DeJaap » Kaj Leers

Overheid als probleemoplosser van de buren

Kaj Leers — Mon, 20 Sep 2010 14:00:49 +0000

De Jaap-redacteur Linda Duits zegt in een reactie op een artikel op deze site dat de ‘verwende burger de overheid is gaan zien als een bedrijf waar hij diensten afneemt, in plaats van als een instelling die er voor en door het volk is’. Duits heeft gedeeltelijk gelijk, want er is meer aan de hand. Die verwende burger spreekt namelijk met dubbele tong.

Duits maakt in haar commentaar verwijten aan zowel de burger als de overheid. Hier is haar volledige reactie:

Met de invoering van marktwerking is de toch al verwende Nederlander de overheid gaan zien als een bedrijf waar hij diensten afneemt, in plaats van als een instelling die er voor en door het volk is. Remco Visser stelt dat de ‘overheid die zich minder en minder bekommert om zijn burgers’. Die burgers bekommeren zich ook steeds minder om de overheid. Zij zien de staat als een vijand, in plaats van als iets dat zij zelf gecreëerd hebben door jarenlang dezelfde partijen aan de macht te helpen. Uiteindelijk doen we toch echt allemaal zelf.

Overheid als bedrijf
Duits heeft gelijk als ze zegt dat een deel van de bevolking de overheid is gaan zien als een bedrijf dat diensten levert. Maar dat is gedeeltelijk de schuld van die overheid zelf. Ministers en Kamerleden van links tot rechts hebben de kiezer jaren lang voorgehouden dat de overheid zich meer als een efficiënt bedrijf zou moeten gaan opstellen. Voormalig VVD-minister Hans Hoogervorst heeft dat eens bijna letterlijk zo gezegd in de Tweede Kamer, en verkiezingsprogramma’s van vrijwel alle partijen stonden de afgelopen jaren vol met zulk proza.

Het is op zich een mooi streven. Problematisch wordt het als het bewierookte bedrijf in de praktijk alles behalve efficiënt blijkt te zijn. We blijven even bij het voorbeeld Hoogervorst. Hij was de minister die het zorgverzekeringsstelsel hervormde, wat resulteerde in hogere premies terwijl het basispakket werd versoberd.

Verplicht abonnee
Het tweede kabinet Balkenende hervormde het stelsel vanwege de komende vergrijzing. Er zat een logica achter, maar de kiezer had daar weinig boodschap aan. Die zag alleen hoe het ‘efficiënte bedrijf’ als een uitgever eenzijdig de voorwaarden van het abonnement op het – tot dan toe relatief goedkope – tijdschrift veranderde: het abonnementsgeld ging omhoog en het aantal pagina’s werd met eenderde teruggebracht. En het was niet eens een kwestie van ‘slikken of stikken’, want je bleef verplicht abonnee. Kiezen voor stikken kan niet eens, want dan krijg je een boete.

Dat is een tweede weeffout in het afschilderen van de overheid als bedrijf: normaliter kun je weglopen bij het bedrijf dat een slechte service of een slecht product levert. Dat kan bij de overheid niet. Wel kan je het management weg stemmen, en dat gebeurt dan ook. Keer op keer. Maar zelfs dan komt het weggestuurde management (gedeeltelijk) terug, zoals nu het CDA, dat op 9 juni 20 zetels kwijt raakte en tóch weer op het pluche komt.

Tot zover de rol van de politiek in het creëren van de mythe over de overheid als efficiënt bedrijf.

Overheid als vijand
Maar de burgers kunnen er ook wat van. ‘Zij zien de staat als vijand’, zegt de burger volgens Duits. Dat is wederom ten dele waar: de overheid is een vijand zolang zij niet precies doet wat die burger wil. Dat past bij het verwachtingspatroon van de overheid als bedrijf. En de burger wil dat de overheid steeds meer problemen oplost.

Bontkraagjes in de straat? Moet de overheid oplossen. Zwerfafval op straat? De overheid moet meer vuilnisbakken neerzetten. Gooien asocialen op één meter afstand van een vuilnisbak hun troep gewoon op straat? De overheid moet die mensen aanpakken. Fileprobleem? Moet de overheid oplossen. Neemt de buurman een tweede auto, daarmee bijdragend aan de fileproblematiek? De overheid. Mijn kinderen, onhandelbaar? Ook iets voor de overheid, misschien een Minister van Gezin? Wat, zevenhonderdvijftig verkeersdoden in 2008!? Daar moet de overheid gauw wat aan doen!

Maar dan zegt de overheid: ‘okay, we gaan meer vuilnisbakken neerzetten, en meer personen aannemen voor de straatreiniging, maar dat kost geld, en dus gaat u meer belasting betalen, beste burger’. Ook zegt de overheid het fileprobleem op te kunnen lossen door een kilometerheffing. De overheid stelt ook voor dat er hogere boetes zullen komen voor verkeersovertreders om het aantal verkeersdoden te verlagen. En de overheid legt een maximum op aan het aantal parkeervergunningen, of verhoogt de belastingen voor het hebben van een tweede auto.

Problemen van de buren
En dán zeggen veel van die burgers: stop. De overheid moet al die zaken oplossen, maar vooral voor de buren. Zélf een Nuts-wikkel naast de vuilnisbak gooien, zélf goedkoop een tweede auto bezitten, zélf harder rijden dan 120 kilometer per uur, daar heeft de overheid niks mee te maken. Hoe jij je kind opvoedt, is jouw zaak en niet die van de overheid.

