geimers trauma. Typisch geval van eigen waarheidsvorming. Volgens Geimer werd haar enige trauma veroorzaakt door de media-aandacht tijdens en na de rechtszaak. Tot de tegenstanders van Polanski’s vrijlating zou ik willen zeggen: informeer je door onderscheid te maken tussen interviews of artikelen en de hapklare mediabrokjes. Geniet intussen gerust van de dvd Chinatown, Polanski’s meesterwerk uit 1974. Maar pas op. Er komt seksueel misbruik ter sprake in de vorm van incest.
‘Zie je nou wel!’

CC-Foto: Miss Eskimo-la-la

Een presidentsvrouw kan zich natuurlijk geen al te rare fratsen veroorloven; Bruni’s voorkeuren zijn lekker politiek en cultureel correct. Leuk om te weten dat Bob Dylans album Nashville Skyline haar favoriete eilandplaat is. Meer liefde voor de kunst blijkt uit een bezoek aan het Andy Warholmuseum en een ontmoeting met de 98-jarige kunstenares Louise Bourgeois. Toch maar eens de letter ‘P’ aangeklikt. Ah merde, geen woord over Roman Polanski.

Bruni is een hip typje. Haar vriendenkring bestaat uit welgestelde intellectuelen van voornamelijk linkse signatuur. Een van hen is de vader van haar zoontje, filosoof Raphael Enthoven. Grote kans dat Carla zich heeft bemoeid met de benoeming van enkele linkse meneren in de Franse regering. Neem Frederic Mitterand. Voorheen acteur en schrijver, thans minister van Cultuur en Communicatie. Onlangs beijverde Mitterand zich op emotionele wijze voor vrijlating van Roman Polanski. Zelf is de meneer de minister blijkens zijn autobiografie niet ongevoelig voor de jonge herenliefde.

Ach, links zijn gaat niet altijd van een leien dakje (zie ook onder de P van PvdA). Zullen vast fijne gesprekken zijn ’s ochtends aan de table du petit déjeuner tussen Nicolas en zijn Carla. Hij weet nu wel wie Roman Polanski is.