Zoals het weer mens wordt, wordt het weer ook weer mens.

Heteroseksualiteit erkennen, onderdrukken en zelfs genezen tot heil des volks!

Homogene vijver
De Balie schreef in de aankondiging voor deze avond dat de Nederlandse revolutie hier vanavond plaats zal vinden. Die kans acht ik erg klein. Het publiek dat in dit Amsterdamse debatcentrum samenkomt is erg homogeen. Jullie studeren waarschijnlijk sociologie of filosofie of iets dergelijks aan de UvA, hebben ouders die ook hoogopgeleid zijn en lezen regelmatig De Groene Amsterdammer (of doen alsof).

Het is de vijver waaruit ook documentairemakers vissen wanneer ze weer een docu maken waarin ze een generatie willen kenmerken. De BV Ik keek ik laatst. Tenminste, dat probeerde ik, want ik werd een beetje misselijk van de geportretteerde twintigers. De documentaire ging over keuzestress en over hoe erg het is dat mensen allemaal leuke en succesvolle dingen over zichzelf op Facebook schrijven. Heel narcistisch huilie-huilie doen in een VPRO-documentaire, dat is het beeld dat twintigers van nu graag van zichzelf neerzetten.

De trappen van De Balie zullen vanavond geen barricades worden. Na afloop drinkt iedereen nog een Vedett-je, klopt elkaar op de borst voor al dat kunstzinnig engagement en gaat vervolgens weer rustig slapen. Waartegen moet je ook in protest komen als je enige zorg is of je in Berlijn, Barcelona of Beijing een minor conflictstudies zal gaan volgen?

De revolutie blijft uit vanavond, om drie redenen. Ik ga die bespreken. Ik had me daarbij bedacht dat ik dat zo ga doen dat jullie een beetje boos worden. Of misschien een boel boos. Misschien wel zo boos dat jullie me ongelijk gaan geven en dat er na vanavond toch een daadwerkelijk protest op gang komt. Ik vind dat protest namelijk wel degelijk nodig in Nederland.

1: Generatie IK is te druk met zich te laten misbruiken
Het is mal dat twintigers zo bezig zijn met zichzelf definiëren. Mensen uit een jonge generatie zijn notoir ‘onbetrouwbare’ vertellers. Ze vinden zichzelf zo apart en speciaal dat ze vergeten dat er ook vóór hen al jongeren bestonden. Die jongeren worstelden ook met jong zijn.

De drijvende kracht achter het meeste generatiedenken is een economische. Verkopen van consumptiegoederen, als het gaat om marketeers, en verkopen van boekjes, als het gaat om zelfbenoemde tijdsduiders. Dat is niet zo erg, maar jongeren zouden zich daar iets minder makkelijk voor moeten laten lenen. Helaas komt hier narcisme om de hoek kijken. Jonge mensen gaan zo op in die eigen gedachte uniekheid dat ze die maar wat graag tentoonstellen voor opportune documentairemakers of organisatoren van debatavonden.

2: Generatie IK kent geen solidariteit
Jonge generaties kijken dus graag naar zichzelf, maar zijn daar niet zo goed in. Het lijkt wel alsof Amsterdam-West voor documentairemakers te-ver-west is, want je ziet zelden een allochtone 23-jarige glazenwasser voorbijkomen. Buiten Amsterdam lijken geen twintigers te bestaan, want een 27-jarige kapster die met haar twee kinderen in Alphen aan de Rijn woont wordt nooit meegenomen in deze generatiebesprekingen.

Ook wanneer Generatie IK over zichzelf spreekt, ontbreken dit soort portretten nagenoeg. Die keuzestress over de minor wordt niet gedeeld door iemand die zijn kansen op een baan weggedrukt ziet worden door een hbo’er. Deze jonge werkloze heeft geen enkele boodschap aan debatavonden in De Balie waarop studenten zichzelf bevlekken. Deze jonge werkloze maalt om geld en maakt zich zorgen om zijn toekomst. Hij lijkt op de relschoppers in Engeland, jullie niet. Binnen deze generatie zie ik onverschilligheid over het lot van leeftijdsgenoten. En zonder enige vorm van solidariteit binnen generaties zal het niet tot een revolutie van een generatie komen.