De overheid, kortom, wordt steeds meer gezien als de Grote Probleemoplosser, maar dan bij voorkeur de problemen van anderen. Daarnaast moet de overheid steeds meer problemen oplossen op terreinen waar die overheid tot voor kort niet gewenst werd. Zo willen hele volksstammen dat de overheid ‘achter de voordeur’ gaat kijken bij gezinnen om te zien hoe zij hun kinderen opvoeden. Wederom alleen bij de buren verderop in de achterstandswijk, dat spreekt. Want stuurt de gemeente een maatschappelijk werker om te praten over waarom zoonlief Hendrik-Jan tijdens het feutenweekeinde een meisje aanrandde, dan is het huis te klein want de overheid te bemoeizuchtig.

Tegelijkertijd mag het allemaal niks kosten, sterker nog: de overheid moet al die extra taken uitvoeren met minder personeel. Dat plaatst de politiek in een onmogelijke spagaat. Zij is middels het overheidsapparaat voor kiezers het antwoord op het leven, het universum en alles, maar tegelijkertijd een afstotende Doos van Pandora.

Het zou voor zowel de politiek als de kiezer een goed begin zijn als de politiek stopt met het afschilderen van de overheid als de perfect geoliede machine die alle problemen aankan. Dat is ze eenvoudig niet, en een overheid kan niet goed functioneren zonder het verantwoordelijkheidsgevoel van haar burgers.

Rutte’s laatste kunstje

Kaj Leers — Tue, 07 Sep 2010 08:00:05 +0000

Mark Rutte is bezig aan zijn laatste act in de circustent, en hij weet het. De VVD-leider ziet zijn grote droom van een rechts kabinet in slow motion in duigen vallen en nu komt zelfs die andere droom, de premier leveren, langzaam in gevaar. Zuchtend stapt hij hoog in de top van de tent het wiebelige touw op terwijl Job Cohen, Femke Halsema en Alexander Pechtold vanuit de coulissen handenwrijvend toekijken.

De formeeropdracht van Rutte bestond tot nu toe uit drie pijlers. De eerste is dat de VVD de regering in moet. De tweede is dat er een VVD-premier moet komen, en de derde pijler is een forse hervormingsagenda die Nederland moest doen breken met de door centrum-links opgebouwde verzorgingsstaat. (Voor Rutte persoonlijk staat die laatste pijler overigens op één.) Door de blokkade van Wilders is de hervormingsmissie uit het zicht geraakt. Nu is het zaak de twee andere pijlers zeker te stellen en daarbij het VVD-geluid zo stevig mogelijk door te laten klinken in het regeerakkoord.

Beste kaarten
Dit alles indachtig weten de partijen in de Tweede Kamer dat Rutte in principe nog kan kiezen uit twee kwaden: Paars-Plus, met de PvdA, Groenlinks en D66, of een middenkabinet, bestaande uit VVD, PvdA en CDA, mogelijkerwijs aangevuld met Groenlinks en D66. (Groenlinks wil bij monde van Femke Halsema samen optrekken met de PvdA, en D66 en de Christenunie sluiten elkaar op sociaal-culturele gronden zo goed als uit.)

Hoewel Rutte voor de bühne natuurlijk doet alsof hij de beste kaarten in handen heeft en het initiatief naar zich toe trekt door een concept-regeerakkoord te schrijven, staat hij door zijn opdracht eigenlijk relatief zwak. Want als het nu wéér mis gaat, staat hij met lege handen en dan heeft hij heel wat uit te leggen aan zijn achterban. Bovendien loopt hij serieus de kans dat de koningin het dan ook wel zat is en gaat kijken of Job Cohen misschien een kabinet bij elkaar kan krijgen. Tegelijkertijd is de positie van Maxime Verhagen verzwakt door de grote interne strubbelingen bij het CDA. Hij móet nu de laatste poging aangrijpen om het CDA in veilig regeerwater te krijgen.

Troef
Bij dit alles komt ook nog eens dat (op Geert Wilders na) niemand wil dat nieuwe verkiezingen onvermijdelijk worden. Bij alle partijen is zo vlak na de laatste campagne het geld op. Daarnaast staat vooral het CDA er uiterst slecht voor in de peilingen – een extra complicatie voor Verhagen cum suis, en dus een extra drukmiddel voor zijn onderhandelingspartners.

De grote, gezamenlijke troef van Cohen, Halsema en Pechtold is dat ze samen Rutte kunnen laten struikelen en Verhagen ernstig in problemen kunnen brengen. Met een tot de zijlijn veroordeelde VVD en een leiderschapscrisis in het CDA – dat hoe dan ook in de regering moet om te overleven – komt zelfs een linkse coalitie van PvdA/SP/CDA/Groenlinks in beeld.

Open kaart
De sleutel voor Rutte om de formatie naar zijn hand te kunnen zetten is dat hij in zijn concept-regeerakkoord de PvdA, Groenlinks en D66 uit elkaar speelt en het CDA stevig aan zijn zijde houdt. Slaagt hij daar niet in, dan kunnen die drie partijen – mits zij gezamenlijk opereren – de formatie domineren. Dat, of Rutte speelt open kaart, stijgt boven de partijen uit en schrijft een ontwapenend regeerakkoord waar alle partijen waarlijk iets van zichzelf in kunnen herkennen. De winnaar van de verkiezingen heeft hoe dan ook heel wat te verliezen. Die realisatie zal de komende weken als een zwaard van Damocles boven de onderhandelingstafel hangen.

