In Postmoderne hutspot – opkomst en ondergang van het Nationaal Historisch Museum geeft documentairemaker Michiel van Erp een beeld van de opkomst, worsteling en uiteindelijke ondergang van een initiatief dat in 2006 historisch Nederland op zijn kop zette: het Nationaal Historisch Museum. Het ‘kind’ van Maxime Verhagen en Jan Marijnissen werd van een veelbelovend initiatief tot een politieke soap opera waar het Kabinet-Rutte eind 2011 definitief een streep door haalde – ironisch genoeg met het CDA in een hoofdrol. Lees verder »
Ilja Nieuwland
jan 282012
feb 242011
De Duitse minister van defensie Karl-Theodor Freiherr von und zu Guttenberg (1971) heeft zijn doctorstitel afgestaan omdat zijn proefschrift grotendeels geplagieerd bleek te zijn. Dat betekent, zeker in Duitsland, nogal wat. Ten eerste is de status van ‘Herr Doktor’ toch iets anders dan die twee letters en dat puntje in Nederland. Maar in het geval van Von Guttenberg was zijn cum laude behaalde titel een belangrijke pijler onder het zorgvuldig opgebouwde imago van een politicus die een komeetachtige opkomst maakte. In een ‘u ontslaat mij niet, ik neem ontslag’-achtige toespraak zei de minister zijn titel aan de universiteit van Bayreuth terug te geven. Hij was “het overzicht over de bronnen kwijtgeraakt” en was daarom vergeten ze te annoteren. Maar zelfs dit stukje spin kon moeilijk de indruk van academisch gesjacher en fundamentele onbetrouwbaarheid wegnemen. Lees verder »
jul 232010
Ouwe DS of Australische designfiets, Crumpler-schoudertas, baardje, iets te lang haar, aardappelvormig lichaam – en een MacBook (pro, natuurlijk). Hoewel, dat laatste deel van het uniform van de frisse vormgever staat nu toch wel onder druk.
Een jaar of tien geleden was je als Apple-gebruiker nog een digitale Geus die zich dapper verzette tegen de dreiging van Godzilla Microsoft. De meest inventieve oplossingen werden verzonnen om ervoor te zorgen dat je toch op een min of meer normale manier je computer kon blijven gebruiken. De weinige Mac Centres die zich nog overeind hielden behandelden consumenten als vuilnis en de gemiddelde IT’er schudde het moede hoofd als het woord ‘Mac’ werd genoemd. Lees verder »
Toen Lance Armstrong zijn eerste Tour de France won was er niet alleen bewondering, maar ook wantrouwen. Een modale klassiekerrenner die drie jaar ‘onder water’ verdwijnt met teelbalkanker en eenmaal weer boven een gedroomde ronderenner blijkt te zijn, is ongebruikelijk. En in een sport waarin het dopingvraagstuk nog steeds niet adequaat is aangepakt, krijg je dan al snel verdachtmakingen, suggesties en veroordelingen – die nooit meer helemaal zouden verdwijnen. Maar de manier waarop Armstrong ten onder gaat en vooral de manier waarop zijn verwachte opvolger werkt, hebben een herwaardering teweeg gebracht. Lees verder »
jul 062010
Historien extraordinaire Cees Fasseur mag voor de rechter uitleggen waarom hij in zijn boek Juliana en Bernhard. Het verhaal van een huwelijk 1936-1956 Juliana’s kamerheer Gerrie van Maasdijk bij de enkels afzaagde. Al eerder schreven we over de fittie tussen Fasseur en het duo Jort Kelder en Harry Veenendaal, die zich eveneens op de persoon Van Maasdijk toespitste. De kinderen van Van Maasdijk hebben die kwestie nu voortgezet door Fasseur aan te klagen voor de beschadiging van de reputatie van hun vader. Het is een escalatie die door historisch Nederland met enige zorg wordt gadegeslagen. Het allerlaatste dat je als historicus wilt, is dat je werk bij de rechter wordt beoordeeld.
