DeJaap » Opmerkelijk

Uitschrijven bij de kerk doe je zo – redux

Redactie — Sun, 18 Dec 2011 11:30:12 +0000

“Wij veroordelen nogmaals krachtig iedere vorm van seksueel misbruik omdat het haaks staat op de waardigheid van de menselijke persoon en op het Evangelie. Er is voor deze praktijken geen plaats in onze Kerk. Daarover mag geen onduidelijkheid bestaan”, aldus lispelden enkele bisschopsvakbonden vrijdag, nadat de commissie Deetman aan het licht bracht dat er tussen 1945 en 1985 tien- tot twintigduizend minderjarigen zijn misbruikt door een kleine duizend priesters, bisschoppen en andere geestelijken. Kardinaal Simonis had het allemaal ‘nicht gewusst’, maar Deetman toonde aan, zijn afschuw ternauwernood binnen houdend, dat één op de tien Nederlanders van 40 jaar en ouder vóór zijn of haar achttiende jaar ongewenst seksueel is benaderd door een niet-familielid. Een bisschoppelijk ‘sorry hè’ is dan eerder een trap na dan een excuus. De katholieke kerk blijkt een van binnenuit weggerot bolwerk van vieze oude mannetjes te zijn die samen het grootste pedofielennetwerk van Nederland vormen. Ongezien, want niet online. Het gros van de misbruikpriesters is inmiddels overleden. De nog levende kinderverkrachters zullen ongetwijfeld niet vervolgd worden. Want de kerk, dat is een instituut en daar blijven we liever vanaf. Als u afstand wilt nemen van dit onschuldige zieltjes vernietigende bejaardendispuut, zult u zelf actie moeten ondernemen. Door u uit te schrijven, zodat de macht en invloed van de kerk op de samenleving getalsmatig kleiner wordt. Er zijn nog altijd zo’n 4 miljoen geregistreerde katholieken in Nederland, terwijl slechts een handjevol van hen nog daadwerkelijk de binnenkant van een kerk ziet op zondag. Voor alle anderen die deze zondag gewoon thuis gebleven zijn, gooit DeJaap de veelgelezen want bijzonder handige handleiding voor uitschrijving bij de katholieke kerk nog eens omhoog. Uitschrijven bij de kerk doe je zo.

Boodskap uit Suid-Afrika: trailer van Bustin Tjops Die Movie

Redactie — Thu, 15 Dec 2011 16:00:39 +0000

Hi DeJaap, My name is Danie Barnard, director of Bustin Tjops Die Movie, a South African movie of Africa’s own stunt crew, based on a hit TV show witch aired on a South African youth music channel. We did some research and found that your blog is very popular in your country, as you know Afrikaans is a lot like your language, Dutch. We are planning on releasing our film in your country. If it is possible, can you please post our movie’s trailer on your site and see if you guys understand and like it? That would be awesome! Bij dezen. Geen dank.

Best of the Weekend: Mans over kaliber .303, foto’s van Tamar Weenen en Henk Kamp NAAKT

Bas Paternotte — Mon, 12 Dec 2011 10:00:38 +0000

Omdat u op zaterdag en zondag betere dingen te doen heeft dan dom naar uw scherm staren – en gelijk heeft u – hier het beste van DeJaap van dit weekeinde. Zaterdag bevestigde Henk Kamp (VVD), minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, te werken aan een wetswijziging om mensen de bijstand te ontnemen wanneer ze niet bereid zijn te verhuizen voor een nieuwe baan. Jonge PvdA’er Jean-Michael Derksen ziet veel haken en ogen: ”Burgers moeten geen speelbal worden van een bureaucratisch ondoordacht plan van een regering.” Michiel Mans met Wapens buigt zich over de .303, de Britse kaliber 7,7 millimeter patroon in inches. Bij voorkeur afgeschoten met het Lee-Enfield geweer. Het wapen was van 1895 tot 1957(!) in dienst. De Fotozpondag is met Tamar Weenen. ”Van mijn vader kreeg ik op mijn tiende verjaardag een kleine analoge Olympus spiegelreflex camera. Enthousiast heb ik toen een aantal jaar onze zomervakanties vastgelegd.” Het meisje van toen is nu een fotografe van formaat.