Pim-pam-petten met Mark, Job, Alex en Femke

Kaj Leers — Wed, 09 Jun 2010 08:00:16 +0000

‘Goed, ik wil dus dat toptarief niet’, zegt Mark Rutte kordaat. Het licht schijnt op zijn onverstoorbare haardos die nog het meest weg heeft van een slapende bever die zich opgerold heeft om eens lekker te knorren. ‘Tja’, verzucht Job Cohen met een schouderophalen, ‘dan staan wij op het aanpassen van de hypotheekrenteaftrek.’ ‘Jongens. Haastige spoed is zelden goed’, zegt Femke Halsema streng. De coalitiegesprekken zijn begonnen.

Het is 10 juni, de verkiezingen zijn geweest. Buiten het barokke zaaltje op het Binnenhof wacht de meute journalisten op de partijleiders van VVD, PvdA, GroenLinks en D66. De vraag is niet meer of ze eruit gaan komen met elkaar, maar wanneer en hoe. Terwijl de persmuskieten naar een dichte deur staren en voor de duizendste keer in de camera zeggen dat de politici na twee maanden campagne voeren nu opeens niets meer willen zeggen, kijkt niemand meer op van het tumult aan de andere kant van het beklinkerde plein.

Lijken
Daar doet een stagiaire van Hart van Nederland verslag van het moment dat Ab Klink zijn roestige aardappelschilmesje laat zinken tussen de nieren van Maxime Verhagen. De lijken stapelen zich op bij de voordeur van het gebouw waar de gedecimeerde CDA-fractie huist. Ank Bijleveld bungelt aan haar strop uit het raam op de eerste verdieping, waar nog net te zien is hoe Piet Hein Donner zijn tanden in een oor van Marja Bijsterveldt zet.

Maar de burgeroorlog in het CDA kan het journaille weinig schelen. Ze hebben meer interesse in wat zich in het vergaderzaaltje afspeelt, waar Rutte, Halsema, Cohen en Pechtold om de tafel zitten. Het eerste onderwerp op de eerste dag van de gesprekken: het fileprobleem.

Gegiebel
‘Ik wil meer wegen’, zegt Rutte. ‘Moet je vaker bij je moeder gaan eten’, grapt Pechtold. ‘Ha. Ha. Ha. Niet leuk’, gromt Cohen. ‘Meer wegen. Prima, maar alleen in combinatie met een kilometerheffing.’ ‘Oost, west, thuis best’, zegt Femke. ‘Ja, zo kan ‘ie wel weer’, giebelt Alexander. ‘Jullie moeten gewoon eens leren out of the box te denken. Dat is hartstikke hot tegenwoordig. Als jullie nou gewoon een beetje meer wegen van Mark en een beetje kilometerheffing van Job en Femke nemen, dan ben je klaar. Iedereen een beetje blij, niemand echt ontevreden.’ Er valt een stilte. De oude staande klok in de hoek tikt door. Dan heft Halsema haar wijsvinger. Haar lippen vormen zich in een stralende glimlach, haar ogen glinsteren. De anderen kijken hoopvol: heeft zij zojuist het baanbrekende compromis bedacht? Ademloos wachten ze af wat ze zeggen zal. Ze opent haar mond, en zegt: ‘Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens.’ Triomfantelijk kijkt ze de tafel rond.

‘Goed’, zegt Rutte met een zucht. ‘Zo schiet het dus niet op.’ ‘Ja, dat zei ik vanochtend ook tegen mijn chauffeur toen we muurvast stonden op de A4. Wat gaan jullie daar nou aan doen?’ vraagt Pechtold. Op de vensterbank staat een fotolijstje. Een olijk lachende Jan Peter Balkenende kijkt Rutte aan. Pechtold draait het lege kopje, waar eerder nog flauwe koffie in had gezeten, schel piepend rond op het schoteltje. ‘Jongens, ik vind echt dat jullie nu iets moeten bedenken, hoor.’ Halsema kijkt op haar horloge en ziet dat het bijna vijf uur in de avond is. ‘Komt tijd, komt raad’, zegt ze.

De VVD domineert omdat de anderen geen boodschap hebben

Kaj Leers — Mon, 31 May 2010 12:00:13 +0000

De VVD heeft iets heel slims voor elkaar gekregen: het heeft zich met succes de onderwerpen ‘banen’ en ‘begrotingstekort’ toegeëigend. Gaat het over die onderwerpen, dan wint VVD-leider Mark Rutte het debat nog vóór het begonnen is. Als het de andere partijen niet lukt om het onderwerp te veranderen, wordt Rutte op zijn sloffen premier.

Extreme posities
Alle politieke partijen die niet ‘VVD’ heten trekken zich de haren uit het hoofd over de vraag: ‘hoe veranderen wij het onderwerp van gesprek?’ Ze proberen van alles. D66 en het CDA roepen opeens breekpunten uit, de PvdA van Job Cohen probeert het beeld van Cohen als fatsoenlijke leider te verbinden aan het onderwerp economie – Cohen als iemand die ‘fatsoenlijk bezuinigt’, of zoiets – en Jan Peter Balkenende heeft gewoon helemaal géén boodschap en probeert de VVD maar af te schilderen als ‘te rechts’ en de PvdA als ‘te links’.