mei 032010
De politiewoordvoerder legt het voor bagagerekdagblad De Pers (donderdag 29 april) nog even uit: ‘Agenten in nachtdienst krijgen vaak groepen tegenover zich. Tegenwoordig zullen ze sneller de hele groep pakken, in plaats van zich te beperken tot alleen degenen die zich misdragen […] Je merkt in bepaalde situaties dat de politie wat nadrukkelijker aanwezig is. Hou daar als normale burger rekening mee.’ En de onderzoeker legt nog even uit hoe het werkt: ‘Op het moment dat de ME begint met het schoonvegen van een terras of een plein, dan moet iedereen die er niks mee te maken heeft weg zijn. Iedereen die er staat krijgt een tik. Op zo’n moment gaat de ME heel ongenuanceerd te werk.’ Lees verder »
apr 262010
Temidden van de Tweede Kamerverkiezingskoorts zou je het zomaar kunnen missen, maar in de noordelijke provincies heerst nogal wat onrust over plannen om provincies af te schaffen of te fuseren. Zowel Groningers als Friezen zijn inmiddels tot actie overgegaan in een poging om vooral maar op zichzelf te blijven (van de Drenten hoor je niet zoveel). Maar in Friesland rommelt het omdat CdK John Jorrisma (een omhoog gevallen VVD’er die op een kwade dag zomaar commissaris bleek te zijn), in tegenstelling tot zijn Groningse en Drentse collega’s, het tot nu toe vertikt om zich over deze kwestie uit te laten.
Vroeger waren er nog echte creationisten: als een furie bestreed Bert Dorenbos bij de EO de draak van de evolutie. Maar van dat ‘oude’ creationisme hoor je eigenlijk nooit meer iets; het is vervangen door het ogenschijnlijk veel mildere Intelligent Design. Maar het misverstand dat Intelligent Design een minder perfide ‘creationisme light’ is, kan ernstige gevolgen hebben.
In november 2009 kwam het door Harry Veenendaal en Jort Kelder geschreven boek ZKH. Hoog spel aan het hof van zijne koninklijke hoogheid uit, waarin Schavuit van Oranje Bernhard van Lippe-Biesterveld nog maar eens een capriool werd toegedicht: betrokkenheid bij de door Raymond Westerling uitgevoerde Indonesische staatsgreep van 1950. Bernhard zou in dat plan ‘onderkoning’ van Indië moeten worden en Soekarno de bewoner van zes planken ergens op een Bataafs kerkhof. Een gesprek met auteur Harry Veenendaal over de reacties, de toekomst en de historicus des vaderlands. Lees verder »
feb 202010
Er is een aflevering van de Britse comedyserie Yes, Minister waarin minister Jim Hacker advies krijgt hoe hij premier kan worden van opperambtenaar Sir Humphrey Appleby. De boodschap: als je de baan echt wilt, moet je je juist keer op keer vertellen dat je ‘m niet wilt.
dec 242009
Menig Nederlander zal gebaald hebben toen na twee dagen winterweer de sneeuwval en vorst niet lang genoeg aanhielden om thuis te kunnen blijven voor kerst. Eerste kerstdag naar zijn ouders, de tweede naar de hare. Of andersom, want hoe hadden we dat vorig jaar ookalweer gedaan? Twee dagen waarin boven kwestieuze beenhammen, exploderende fondueketels of sinds de vorige keer niet afdoende gereinigde gourmetsets latente familiespanningen naar een hoogtepunt worden gedreven. Aan het eind van de avond moeder in tranen, vader die stampend om het huis probeert zijn zelfbeheersing terug te vinden en de kinderen die terug naar hun studiekot drie uur in een overvolle maar stationaire trein mogen staan terwijl die de skyline van Beilen vervuilt.
Toen in augustus 1914 de toch wat benauwde Duitse keizer Wilhelm II zijn kanselier Paul von Hindenburg verzocht om de voorbereidingen voor de Eerste Wereldoorlog maar te stoppen kreeg hij te horen dat dat niet meer kon: de treinen reden al. Hetzelfde geldt momenteel voor de klimaatdiscussie. Zowel wetenschap als politiek hebben zich gecommitteerd, en de discussie deugt onderhand van geen kant meer.
Het onderliggende probleem is dat een ‘klimatoloog’ eigenlijk niet bestaat. Centra voor klimaatstudies maken gebruik van statistici, biologen, soms zelf econometristen en vele andere smaken wetenschappers. Elk van die mensen mag zichzelf als klimatoloog presenteren; het is tenslotte geen beschermd beroep. Maar iedereen mag dus ook schermen met het prestige dat zo’n titel oproept.
Dat is de val waar de wetenschap al een tijdje geleden is ingevallen. Mensen die voorheen obscure randonderzoekjes uitvoerden van negen tot vijf, gebogen over te oude tafels met niet-arboconforme apparatuur en slechts gadegeslagen door twee a drie collega’s, vinden zichzelf ineens terug in commissies, internationale panels en de tafel van Pauw & Witteman.