3: Generatie IK laat de babyboomers winnen
Decennialang claimden babyboomers het alleenrecht op jongerenprotest. Omdat hun generatie zo betrokken was op jonge leeftijd, werd dit de standaard voor alle leeftijdscohorten die erna kwamen. Hoezeer de nieuwe jeugd pogingen deed ook rebels en politiek te zijn, geen enkele groep kon ooit aan hen tippen. Zelfgenoegzaam lieten zij geen gelegenheid onbenut om duidelijk te maken hoe teleurgesteld ze waren in generatie X, Y en al die andere labels.

Generatie IK komt hier niet tegen in opstand. Als babyboomers zeggen dat jullie geen barricaden kennen, zeggen jullie ‘dat klopt, we zijn niet zo geëngageerd’. Daarbij ontbreekt een kritische blik op die claims van babyboomers. De jeugd toen was echter niet zo anders als de jeugd nu. Voor mijn moeder was de bezetting van het Maagdenhuis een ver-van-haar-bedshow. Ze was 19 in ’69 en ging bijna trouwen en mijn broer baren. Bovendien zaten ook onder de Maagdenhuisbezetters studenten die het gewoon lollig en/of gezellig vonden. Wanneer babyboomers schamper over Generatie IK spreken, laten jullie het gelaten over jullie heen komen. Ze benoemen jullie tot een stelletje zeurders en jullie geven ze stiekem gelijk.

Maar…

De tijden zijn al veranderd
De economische crisis gaat ook in Nederland hard komen. Mijn misselijkheid bij het kijken naar De BV Ik heeft daarmee te maken. Toen ik de docu keek had ik net een open sollicitatie ontvangen van een afgestudeerde filosoof. Goede cijfers, lid geweest van denktank dit en organisator van symposium zus. Een eloquente brief met perfect CV, waaruit bleek dat ze ook nog modellenwerk had gedaan. Dit supertalent wilde graag bij mij werken, in mijn kleine bedrijfje van twee personen. Ik zie het aan mijn oud-studenten, die werken als secretaresse, een extra stage lopen of die nog maar een studie gaan doen. ‘Jeugdwerkeloosheid gaat nog eens heel groot worden’ zou je in GeenStijl-taal zeggen.

Het is daarom belangrijk dat jullie wel iets doen. Geef die babyboomers ongelijk, geef mij – ik ben 35 en daarmee nog net onderdeel van Generatie X – ongelijk. Stop met staren in de spiegel, sta op voor je leeftijdsgenoten en volg het voorbeeld van The Protester.

Ik dank jullie voor jullie aandacht.

Deze column werd gisterenavond uitgesproken op de Generatie IK kunstmanifestatie in De Balie.

Voorkomen is beter dan je innerlijk te laten verbranden door een wellustige zonnestorm.

Jezelf beter maken
Overal ter wereld worden meet-ups georganiseerd (bijvoorbeeld in Amsterdam) waar enthousiaste zelf-kwantificeerders ervaringen, kennis en applicaties uitwisselen. Het gekwantificeerde ik gaat niet alleen om statistische informatie, maar ook om lifelogging en psychologische zelftesten. Takahashi defineert zelf-kwantificatie als zelfkennis via cijfers. Hij herleidt de trend tot games, waarin het immers gebruikelijk is dat je allerlei stats ziet over je prestaties als speler. Kevin Kelly, een fervente zelf-kwantificeerder, stelt dat door jezelf te meten, je jezelf kunt verbeteren. Dit is volgens hem het uiteindelijke doel van data over jezelf verzamelen.