Maar de kracht van Rutte is niet het probleem, de partijen zélf zijn het probleem. Zij hebben op het onderwerp economie eenvoudig niet zo’n kraakheldere boodschap kunnen neerzetten als de VVD, die vanaf dag één niet bang was om de meest extreme posities in te nemen op het vlak van bezuinigingen en saneringen. Die duidelijkheid appelleert, de onduidelijkheid doet de aanhangers van de andere partijen twijfelen.

Associaties
Hoe goed het de VVD gelukt is? Ga zelf maar na. Maak je hoofd even leeg. Denk even aan andere dingen, alles behalve politiek. Neem een paar seconden de tijd.

Kop leeg? Klein testje: ik noem namen van lijsttrekkers. Bedenk bij iedere naam, snel achter elkaar, welke boodschap jij direct met de naam associeert.

Mark Rutte.

Job Cohen.

Jan Peter Balkenende.

Ik gok er een goede fles wijn op dat veruit de meesten onder jullie bij het zien van de naam Mark Rutte dachten aan economie, banen en/of bezuinigingen. Bij Job Cohen iets van leiderschap, rust, kalmte, boel bij elkaar houden, thee drinken misschien. Bij Jan Peter Balkenende zeer waarschijnlijk iets in de sfeer van ‘mislukt’, ‘gefaald’, ‘drie kabinetten laten vallen’ of ‘weet niet’.

Hoe dan ook dachten de meesten onder jullie bij Cohen en Balkenende niet onmiddellijk aan ‘economie’ of ‘banen’, en dáár zit de crux. Want op dit moment overheersen de economie en de vraag ‘hoe moet het nu verder’ de gedachten van de meeste kiezers. Willen Cohen of Balkenende een kans maken om hun partij tot de grootste te maken, dan zullen ze op het onderwerp ‘economie’ met een kraakheldere boodschap moeten komen.

Compassie
Misschien dat de partijen, bij gebrek aan kennis, maar eens over de landsgrenzen moeten kijken. In 2000 won George W. Bush de verkiezingen door zichzelf een ‘compassionate conservative’ te noemen. Conservatieven zijn – in de Amerikaanse context en even plat gezegd – harde, rechtse bezuinigers die weinig op hebben met de armen.

Door zichzelf een conservatief met compassie voor de armen en het milieu te noemen, neutraliseerde Bush effectief veel weerstand tegen zijn persoon. Rutte doet nu exact hetzelfde door glashard te zeggen dat de VVD sociaal is en zorgt voor de sociaal zwakkeren, ook al bewijzen zelfs de eigen berekeningen van de effecten van het VVD-verkiezingsprograma naar aanleiding van de beruchte Netwerk-uitzending dat bijvoorbeeld bijstandsmoeders er in inkomen op achteruit gaan.

Dat is het onderwerp waar de andere partijen, vooral ter linkerzijde, nog zetels op kunnen winnen: het sociale verhaal. Als het hen lukt de VVD neer te zetten als een asociale partij die ‘bijstandsmoeders pakt’, kunnen zij zichzelf profileren als partijen die zorg dragen voor méér dingen dan alleen de economie.

Maar dat neemt nog steeds niet weg dat die partijen op dit moment geen appellerende boodschap hebben. Dat is iets waar zij zich ernstig zorgen om moeten maken. Bush en de zijnen lukte het immers ook om jarenlang de Amerikaanse politiek te domineren omdat het de Democraten ontbrak aan een boodschap: voorwaar een angstbeeld van jewelste voor Cohen, Halsema, Balkenende, Pechtold en Roemer.

CDA en PvdA: maak het af!

Kaj Leers — Mon, 08 Feb 2010 08:02:52 +0000

Nederland bevindt zich in een unieke situatie: het wordt geregeerd door een coalitie van centrum-linkse en -rechtse partijen, en dat terwijl er moeilijke bezuinigingsbeslissingen moeten worden genomen. De partijen zouden er in het landsbelang beter aan doen om die beslissingen tot een goed, gematigd einde te brengen, in plaats van de coalitie te laten spatten.

De geschiedenis wijst uit dat er altijd ontevredenheid is onder het kiezersvolk zodra er een te linkse of te rechtse regering in het zadel zit. Dat is in Nederland niet anders. Zie wat er gebeurde sinds 2002: er kwam een rechts kabinet, dat gewild werd door een groot deel van het electoraat. Milde bezuinigingen zouden morrend zijn geaccepteerd. Maar in plaats daarvan sloegen de rechtse hervormingskabinetten van Balkenende I en II door. Geschrokken rende het electoraat in de peilingen terug naar de linkse partijen. De PvdA en de SP maakten een forse comeback.

Draagvlak
Die peilingen leggen een bom onder het zogenaamde ‘draagvlak’ waar een politicus altijd zo van overloopt als er een moeilijke beslissing genomen moet worden. Neem Camiel Eurlings en zijn CDA. Die willen eigenlijk geen kilometerheffing, want dat willen veel CDA-kiezers niet. Maar het moet, want het staat in het regeerakkoord. En dus zegt Eurlings opeens dat er veel ‘draagvlak’ moet zijn, en volgens peilingen is die er niet.

Hoe vreemd. Zijn politieke baas, Jan Peter Balkenende, trok zich als premier van zijn eerste drie kabinetten geen bal aan van de peilingen of het ‘draagvlak’. Bezuinigd moest er, punt.