En als een thema publiek wordt, gaat de politiek zich er vanzelf tegenaan bemoeien – dat is tenslotte haar taak. Het resultaat is een fatale omarming van politiek en wetenschap waar geen van beide zich uit kan terugtrekken zonder fatale imagoschade. Het beeld zoals dat uit de gelekte e-mails van de East Anglia Climate Research Unit opdoemt is dan ook niet alleen gemotiveerd door zelotisme, maar uit de praktische behoefte om de eigen tent te redden. Want als iets duidelijk is, is dat het failliet van de klimaathysterie vooral het failliet van de klimaatwetenschap gaat betekenen.
Maar hetzelfde geldt voor de klimaatsceptici. Want waar de hysterici iets te gretig zijn meegesurfd op politieke golven die ze niet konden beheersen, hebben veel sceptici zich even gretig gecomitteerd aan obscure populistische schreeuwbewegingen. Nederlands meest vocale scepticus Hans Labohm is een mooi voorbeeld. Zelfs als je sympathiek tegenover ‘s mans standpunten staat is het lastig om iemand serieus te nemen die bijna uitsluitend op rare zionistische weblogjes en in obsessieve ellenlange posts op zijn eigen blog gelijk loopt te hebben. En Labohm is zeker niet de enige in het sceptische kamp die aan dat euvel lijdt.
Zoals ook minister Jacqueline Cramer al heeft aangegeven op haar geheel eigen charmante manier, is de tijd van argumenteren allang voorbij. Besluiten worden genomen, maatregelen ingevoerd. Het wetenschappelijke establishment zit vast aan conclusies die te keihard zijn getrokken met behulp van inadequate methoden en onvoldoende bewijsmateriaal – maar ook de tegenstanders hebben zich in een hoek gemanoevreerd waarvandaan geen ontsnappen meer mogelijk is. En het valt te betwijfelen of de beslissingsmakers de komende tijd de moed zullen hebben om ooit uit te loopgraven te klimmen. Want aan de overkant wacht een machinegeweer.
Toen in augustus 1914 de toch wat benauwde Duitse keizer Wilhelm II zijn kanselier Paul von Hindenburg verzocht om de voorbereidingen voor de Eerste Wereldoorlog maar te stoppen kreeg hij te horen dat dat niet meer kon: de treinen reden al. Hetzelfde geldt momenteel voor de klimaatdiscussie. Zowel wetenschap als politiek hebben zich gecommitteerd en het debat deugt onderhand van geen kant meer.
Mammoet weg. Trilobieten dood. Arme ammoniet. Tyrannosaurus ex. Wijlen Dimetrodon. Phorusrhacos RIP. Velociraptor naar de eeuwige jachtvelden. Sabeltandtijger six feet under. Geen geluk voor de Glyptodont. Dunkleosteus exit. Ach, die Archaeopteryx. Dááág Iguanodon. Pterodactylus definitief neergestort. Mosasaurus gemold. Moa in memoriam. Toch sneu voor de reuzenluiaard.
De natuurlijke selectie heeft ondertussen al wat slachtoffers op zijn geweten. Maar CDA-landbouwminister Gerda Verburg gaat ‘onze’ rode eekhoorn redden. De politiek laat zich nu eenmaal niet beperken door zoiets triviaals als natuurlijke selectie. Dus denkt Verburg dat het wat uitmaakt als ze eekhoorntjes bij de grens probeert tegen te houden. Ook als huisdier wordt de allochtone eekhoorn uitgebannen, dus we mogen ons verheugen op razzia’s in kinderkamers om illegale knabbelaars op te pakken.
Een oud-kraker verzuchtte een tijd geleden tegen me dat de kraakbeweging hetzelfde pr-probleem heeft als joden en homo’s: het publiek stelt ze als groep gelijk met het groepje fanatici dat de media domineert. Maar het probleem van de kraakbeweging is diepgaander: fundamentalisten zijn de enigen die nog over zijn.
Neem het antifascisme, waarmee de kraakbeweging zich altijd heeft vereenzelvigd. Tegen fascisten? Succes verzekerd, zou je denken; het is nou niet echt alsof de terugkeer van Anton Mussert een sterk draagvlak kent. Maar er moet wel een doelwit zijn voor ‘antifasistiese aksie’; de asmogendheden zijn tenslotte al een tijdje geleden kaltgestellt. De problemen beginnen zodra je het begrip ‘fascist’ gaat oprekken om alles te omvatten dat het niet met je eens is: politiemensen, je ouders en natuurlijk buurtbewoners die niet zo gecharmeerd blijken van het idee dat hun buurhuis in een openbaar toilet wordt veranderd.