In 1991 schreef de Britse socioloog Anthony Giddens in Modernity and Self-Identity hoe in onze moderne tijd het ik een project is geworden waar we constant aan werken. We willen alsmaar beter worden: als werknemers, als moeders, als minnaars. Giddens gebruikte als voorbeeld voor dit project de immense populariteit van zelfhulp: je wordt een beter persoon door dit zelfhulpboek te kopen of deze zelfverbeteringscursus te volgen. Het project van het ik, zoals Giddens het noemt, is reflexief. Dit betekent dat het tot stand komt door steeds maar na te denken over – en dus te reflecteren op – de eigen identiteit. Het uiteindelijke doel is zelfverwezenlijking: zelfkennis is onontbeerlijk om aan jezelf te kunnen werken en pas wanneer je afdoende over jezelf hebt nagedacht en afdoende aan jezelf hebt gewerkt, kom je tot ‘je ware zelf’.

Het gemiddelde ontstijgen
Het gekwantificeerde ik sluit naadloos aan bij Giddens’ ideeën over het ik als een reflexief project gericht op zelfverwezenlijking. Net als in de traditionele zelfhulpindustrie gaat het om consumptie (zonder de applicaties kan je jezelf niet meten) en zit er een onmiskenbaar spiritueel tintje aan (het bereiken van een beter ik). Het reflexieve project en het gekwantificeerde ik zijn symptomen van het neoliberalisme. Ze zijn beiden sterk individueel en gericht op groei. We kunnen het gekwantificeerde ik dan ook zien als een toevoeging op Giddens’ ideeën, mogelijk gemaakt door nieuwe technologie.

De statistische aard van het gekwantificeerde ik biedt daarbij wel enige reden tot zorg. Statistiek gaat om vergelijking en gemiddelden. Door je resultaten af te zetten tegen je eerdere prestaties, zie je waar je groeit of waar je achterblijft. De apps waarmee je jezelf kunt meten zijn vaak sociaal: je kunt jouw data vergelijken met die van anderen. Wanneer het gaat om de gemiddelde tijd van een rondje Vondelpark rennen is dit niet zo erg. Sport en competitie zijn tenslotte onlosmakelijk met elkaar verbonden. De koppeling van statistische gemiddeldes aan identiteit leidt echter onvermijdelijk tot de vraag ‘ben ik wel normaal’? Ben ik wel normaal als moeder, ben ik wel normaal in bed, ben ik wel normaal als persoon? Blijft mijn ik niet achter bij de rest? Met het uitbuiten van zulke angsten is veel geld te verdienen en dat vraagt om waakzaamheid.

Deze post verscheen eerder op de website van Diep Onderzoek, waar Linda Duits en Cem Gömüsay dagelijks bloggen over ontwikkelingen in populaire cultuur.

Je mag best een keer een kapiteinsgroet aan een opwindende man of vrouw brengen, maar doe het wel slim.

The Hills have Eyes, RTL7, 22:50 uur - Over tokkies gesproken: de film The Hills have Eyes wordt bevolkt door hersenloos incestgebroed dat ook nog eens is getroffen door nucleaire straling. Als een lullig campertje met gezinnetje dan strandt in hun territorium kan je moord en verkrachting verwachten. Het origineel uit 1977 is natuurlijk veel beter, maar alas; de versie uit 2006 is prima te pruimen.

Paranormale kinderen, SBS6, 20:30 uur – Het aller- allerwalgelijkste programma ooit moet wel Paranormale kinderen zijn. Dat volwassenen met hun ‘volle verstand’ in die onzin trappen of juist schaamteloos exploiteren, moeten ze zelf weten, maar om kinderen wijs te maken dat ze ‘paranormaal begaafd’ zijn als ze stemmen horen en vreemde dingen zien, ben je toch op z’n minst pedagogisch onrendabel. Dat SBS6 hier knaken aan wil verdienen is nog smeriger. Onder de bezielende leiding van zweefmuts met eurotekens in dr ogen Liesbeth van Dijk. Alleen kijken mits u masochist bent.

Online: nieuw seizoen Skins

Skins is een Britse serie over een groepje jongeren uit Bristol dat in aanraking komt met typische puberproblemen: seks, eetstoornissen, seks, disfunctionele families, seks en drugs. De serie is lekker rauw en daarom door MTV in de VS geadapteerd. Inmiddels is er een zesde seizoen begonnen. U kunt hier de rest downloaden. S06E01.

Er is ook een nieuw seizoen van de cowboyserie Justified, S03E01.