Vuist op tafel
Wat zou het mooi zijn als Balkenende zich weer als vanouds zou opstellen, met de vuist op tafel zou slaan en uitroepen: ‘Verdorie, we gaan dit gewoon afmaken!’ Mooie, gematigde compromissen maken met de PvdA over de komende bezuinigingen en hervormingen. Compromissen die pijn doen, dat zeker, maar die niet één deel van het electoraat extra hard pakken.

Niet het armlastige deel door snoeihard te hakken in sociale voorzieningen, zoals Balkenende met zijn rechtse kabinetten deed. Maar ook niet door mensen met geld kaal te plukken , zoals een kabinet Bos-I waarschijnlijk zou doen. Nee, gematigd bezuinigen door simpelweg iederéén iets in te laten leveren. Deze gematigde coalitie kan dat – als ze wil.

Doorpakken
Dat betekent wel dat de partijen in de regeringscoalitie moeten luisteren naar elkaar, rekening moeten houden met elkaar. Dan zijn pijnlijke doch minder harde maatregelen mogelijk, die uiteindelijk ook genoeg opleveren. Aangezien de komende verkiezingen waarschijnlijk een rechtse meerderheid op zullen leveren, heeft de PvdA veel te verliezen. Maar Jan Peter Balkenende ook, want dit is waarschijnlijk zijn laatste kabinet. Twee gevallen, één getekend door onophoudelijke ruzies. Als hij nu niet doorpakt en zich bereid toont tot compromissen, zal hij voor altijd de geschiedenisboekjes ingaan als rampenpremier. Hij heeft nog ongeveer anderhalf jaar om dat te voorkomen.

Verheerlijking Joop.nl door linkse media is Berlusconi-gedrag

Kaj Leers — Thu, 05 Nov 2009 13:03:16 +0000

Toen Silvio Berlusconi begin oktober zijn camerateams afstuurde op een rechter omdat die een Berlusconi onwelgevallige uitspraak had gedaan, sprak vooral de linkse media in Nederland schande. Berlusconi is premier, een rechtse bovendien, en tevens eigenaar van de grootste televisiezenders in Italië. En de premier gebruikte zijn rechts-mediale complex om de rechter dagenlang op prime time af te kraken.

In de met name linksige pers verscheen artikel na opiniestuk waarin schande gesproken werd over het feit dat een politicus zoveel mediamacht heeft, die hij aanwendt ter meerdere eer van zichzelf en zijn politieke agenda. Berlusconi meldt altijd zonder blikken of blozen dat zijn zenders die van de linkse oppositie bestrijden. ‘Dat mag toch niet’, brompot de linkse media verontwaardigd, ‘waar is de onafhankelijkheid van de pers?’

Toen in de eerste week van november de door de linkse omroep VARA opgerichte opiniesite Joop.nl live ging, was dat overal nieuws, maar vooral in de linksige media, de Volkskrant voorop. Initiatiefnemer Francisco van Jole mocht aanschuiven bij het borrelnootjesprogramma Pauw & Witteman, waar dagelijks toch tussen de 800.000 en 1.000.000 Nederlanders naar kijken, om Joop.nl onbeschaamd te pluggen. Het NOS Journaal op 3 besteedde ook aandacht aan Joop.nl.

Van Jole vertelt te pas en te onpas dat hij Joop.nl jatte van de Amerikaanse site The Huffington Post om een tegenwicht te bieden aan de ‘rechtse’ website Geenstijl.nl. De rechtse media, in de vorm van die ene website, werden kennelijk te machtig en het links-mediale complex kwam in actie. De dag na de lancering van Joop.nl werd ook nog even een flink stuk van de voorpagina van de Volkskrant gereserveerd voor een bewieroking zoals die nog nooit was vertoond voor een nieuwe opiniesite.

Free publicity
Binnen 72 uur tijd kreeg de mediaconsument honderdduizenden euro’s aan free publicity over zich uitgestort, en dat voor en over een opiniewebsite die niets, maar dan ook werkelijk hé-le-maal niets nieuws doet, of zelfs brengt. Zonder enige gêne hijst het links-mediale complex een website op het schild, zonder ook maar één moment na te denken over de vraag wie hier in Nederland nu eigenlijk de Berlusconi is. Op dezelfde dag kwam ook nog eens de aankondiging dat de linksige Volkskrant gaat samenwerken met het VARA-programma Pauw & Witteman. Dat mag nu eenmaal van de linksige minister van Cultuur, Ronald Plasterk.

Waar was nu die heldere geest in het links-mediale complex die eerlijk achterover leunde, zijn moeilijke bril afzette, over zijn baard streek, zijn artikelen over Berlusconi nog eens doornam en dacht: ‘deze hypocrisie kan eigenlijk niet?’

Mededingingsautoriteit
Kennelijk zijn de linkse media alleen in staat om kritisch te zijn over niet-linkse media. Enige zelfreflectie is er niet bij. Ook politici uit de Tweede Kamer die nu zijn gaan schrijven voor Joop.nl zouden wat dat betreft even op hun achterhoofd moeten krabben, en een stapje terug doen. Hebben ze eigenlijk wel in de gaten waar zij aan meewerken? Schrijven voor een opiniesite is tot daar aan toe, maar hier is sprake van een ontwikkeling waar een mededingingsautoriteit naar zou moeten kijken. Een Eurocommissaris als Neelie Kroes zou haar tanden in dit dossier moeten zetten. Alleen al omwille van die kwade reuk zouden Kamerleden er goed aan doen Joop.nl te laten wat het is.