Duitsland heeft zojuist de raarste rechtse regering uit zijn geschiedenis gekregen (het kabinet Adolf-I niet meegerekend). Na luttele weken konden bondskanselier Angela Merkel en de grote winnaar van de verkiezingen, Guido Westerwelle van de rechts-liberale FDP, een regeringsakkoord aankondigen dat lastenverlichtingen (vooral voor gezinnen) aankondigt, waarmee de verkiezingsbelofte van de FDP bijna geheel wordt ingelost. De keerzijde is wel, dat de staat in ruil daarvoor met een gigantisch risico op miljardenschulden wordt opgezadeld.
okt 132009
Een schoolplein, ergens in de provincie. Op het schoolplein speelden kinderen met knikkers. Dat deden ze al heel lang. Bijna allemaal waren het ook kinderen met een boel knikkers. Pappa en mamma werkten bij de bank, net zoals opa dat had gedaan. De meeste kinderen heetten Roderik of Sanne-Fleur. Ze knikkerden een beetje, maar eigenlijk ging het meer om het hebben van de knikkers. Je moest niet teveel knikkers winnen, want dat vonden de andere kinderen niet leuk.
Terwijl onze aanstaande koning de stoelpoten onder zijn achterste wegzaagt met een ijver als ware het een Mozambiquaanse boomstam, wordt de verandering in publieke opinie ten opzichte van die rare folklore die het koningshuis is bijna tastbaar. Twijfelachtige fiscale constructies, Argentijnse juntapraktijken in een arm Afrikaans land maar vooral een algemeen gebrek aan knuffelbaarheid (want laten we eerlijk zijn: het zou Juul nooit overkomen zijn) hebben het vertrouwen dermate geërodeerd dat zelfs de traditionele achterban luidkeels begint te morren. Het zou nog mooier zijn geweest als het volledige besef van de principiële tegenstrijdigheid van de monarchie Nederlandse stijl met een democratie dat had veroorzaakt, maar zo kan het ook.
okt 122009
Vaak komt het niet voor maar vorige week zondag gebeurde het dan toch: een verkiezing zonder echte verliezers. Duitsland koos een nieuwe Bundestag en eigenlijk kreeg iedereen wat ze wilde. CDU/CSU en FDP mogen regeren en Die Linke en Grünen gaan met versterking boe roepen vanuit de oppositiebankjes. De SPD kan zich eindelijk terugtrekken uit de hectiek van de regeringsdeelname voor wat veel te lang uitgestelde zelfbezinning (hoewel ze dat natuurlijk ook weer niet en public toegaven).
Obamania in het Noors
Politiek
Reageren uitgeschakeld
okt 122009
Herinnert iemand zich Nicolae Ceaucescu nog? Dat was die Roemeense dictator van een zelfs in het goeie ouwe Oostblok zelden geziene houwdegenachtigheid. Maar ook iemand die niet altijd de Moskouse lijn volgde en daarom in het Westen wat getapter was dan de Honeckers en Jaruszelski’s. Toen de Britse koningin Elisabeth hem in 1979 in de adelstand verhief kon ze natuurlijk ook niet weten dat de man zich tot een babymoordend beest zou ontwikkelen, maar de Britse regering wist niet half hoe snel ze die titel weer moest intrekken. Maar ja, dat kan eigenlijk niet met titels.
Liever verre vriend dan goede buur
Politiek
Reageren uitgeschakeld
okt 072009
Vijf jaar geleden was alles nog heel netjes en Nederlandsch geregeld : De PvdA had twee van de vier burgemeesterschappen in de grote steden, het CDA één (Den Haag) en Ivo Opstelten vertegenwoordigde al brommend de VVD in Rotterdam. Zoals bij alle politieke functies in ons polderland is ook de verdeling van burgemeesterszetels het gevolg van een zorgvuldig geregisseerd baantjesevenwicht. Het is dan ook helemaal niet zo raar dat de Nederlandse politiek vanaf het begin het gekozen burgemeester-experiment heeft gesaboteerd door nergens een echte keuze toe te staan – daarvoor zijn de burgemeesters te belangrijk als pionnen in het politieke schaakspel.
Laatste reacties