Vers: Glee S03E10. New Girl S01E10. Parenthood S03E14.

The Daily Show: Stephen Colbert komt op bezoek om een aankondiging aan het algemene publiek te doen zodat hij in ieder geval niet coördineert met Jon (grappig). Zoals bekend is South-Carolina de staat van de horrorcampagne. The Best News Team doet verslag. Acteur Liam Neeson komt zijn nieuwe film pluggen.

The Colbert Report: De Republikeinse kandidaten kunnen maar niets doen aan al de negatieve Super PAC-spotjes. En oh ja, er is een nieuwe van Americans For A Better Tomorrow Tomorrow voor Herman Cain, de outsider die zo aan de outside is dat hij niet eens in de race is. God is een slechte matchmaker, gelukkig zijn er priesters die oproepen tot seks. Voormalig gouverneur van Michigan Jennifer Granholm is te gast en ze praat over banen.

Religieus consumentarisme
Het doel van New Age, zo stelt Redden, is de “metaphysical mastery of life situations allowed by comprehending the cosmic energies that sustain personal destiny”. Dat kun je bereiken, zo belooft New Age, door je een bepaalde lifestyle aan te meten. Hier zien we hoe religie, media en alledaagse cultuur in onze tijd samenkomen. New Age is het toonbeeld van religieus consumentarisme: voor alle diensten die je wilt afnemen moet je betalen. Net als bij andere lifestyles, biedt New Age een specifieke identiteit te koop aan. Daarnaast sluit New Age aan bij de behoefte die mensen volgens de bekende socioloog Giddens hebben om reflexief steeds aan hun identiteit te werken.

Identiteit is bij Giddens een project dat nooit af is en dat constante werken aan je identiteit impliceert een verlangen naar steeds beter (mooier, populairder, succesvoller etc.) zijn. Hier zien we hoe religie een model heeft geboden voor seculiere identiteiten. Ook niet-spirituele mensen zoeken naar het hogere, en net als bij New Age zoeken zij dat hogere in zichzelf. Volgens Redden laat dit zien hoe religieuze cultuur een sociaal significante dimensie van het heden is, en geen overblijfsel van het verleden.

Foto CC: Energia Positiva

‘Ja hoor’, zal menig lezer nu denken, ‘vrouwen die graag naar homoporno kijken’. Toch komt het voor, al is moeilijk vast te stellen hoeveel. In de controversiële bestseller My Secret Garden uit 1973 staan verschillende betekenissen en fantasieën van vrouwen over homoporno. Uit empirisch onderzoek onder Nederlandse tieners weten we dat een klein deel van de meisjes aangeeft wel eens homoporno te kijken. In zijn scriptie keek Ramsey niet naar de populariteit van homoporno, maar onderzocht hij hoe heterovrouwen betekenis geven aan audiovisueel materiaal van mannen die seks hebben met mannen.

Zijn respondenten waren twintig jonge vrouwen tussen de 22 en 35, van verschillende afkomst maar woonachtig in Nederland. Alle vrouwen beschouwden zichzelf op een schaal van 1 tot 10 als heteroseksueel (hoewel één respondent naar bi neigde). Als er al ervaring met porno was, bestond deze uit heteroseksuele porno. De respondenten moesten vier filmpjes (zoals How The West Was Hung) in hun eigen omgeving bekijken. Voor het kijken moesten ze een vragenlijst invullen om aannames over en ervaring met porno vast te stellen. De aantrekkingskracht en opwinding werd direct na het kijken gemeten met een andere vragenlijst. Later werden de respondenten geïnterviewd over hun ervaring.

Anaal plezier
De respondenten hadden voorafgaand een ambivalente houding ten aanzien van porno. Na het kijken waren vooral hun verwachtingen veranderd. Ze hadden verwacht geschokt of beledigd te zijn en waren positief verrast dat dit niet zo was. Maar liefst tachtig procent (15 respondenten) gaf aan op een bepaald moment opgewonden te zijn van de bekeken porno. Ongeveer de helft vond de acteurs aantrekkelijk. Zelfs de respondent die het meest afwijzend stond, vond dat de getoonde filmpjes veel tips bevatten hoe een man te bevredigen. Het anale plezier dat zo kenmerkend is voor homoporno verbaasde een deel van de respondenten zo dat het zich daardoor af ging vragen waarom heteromannen dit meestal aan zich voorbij laten gaan.