De makers achter Joop.nl zijn door de bank genomen ook nogal negatief over PowNed, de televisiezender die werd opgericht door Geenstijl-mensen en die sinds vandaag, 5 november, officieel is toegelaten tot het publieke bestel. Inderdaad, Geenstijl dat altijd zo aanschopte tegen door de overheid gefinancierde media, doet nu zelf mee. Hypocriet? Misschien, maar één ding: Geenstijl – sorry, PowNed, kwam er altijd clean voor uit dat ze eens even ‘lekker wat belastinggeld gaan stukslaan. Waarom? Omdat het kan!’ Het klinkt als een stel opportunisten dat, verbaasd over het eigen succes, doorgaat op het in een jolige bui ingeslagen pad. Is dat rechts? Niet rechtser dan het links-mediale complex dat zomaar even honderdduizenden euro’s aan belastinggeld stukslaat aan free publicity voor Joop.nl.

CC-Foto: Ricardo Stuckert

De Cynicus Hollandicus

Kaj Leers — Mon, 26 Oct 2009 09:18:32 +0000

Steeds vaker kom je hem tegen: de Cynicus Hollandicus. De cynische zeikerd die iedereen afzeikt die op welk vlak dan ook maar enig initiatief toont. Omdat de soort als fenomeen steeds vaker opduikt, is het verstandig om een korte handleiding te presenteren aan de hand waarvan je hem herkent, om hem vervolgens te kunnen mijden. De Cynicus Hollandicus manifesteert zich veelvuldig, gelijke tred houdend met de opkomst van internet. Tot enige jaren terug was hij een vrij onbekend verschijnsel, buiten de door de soort gefrequenteerde buurtcafés, tot voor kort de natuurlijke habitat van de Cynicus Hollandicus alwaar hij – vaak met een alcoholblos op zijn wangen – zijn dédain over de wereld buiten de smoezelige ramen schreeuwend uitstortte boven de doorweekte bierviltjes op de bar.

Internetfora, nieuwssites met reactiemogelijkheid en sociale media als Hyves, Twitter en Facebook vormen de nieuwe virtuele gelagkamer waar Cynici Hollandica met schuim op de mondhoeken vierentwintig uur per dag de leegheid van hun bestaan etaleren.

De Cynicus Hollandicus spuwt de weinige meningen die hij heeft bij voorkeur anoniem. Daar de cynicus zichzelf voorhoudt dat hij nergens in gelooft, kan hij het zich niet voorstellen dat andere mensen wél ergens in geloven.

Wie aangeeft geheel belangeloos geld of iets van zijn of haar vrije tijd ergens aan op te offeren, is in de ogen van de Cynicus Hollandicus direct verdacht. Waarvan precies blijft te allen tijde onduidelijk, ook voor de cynicus zelf, maar dát een maatschappelijk betrokkene tot op de veters afgefikt dient te worden, staat buiten kijf.

Cliniclowns
Vrijwilligers voor Greenpeace, leden van politieke partijen, klimaatbezorgden, leden van vakbonden en werkgeversorganisaties, collecteurs voor goede doelen en Cliniclowns staan in de ogen van de Cynicus Hollandicus aan de basis van de ondergang van deze planeet.

Ondanks dit alles weet de Cynicus Hollandicus door de bank genomen zelf eigenlijk niet waarom hij, want het is vaak een ‘hij’, zo cynisch is. Vraag hem waarom hij anderen zo affikt, of wat de achterliggende gedachte van zijn overtuiging is, zoal hij die al heeft, en absolute radiostilte treedt in. Al wat hij weet is dat hij boven alles staat.

De Cynicus Hollandicus komt alleen op idealistische wijze in het geweer wanneer hij gelooft dat hij beknot wordt in zijn vrijheid om zijn cynisme te uiten. Dan moet iedereen eraan geloven. Ineens is de vrijheid van meningsuiting in het geding en dient iedereen in de omgeving van de cynicus op zijn aangeven hemel en aarde te bewegen. Wie daar niet aan meedoet moet kapot, want die persoon is per definitie ‘tegen vrijheid’.

De Cynicus Hollandicus, zo denk je nu waarschijnlijk, draagt niets bij aan de samenleving, want hij veracht die.

Geleuter
Maar de trieste waarheid is dat de Cynicus Hollandicus weinig anders te omarmen heeft dan zijn cynisme. Hij kan niet benoemen wat voor maatschappij hem wel bekoort, een gevolg van de keuze voor het veilige toevluchtsoord dat het cynisme is, vrij als het is van moeilijke keuzes en vermoeiend ideologisch geleuter. Zijn cynisme is tegelijkertijd de handicap die voorkomt dat hij een visie kan hebben op hoe de wereld dan wél in elkaar dient te zitten, en dat steekt.

Het maakt hem wantrouwig en zelfs vijandig ten opzichte van non-cynici. En dan blijkt het cynisme weinig meer te zijn dan een grote muur die een gapend gat moet verbloemen. Ons medelijden zij met de Cynici Hollandica.

Barack Obama: The Movie

Kaj Leers — Wed, 21 Oct 2009 11:54:13 +0000

Nederlandse politieke partijen zijn nogal gecharmeerd van Barack Obama. Op Geert Wilders na kijken de meeste politici op naar de man die vanuit vrijwel niets het Witte Huis in kwam. En die bewondering gaat de komende maanden nog eens dunnetjes overgedaan worden als de documentaire By The People: The Election Of Barack Obama ook in Nederland uitkomt. Wanneer de film te zien zal zijn in Nederland is nog even onduidelijk. In Amerika komt hij dit najaar ergens uit. Maar reken maar dat de political junkies in Nederland de genitaliën al opwrijven bij het lezen van de hierboven geplaatste zinnen.