Best of the Weekend: New York, Nazi-luchtgeschut & het debuut van Sidney Vollmer

Bas Paternotte — Mon, 28 Nov 2011 10:00:42 +0000

Omdat u op zaterdag en zondag betere dingen te doen heeft dan dom naar uw scherm staren – en gelijk heeft u – hier het beste van DeJaap van dit weekeinde. Fotograaf Pim Hendriksen laat u in zijn Fotozondag de man (en vrouw) in de New Yorkse straat zien: New York Characters. Michiel Mans met Wapens verdiept zich in de enige Nazi-architectuur die wél de duizend jaar gaat halen: de Flaktürme. Enorme bunkers met daar bovenop luchtdoelgeschut, zo stevig gebouwd dat ze niet af te breken zijn. Rest ons u nog te wijzen op de debuutroman van Sidney Vollmer; Alles Ruikt Naar Chocola. De roman zit volgens DeJaap’s Annabel Nanninga eigenlijk prima in elkaar. En toch ontstijgt dit debuut vrijwel nergens het niveau van ‘veelbelovend.’ ”De apotheose van het verhaal, het openbaren van een jeugdtrauma, is theatraal als een Hollywoodfilm. Zonde van de mooie constructie van de roman.”

Consumenten geloven marketingclaims niet

Gyurka Jansen — Sun, 27 Nov 2011 13:00:09 +0000

Op elk verjaardagsfeest komen de grappen over de chips die “nu nog lekkerder” zijn wel langs. Alsof de makers ons dus al die jaren met matig lekkere snacks hebben laten zitten. Een snelle marketing- of reclamejongen verzint weer een nieuwe kreet (nu nog nieuwer!), maar tante Annie blijkt daar toch niet zo makkelijk in te trappen als men misschien denkt. Hoewel er wat voor te zeggen is dat je zo in ieder geval met je merknaam bekend blijft, hechten consumenten dus lang niet zo veel waarde aan dit soort mooie labels als soms wordt beweerd. Verrassing: vooral wanneer de marketingkreet gevoelsmatig ver weg ligt van de aard van het product geloven kopers de claim niet.

Creativiteit
Wasmiddel reclame-uitingen zijn notoir schreeuwerige campagnes, de vraag is waarom we een hele tijd hebben moeten kijken naar “wast nog witter” reclames die nauwelijks voor elkaar onderdeden in tenenkrommende over the top claims. De campagnes hebben waarschijnlijk een positief effect gehad op de branding van de merken, waarvan de namen inmiddels in ieders geheugen gegrift staan, maar erg onderscheidend waren de meeste niet. Of u nu OMO, Ariel of Dash gebruikt: maakt het eigenlijk wel uit? De merken zijn bekend, maar heel veel mensen lijken niet echt meer een voorkeur voor de een of de ander te hebben. Elk merk wast ‘significant witter’ dan de voorgaande versie en dan weten we dus helemaal niets over hoeveel witter dat nu precies is.

De claim “significant witter” is een beetje een uitgemolken term, maar we moeten wel toegeven dat ze oorspronkelijk geniaal geweest moet zijn. Zo ziet creativiteit er in de reclamebranche soms ook uit: iets kunnen roepen waarmee je niets zegt. (“Het lijkt net de politiek”, roept iemand hier in de straat.) Laat “significant witter” even op u in werken en besef dan dat u niet echt weet hoe die witheid dan gemeten wordt en hoeveel witter het nu überhaupt claimt te zijn. Het is vast na te gaan dat een nieuwe versie inderdaad significant witter wast, bij een bepaalde methode, dus de claim kan heel goed waar zijn: u schiet er alleen helemaal niets mee op.

Ambachtelijk
Het ‘significant’ van deze tijd is ‘eerlijk’ of ‘duurzaam’: als het maar ‘groen’ en ‘authentiek’ is. Allerlei goede initiatieven met betrekking tot besparing en natuurbehoud ten spijt struikel je intussen over allerlei labels die aangeven hoe “duurzaam” en “groen” een product wel niet is. Het is tenslotte best moeilijk om precies te zeggen wat ‘duurzaam’ is, dus dat maakt het een ideaal reclamewoord. Zo’n algemene term nemen was wellicht een reclametechnische meesterzet: het opent ook de deuren voor alle andere initiatieven die even groen uit de verf willen komen.

In het verlengde daarvan ligt het het begrip ‘authenticiteit’. Producten met “tiny bubbles and imperfections, proof they were crafted by the honest, simple, hard-working indigenous peoples of … wherever”, moeten wel gemaakt zijn met hart voor natuur en omgeving. Ja, houd maar lekker een ander voor de gek lieve producenten: als je probeert te beweren dat je in massa geproduceerde ‘A-merk’ “ambachtelijk” is nemen we dat ter kennisgeving aan; geloven doen we dat natuurlijk niet. Door termen op een over the top betekenisloze manier te gebruiken of claims te doen die zo ver weg staan van ons idee van het product trekken producenten reclame-slogans zelf in het belachelijke. Kun je consumenten dan helemaal niets meer wijs maken? Jazeker wel: moet je eens kijken hoeveel mensen voor de illusie van exclusiviteit vallen en “limited editions” van alledaagse producten aanschaffen.