De resultaten maken duidelijk dat er veel variatie zit in het vrouwelijk verlangen en dat dit verlangen gebalanceerd wordt. De onderzochte vrouwen waren gefocust op imperfecties. Ze wilden gespierde mannen met grote penissen zien, maar niet te gespierd en niet te groot. Een te geseksualiseerde positie vonden ze lachwekkend, maar ze zagen wel liever goede erecties dan slappe penissen.

Het algemene common sense-idee over seksueel expliciet beeldmateriaal is dat vrouwen meer verhaal en meer relationele context nodig hebben om opgewonden te raken dan mannen. Ook de vrouwen in deze studie onderschreven dat idee. De resultaten sloten hier echter niet bij aan: ook zonder verhaallijn raakten ze opgewonden. Ramsey interpreteert dit als een verschil tussen de sociaal acceptabele houding ten aanzien van porno, en de persoonlijke biologische en/of psychologische reactie erop. Daarnaast is het gebrek aan identificatie opmerkelijk. De respondenten hadden verwacht dat het noodzakelijk was zich te identificeren met een van de acteurs om te kunnen genieten. In plaats daarvan bleek de gelijkwaardigheid tussen de acteurs aantrekkelijk.

Homoporno voor een betere wereld
Uit de scriptie komt een beeld naar voren van een vrouwelijke seksualiteit die erg beïnvloed wordt door culturele en psychologische processen. De manier waarop over porno gedacht wordt, bepaalt sterk hoe vrouwen zich verhouden tot porno. Omdat de maatschappelijke discussie over porno zich zo richt op onderdrukking van de vrouw, is er geen sjabloon voorhanden voor homoporno. Wellicht verklaart dit waarom deze heterovrouwen tot hun eigen verbazing opgewonden raakten van homoporno: de vooringenomen associatie van uitbuiting ontbrak, waardoor er vrijer gekeken kon worden naar aantrekkelijke lichamen die met geoefende techniek elkaar bevredigden.

Ramsey oppert ietwat baldadig dat het wellicht nuttig is homoporno op te nemen in lesprogramma’s, vooral omdat de vrouwen na het kijken positiever stonden tegenover de homoseksuele praktijk. Dat gaat misschien wat ver, maar het is duidelijk dat homoporno een positieve bijdrage kan leveren aan de samenleving, niet alleen in de vorm van seksueel genot maar ook om de discussie over seksualiteit verder te trekken dan het geijkte vrouwen-als-slachtoffers-denken.

De scriptie, waarin ook veel beeldmateriaal van de vertoonde video’s, is online beschikbaar.

De Arabische Lente, de rellen in Engeland en de Occupy-beweging vormden tezamen een mondiaal protest met twee cruciale, gedeelde kenmerken: ze werden gedreven door de jeugd en ze getuigden van een anti-autoritaire felheid die we niet meer gezien hebben sinds de jaren ‘70.

Populaire cultuur
Time riep vanwege “a global sense of restless promise” de demonstrant uit tot Persoon van het Jaar. Het tijdschrift schrijft:

But for young people, radical critiques and protests against the system were mostly confined to pop-culture fantasy: ‘Fight the Power’ was a song on a platinum-selling album, Rage Against the Machine was a platinum-selling band, and the beloved brave rebels fighting the all-encompassing global oppressors were just a bunch of characters in The Matrix.

Hierin zien we wat van de laatdunkende houding van babyboomers terug: protestmuziek van na pakweg Bob Dylan is gewoon commercieel en vrijheidsstrijd is een sprookje uit Star Wars. Volgens Time, zelf babyboomerspreekbuis, drijven zulke vormen van populaire cultuur weliswaar op het idee van verzet, maar dat verzet is slechts een identiteit die je kunt kopen in de marktplaats. Het is niet het ‘authentieke’ verzet dat zij pleegden toen zij jong waren.