Het heeft dan ook even geduurd voordat Nederlandse politieke junkies met een gerust geweten weer een DVD over een Amerikaanse verkiezingscampagne konden kijken. Journeys with George, over de
eerste presidentiële verkiezingscampagne van George W. Bush, werd zo goed als genegeerd. Want de hoofdrolspeler stond de junkies niet aan. Rechts en dus negeren. Triestig schoof men The War Room maar weer in de DVD-speler, de documentaire over de door Bill Clinton gewonnen verkiezingscampagne van 1992.

Dat waren nog eens tijden! Een jonge gouverneur die zijn hotdog maar wat graag in andere broodjes legde – en daar door handig opereren van zijn campagneteam (en de kandidat zelf!) toch als winnaar uit kwam. Iedere junkie heeft de DVD grijsgedraaid in de kast staan. Maar goed, dat was 1992, en zoals het is met een heel oude pornofilm: op een gegeven moment heb je de pukkeltjes en de putjes allemaal wel geteld. Niets meer om over te praten tijdens verjaardagen.

Het effect van “By The People…” zal net zo dramatisch zijn als “The War Room”. Tijdens een congres over het 90-jarige bestaan van de Bond van Adverteerders had men David Plouffe gehaald voor een toespraak. Plouffe was de campagneleider van Obama. De campaigners in de congreszaal hingen ademloos aan zijn lippen, politici van hoog tot laag kwamen van heinde en verre om te horen wat het orakel te zeggen had, ministers maakten letterlijk ruimte vrij in hun agenda.

Maar wat Plouffe zei, en wat straks in de film over Obama allemaal te zien zal zijn, is iets wat de campaignende political junkies al lang weten. Iedere zichzelf serieus nemende campaigner weet wat
wel werkt, en wat niet. Daarom zei Plouffe meerdere keren dat het toch vooral de kandidaat Obama was die mensen enthousiasmeerde.

Maar het zal niet baten. De politieke junkies zullen met pen en blocnote voor het scherm zitten en alle trucjes en ideetjes opschrijven en hun politicus nóg eens naar een “hoe kun je speechen als Obama?”-cursus sturen. Het zal even duren voor velen zullen inzien dat als mensen je kandidaat gewoon niet mogen, geen enkel trucje werkt.

Dus bereid u maar alvast voor: net als met The War Room moeten we het op verjaardagen de komende jaren met By The People doen. Tot vervelens toe.

CC-Foto: Steve Jurvetson

Afghanistan: noblesse oblige

Kaj Leers — Fri, 09 Oct 2009 20:58:58 +0000

The Clash zong er al over in Should I Stay or Should I Go en de Nederlandse regering zit er nu mee: de vraag of Nederlandse troepen in Afghanistan blijven of niet. Het mandaat van de Nederlandse missie loopt tot eind 2010, dan moeten de troepen officieel weg zijn. Maar in het kabinet gaan nu stemmen op om op een andere militaire manier te blijven bijdragen in Afghanistan. Wellicht met een kleinere troepenmacht, zo’n 500 man, en onder leiderschap van een andere lead nation. Het doel: bruggen bouwen, wegen verstevigen, scholen neerzetten. Geen militaire vechtmissies meer.

Ja, Nederland moet blijven. Je kan het niet maken om met groot machtsvertoon een land binnen te vallen omwille van de strijd voor democratie en mensenrechten en tegen terrorisme, en dan de zaak niet af te maken en voortijdig te vertrekken. Afghanistan ligt grotendeels in puin, de infrastructuur is slecht – voor zover die al aanwezig was – en op het gebied van educatie en mensenrechten, zoals voor vrouwen, valt veel te verbeteren. Het is waar dat de Afghanen ook zonder de Taliban bijzonder vrouwonvriendelijk zijn, maar meisjes mogen nu tenminste naar school en vrouwen mogen werken. En als je weggaat, weet je zeker dat de situatie voor vrouwen niet beter zal worden. Blijf je, dan vergroot je de kans dat de sociale positie van vrouwen verbetert doordat je Afghanen infecteert met jouw visie op zaken. Maar dan moet je wel langdurig willen blijven.

En dan is er natuurlijk de papaverproductie. Volgens organisaties als de VN komt inmiddels 90 procent van de heroïne op de wereld van papaverplanten die in Afghanistan gekweekt worden. De Taliban hebben hun mening over drugs radicaal aangepast. Waren ze eerst mordicus tegen de productie van papaver door arme boeren – wie toch papaver plantte riskeerde de doodstraf onder het Taliban-regime –, nu is de verkoop van heroïne de financiele kurk waar de Taliban op drijft. De arme boertjes hebben weinig keuze. Papaver levert relatief goed geld op en de Taliban hebben een overtuigend argument met hun Kalashnikov machinegeweren.