Breuk
Nu kun je allerlei vraagtekens plaatsen bij de juistheid van authentiek babyboomerverzet. Het protest ging slechts om een klein deel van de jongerenpopulatie (voornamelijk het hogeropgeleide deel) en ook onder de Maagdenhuisbezetters zaten studenten die het gewoon lollig en/of gezellig vonden. Daarnaast kun je de notie van 2011 als jongerenprotest nuanceren. In Egypte is 60 procent van de bevolking onder de 25 jaar en daarmee zijn zij geen gemarginaliseerde groep, maar de meerderheid. ‘Occupy’ kent vele deelnemers van boven de veertig. De rellen in Engeland mogen volgens bepaalde commentatoren geen protest heten.

De nuance ten spijt: de breuk is evident. De geëngageerde demonstranten van toen zijn de machthebbers van nu. Zij hebben er een bestuurlijk, financieel en klimatologisch potje van gemaakt, terwijl ze de verantwoordelijkheid daarvoor ontwijken. De jeugd – gesteund door de dertigers en veertigers die opgroeiden in de schaduw van de babyboomers – komt daartegen nu in opstand op een volwaardige manier.

Slachtoffers
Het jongerenprotest van 2011 is naast het doorbreken van het babyboomersmonopolie om nog een reden een verademing. Van de babyboomers hebben we het generatie-denken geërfd: ieder leeftijdscohort wilde zichzelf kenschetsen, al dan niet onder druk van marketeers. Dit heeft geleid tot een stroom aan treurige generatieportretten zoals ‘door informatieovervloed apathisch geworden digital natives’ of ‘verwende nihilisten met keuzestress’. Deze aanduidingen zijn koren op de molen van de babyboomers die hierin de superioriteit van hun eigen generatie bevestigd zagen. De 2011-protesten laten een engagement zien waar niemand zich voor hoeft te schamen. Geen cynische postpunk om maar rebels te zijn, maar verse idealen en een ruimte voor creativiteit waar de jeugd uit de jaren ’60 jaloers op zou zijn.

Laten we daarom, aan het eind van het jaar dat de babyboomer van zijn gouden protesttroon stootte, meteen dat hele generatie-denken in de prullenbak gooien. De slachtoffers van de groeiende jeugdwerkloosheid zijn immers niet de kosmopolitische, erudiete NRC-Next’ers, maar de schoolverlaters en mbo’ers. In 2012 hoop ik daarom op een eind aan kekke aanduidingen om verschillen tussen generaties te belichten, maar op meer aandacht voor verschillen binnen generaties.

Dit artikel staat ook op VK.nl.

Lees het liveblog en bekijk meer foto’s op Studenten.dejaap >>>

Zie ook de foto’s van Maarten Brante over dit scholierenprotest.

De onderzoekers interviewden 270 relschoppers, deels afkomstig uit een database van 1100 mensen met een veroordeling voor de rellen, deels geworven uit de gemeenschappen. Daarnaast heeft The Guardian een database met 2,5 miljoen tweets over de rellen – zie deze handige interactieve tool. De methode wordt hier uiteengezet. De krant is gecommitteerd aan data journalism: journalistiek waarbij grote datasets gebruikt worden in de zoektocht naar nieuws. Naast het opzetten en uitvoeren van de dataverzameling helpt de samenwerking met LSE de journalisten ook om de analyses in een breder kader te plaatsen. Voor LSE zit het nut van de studie in maatschappelijke legitimatie en de financiering.

Geen zwarte gangsters
De eerste resultaten laten een gemengd profiel van de relschoppers zien. Het merendeel was tussen de 18 en 25 jaar, hoewel er ook mensen van boven de 40 deelnamen. De etnische achtergrond van de daders was divers en hing samen met de etnische samenstelling van de buurt waarin gereld werd. Gemiddeld genomen waren de relschoppers armer en lager opgeleid dan de nationale gemiddelden. Volgens Britse politici waren de daders vooral mensen die al een strafblad hadden. Dit onderzoek spreekt dat volgens The Guardian tegen: 32 procent van de respondenten kwam niet eerder in aanraking met justitie.

De motieven voor het rellen die uit het onderzoek voortkomen zijn verrassend. Ten eerste waren de relschoppers veel politiek bewuster dan gedacht. Driekwart noemde Mark Duggan als (zeer) belangrijke aanleiding voor de rellen. De economie speelde een belangrijke rol, zo werden als oorzaak armoede (86%), werkloosheid (79%) en ongelijkheid (70%) genoemd. Ten tweede is de rol van de politie in eerdere analyses hevig onderschat. ‘Policing’ (het onder direct toezicht van de politie staan van straten en buurten) was voor 85 procent van de respondenten een reden om te gaan rellen. Slechts zeven procent van de ondervraagden vond dat de politie goed werk levert en veel respondenten vertelden hoe ze in hun dagelijks leven worden lastiggevallen en vernederd door de politie. Het plunderen bedoelden sommigen als middelvinger naar de politie, zo blijkt uit de verhalen.

Uit het onderzoek komt dus een beeld naar voren van politiek bewuste jongeren die niet langer pikken hoe het gezag hun behandelt. Dit beeld lijkt, volgens The Guardian, sterk op dat van de jongeren uit de Arabische Lente, een vergelijking die de Britse overheid met man en macht probeerde uit de weg te gaan.

Journalistieke wil tot weten
De samenwerking tussen LSE en The Guardian is bijzonder. Waar discussies over de kwaliteit van journalistiek in Nederland gaan over onzinvoorstellen zoals perspolitie of een kwaliteitskeurmerk, investeert The Guardian tijd en geld aan kwaliteit. De resultaten van het onderzoek worden desalniettemin gefilterd door journalisten. In de vertaalslag die zij maken gaat informatie verloren waarover onderzoekers wel graag willen beschikken. Het is daarom jammer dat er op de site van LSE niet meer achtergrondinformatie te vinden is, zoals een gedegen beschrijving van de dataverzameling en – analyse.

Reading The Riots is ondanks die kleine nuancering een mooie stap voor kritische journalistiek. Het laat zien hoe The Guardian zich geen rad voor de oren laat draaien door de Britse regering. Politici hadden baat bij het framen van de rellen als de daden van criminelen. Dit onderzoek laat zien hoe absurd en onterecht dat frame was.

De resultaten van het onderzoek worden deze week iedere dag in de krant gepresenteerd. Een deel van de database is hier in te zien en te filteren. Op Twitter wordt meegedacht en gediscussieerd onder de titel van het onderzoek: #readingtheriots.

Linda Duits onderzocht in haar doctoraalscriptie waarom en hoe mensen in opstand komen. De rellen analyseerde zij op deze site vanuit een klasse-perspectief.

CC foto: Bayerberg

Passie
De respondenten (allen blank, man en met inwonende kinderen) formuleerden hun gendernormen zowel aan de hand van Bijbelteksten als van mediavoorbeelden. Opvallend hierbij is dat Mel Gibson (met name zijn rol in Braveheart) vaak genoemd wordt als positief voorbeeld van mannelijkheid: hij heeft passie, zorgt voor zijn kinderen én een kent een hoger doel. Een ander positief voorbeeld is het personage Jack uit Lost, een zorgzame leider. De respondenten noemden karakters als Homer Simpson, Al Bundy en Raymond uit Everybody Loves Raymond als negatieve voorbeelden.

Aan de ene kant zien de onderzoekers dat deze mannen het vertoog over de media als moreel verval reproduceren. Dit sluit aan bij het cultureel kapitaal van de hedendaagse Amerikaanse Christen. Daarnaast gebruiken ze echter ook de media als bron voor hun identiteit. Dit zijn niet noodzakelijkerwijs Christelijke media – een enorme niche in de VS. Sommige respondenten gaven aan dat ze deze media te “cheesy” vonden en dat ze het belangrijk vonden ook open te staan voor de mainstream media.

Karakter
Dit onderzoek is waardevol omdat het laat zien dat processen van identiteitsvorming met en betekenisgeving aan de media zich ook voltrekken onder mensen die in principe afwijzend staan tegenover die media. Populaire cultuur is voor deze mannen niet tegengesteld aan de media, maar eerder complementair. De respondenten kozen mediabeelden en –boodschappen die aansloten bij hun religieuze wereldbeeld.