Stuur Jan Marijnissen
Een goede manier om een markt kapot te krijgen is door er socialisme op los te laten. De VN probeert saffraan te introduceren als vervanger van papaver. De hoop is dat boeren overstappen op de specerij vanwege de hoge prijs van saffraan op de wereldmarkt. Dat lukt gedeeltelijk maar de productie blijft ver achter op die van papaver. Wil je serieus werk maken van de strijd tegen drugs, dan moet je in Afghanistan blijven en durven onorthodoxe maatregelen te nemen. Waarom moet het saffraan zijn dat papaver moet vervangen? Er zijn makkelijker gewassen te bedenken, zoals olijfbomen. Dan moet je wel durven veel te veel te betalen voor die olijven of sinaasappels. Dat gaat dus veel geld kosten en er zal verlies op gedraaid worden, maar het is de keuze tussen dat, of een zinloze strijd voeren. De veel te duur ingekochte producten zijn vast ergens weg te zetten als noodhulp. Tegelijkertijd moeten de boeren wel bewaakt worden. Er zijn al boeren beschoten die overstapten op saffraan. Stuur dus het duo Jan Marijnissen en Jan Pronk – Task Force Jan – naar Afghanistan. Marijnissen om de papavermarkt kapot te maken, en Pronk vanwege zijn ervaring in ontwikkelingssamenwerking.

Stop de Vietnamisering van Afghanistan
De strijd tegen de Taliban begint in bepaalde opzichten te lijken op de strijd van de Amerikanen tegen de Vietcong in Vietnam. Net als toen kunnen groepen strijders zich na een aanval snel terugtrekken achter de grenzen van een ander land. Trok de Vietcong zich terug op Cambodjaans en Laotiaans grondgebied, Taliban-strijders weten zich relatief veilig in Pakistan. Net als in Vietnam proberen de Amerikanen de Taliban ook in Pakistan aan te vallen, door commandotroepen stiekem het grensgebied in te sturen of aanvallen uit te voeren met onbemande vliegtuigjes. De Pakistaanse regering staat dit oogluikend toe onder het mom van ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’. Pakistan moet meer en beter gesteund worden in de strijd tegen de krijgsheren, die doorgaans van dezelfde stam zijn als vele Taliban. Pakistan zelf moet tegelijkertijd veel harder optreden tegen de Taliban en ze het land uit jagen. Op die manier komen de Taliban klem te zitten.

Ook op een ander vlak begint Afghanistan te lijken op zuidelijk Vietnam ten tijde van de burgeroorlog aldaar: de leiding is corrupt en vooral gericht op verbetering van het eigen lot, in plaats van de bevolking. De oplossing is onderwijs en dan vooral op het gebied van democratisering. Maak de Afghanen duidelijk dat ze hun corrupte leiders naar huis kunnen sturen. Ook moet de macht van de krijgsheren, de stamhoofden ondergraven worden. Hier kunnen CDA’ers goed werk doen. Ruud Lubbers heeft de ervaring.

Alternatief bieden
Maar bovenal moet de Afghaanse bevolking een alternatief Aghanistan geboden worden. Een land dat werkt, waar mensen dagelijks zien hoe veel beter men af is zonder Taliban. Waar nieuwe scholen staan, waar kinderen kunnen spelen, waar kranten gelezen worden omdat de bevolking geleerd is hoe te lezen en schrijven. Waar auto’s en pakezels over nieuwe, stevige bruggen kunnen bewegen, waar wegen zonder gaten zijn en overheidshulp waar en wanneer nodig. In Afghanistan heeft de klok jarenlang stil gestaan. Nederlanders helpen nu al mee om de klok in beweging te houden en als het even kan te versnellen. Dat mag niet opgegeven worden, al was het maar vanwege de Nederlandse soldaten die er gestorven zijn of de rest van hun leven gehandicapt zullen zijn.

CC-foto: soldiersmediacenter Washington

Geert Wilders wil helemaal niet regeren

Kaj Leers — Thu, 08 Oct 2009 20:18:34 +0000

Geert Wilders wil klaarblijkelijk niet regeren. Dat is de enige logische conclusie in Nederland coalitieland nu de voorman van de Partij Voor de Vrijheid zo resoluut deuren naar andere politieke partijen keihard dicht gooit. Wilders was al lang tegen het verhogen van de AOW-leeftijd van 65 naar 67. Onder andere hier, in een inbreng in de Tweede Kamer, waar Wilders de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 onbespreekbaar verklaarde.

Vandaag, zondag 6 september, deed hij er middels de bevriende De Telegraaf nog een schepje bovenop: hij herbevestigde niet alleen zijn standpunt, hij verklaarde ook dat het een breekpunt zou zijn in iedere coalitieonderhandeling met welke partij dan ook. De verhoging naar 67 wordt wat hem betreft “binnen één minuut” teruggedraaid, anders doet hij niet mee. Partijen die hij daarmee uitsluit: CDA, VVD, D66.

Ook wil hij “linkse hobbies” aanpakken: kunstsubsidies, subsidies in het algemeen, ontwikkelingssamenwerking, inburgeringskosten, de geldstroom richting Europese Unie. Partijen die hij daarmee uitsluit: de PvdA, SP, Groenlinks, Christenunie.

Dat worden eenzame coalitieonderhandelingen. Want ja, het is gebruikelijk dat partijen met verkiezingen in aantocht A beloven, en in de onderhandelingen B doen (zie de PvdA). Maar Wilders doet zijn beloften met zulke retoriek dat de afgang van Wouter Bos verbleekt bij wat Wilders te wachten staat indien hij enkele van zijn breekpunten weggeeft tijdens onderhandelingen.

Kortom: Wilders wil helemaal niet regeren. Hij mag persoonlijk dan een aimabel figuur zijn die het buiten het blikveld van de TV-camera’s verrassend goed kan vinden met enkele van zijn grootste politieke vijanden, hij doet uitspraken die het regeren met hen onmogelijk maken.