Overigens is ook onder Nederlandse Christenen Braveheart een favoriete inspiratiebron. ‘Mannenbeweging’ De 4de Musketier organiseert karakterweekenden in Schotland: “een diep louterende ervaring, met andere kerels, met God”.

Dit stuk verscheen ook op DiepOnderzoek.nl waar Linda Duits blogt over populaire cultuur.

Zowel NWO (de organisatie die het onderzoeksgeld verdeelt) als de KNAW (regeringsadviseur over wetenschapsbeoefening) vinden dat wetenschappers meer aan valorisatie moeten doen. In hun beleidsspeerpunten stellen zij dat wetenschap moet aansluiten bij de kennisbehoeften in de maatschappij. Omdat wetenschappers echter alleen worden afgerekend op hun publicaties in academische tijdschriften, komt er van dat valoriseren vaak weinig terecht. Daarnaast vinden sommige wetenschappers het beneden hun intellect om met de pers te praten of onderzoek in opdracht te doen.

Passie
Het was weinig verrassend dat de Valorisatieparade vooral bezocht werd door liefhebbers. Voorafgaand aan de Parade konden wetenschappers ‘ontdekken’ hoe valorisatie bij hen paste met een online zelftest. ‘Liefhebbers’ vormden de uitslagcategorie van hen die graag en veel valoriseren. Het was ook logisch dat de ‘onderzoekers pur sang’ niet gekomen waren en gewoon op hun instituten onderzoek zaten te doen. Wat echter wel in het oog sprong (maar nauwelijks besproken werd) is dat liefhebbers en onderzoekers pur sang weinig van elkaar verschilden in het aantal keren dat ze daadwerkelijk iets aan valorisatie hadden gedaan.

Het is namelijk bijkans onmogelijk om nooit eens met een journalist te praten over wat je gevonden hebt. Zoals een van de panelleden stelde: passie moet wetenschappers drijven en dan zit die valorisatie er gewoon bij. Op een verjaardag praten over je onderzoek werd regelmatig genoemd als voorbeeld van valorisatie, evenals lesgeven. Als iets alles is, is het niets. De discussie rond valorisatie zou daarom veel winnen bij een afbakening van de term.

Noblesse oblige
De zaak Stapel geeft aanleiding tot een fundamentele discussie over de hedendaagse wijze waarop wetenschap bedreven wordt. Het ‘publish or perish’ wordt alom gehekeld en ook tijdens de Valorisatieparade werd er volop geklaagd over gebrek aan tijd en erkenning voor nevenactiviteiten. Het lijkt daarbij alsof wetenschappers vergeten dat we het huidige systeem van publiceren in journals met een zo hoog mogelijke ranking zelf bedacht hebben. Er wordt steeds gedaan of marktwerking in de wetenschap een rijdende trein is dit niet meer is te stoppen. Laten we eens discussiëren over andere modellen. Zo opperde een journalist in gesprek met DeJaaps Erik Jacobs dat het misschien beter is als wetenschappers niet meer dan twee keer per jaar zouden publiceren.

“Noblesse oblige” zei een van de presentatrices van de Valorisatieparade per ongeluk. Wetenschappers zijn verworden tot koopmannen die handelen in de enige handelswaar die universiteiten nu erkennen: publicaties. Dat kun je proberen te veranderen door bijvoorbeeld visitatiecommissies ook naar valorisatie te laten kijken, maar daarmee blijf je binnen hetzelfde systeem van formele outputeisen. De uitdrukking noblesse oblige verwijst echter naar zelf verantwoordelijkheid nemen, naar iets dat niet is opgeschreven maar dat in de onderlinge omgang wordt afgedwongen. En misschien is dat wel de beste insteek voor verandering in de wetenschap: op onderzoekers die alleen publiceren in wetenschappelijke tijdschriften moeten we neerkijken. Ons Soort Wetenschappers weet hoe het heurt; OSW blogt.