CC-Foto: Böhringer Friedrich

Trots op je inflexibele werkhouding

Gyurka Jansen — Sun, 20 Nov 2011 13:00:03 +0000

Een van de meest gemaakte fouten van mensen die zelf redelijk succesvol op social media zijn, is denken dat anderen dat ook net zo eenvoudig oppakken. Vooral wanneer die ‘anderen’ grotere organisaties zijn, is het helemaal niet zo makkelijk als “een account aanmaken en beginnen” al is het maar omdat je je dan moet gaan afvragen wie dat account moet aanmaken. (En wie het moet gaan beheren.) Bovendien kun je als kleine ondernemer of individu nog wel eens struikelen: in een grote organisatie wordt dit door interne of externe kritiek veel sneller afgestraft en zijn er simpelweg grotere belangen mee gemoeid. Denk alleen al maar aan al die verkeerd opgezette Facebook-campagnes: klinkt heel makkelijk en leuk, maar het is niet zo vreemd dat een grotere organisatie eerst nog even de juridische bramen aan zo’n plan weg wil vijlen. Helaas heeft dit tot gevolg dat grotere organisaties een angst voor verandering ingebakken krijgen en dat is natuurlijk een heel stuk minder gezond. Het is vreemd dat ‘een corporate cultuur’ soms nog wordt geadverteerd als iets waar je maar gewoon ‘mee om moet kunnen gaan’. Terwijl het toch eerder een vorm van ‘je ernaar schikken’ is, dan dat het iets is waar je zelf aan bij kunt dragen.

Een beetje van binnen doodgaan
Van sommige mensen die net weg zijn uit een (middel)grote ‘corporate‘ hoor je dat voor zo’n organisatie werken gelijk staat aan een ‘beetje van binnen doodgaan’. Opvallend genoeg zijn dit vaak managers, die na jarenlang overleven in de ‘corporate omgeving’ misschien aardig ‘geboerd’ hebben, maar zelf ook nauwelijks de effecten van al hun werk hebben kunnen zien. Alles moet in zo’n organisatie over minstens vier schijven, het liefst pas nadat legal en de pr-afdeling de schade die je zou kunnen aanrichten tot een minimum beperkt hebben. Dit vormt een betrouwbare, solide, maar niet echt uitdagende werkomgeving in een maatschappij die zegt steeds meer om innovatie, delen en nieuwe ideeën te draaien.

In Triumph of the Nerds wordt het beeld geschetst van IBM, net aan het begin van de opkomst van de personal computer. Een grote betrouwbare organisatie waar menig gezinsman wel zou willen werken, maar wel met de flexibiliteit van een baksteen. De enige reden dat men in de jaren tachtig wist mee te spelen in de slag om de pc is dat men uiteindelijk specifiek een aantal mensen de taak toe wees te breken met de oude corporate structuren. Een audit toonde aan dat IBM voor een nieuw product bestaande uit slechts een lege doos minstens vier jaar ontwikkeltijd nodig zou hebben. De IBM-pc was er uiteindelijk in een jaar: mét steun van een groot klassiek bedrijf, zonder de lasten van de rigide structuur daarvan.

Flexibel
Voor een baan binnen de meeste banken schijn je te moeten kunnen werken binnen een ‘corporate cultuur’. Je moet je afvragen of daarmee het internationale karakter, de grootte, de hiërarchie of gewoon de inflexibiliteit van de organisatie wordt bedoeld. Hoe het ook moge zijn: volgens sommigen is afwachten en vrede hebben met lange besluitprocessen gewoon een karaktereigenschap die je voor sommige organisaties moet hebben. De vraag is waarom dat moet. Rigiditeit biedt zekerheid, en het is logisch dat grote ondernemingen tot op zekere hoogte risicomijdend zijn, maar is dat daarmee de enige juiste instelling? Is het niet beter om te streven naar de juiste mix?

Trots zijn op je inflexibele houding: het klinkt een beetje raar in een tijd van ‘social media’ en ‘web 2.0′. Als je binnen een grote organisatie kennis en zekerheid kunt laten samengaan met de mogelijkheden ook ‘op visie te sturen’ en in kleine, risicovolle, maar afgebakende trajecten te stappen heb je uiteindelijk veel meer om trots op te zijn.

CC-Afbeelding: Pumbaa80

Facebook is moeilijk!

Gyurka Jansen — Tue, 15 Nov 2011 08:00:44 +0000

Let goed op, Facebook heeft zijn privacy instellingen weer veranderd. Als je jouw eigen instellingen niet aanpast dan kan straks iedereen zomaar hersenscans van jouw kittens inzien en kijken hoe vol de kattenbak zit. Wanneer je dit niet wilt moet je naar profiel > instellingen > kattengrid gaan en het vinkje bij “Cats all folks!” uitzetten. Stuur dit door naar je vrienden! Uit onderzoek (dus dan moet het wel waar zijn) blijkt namelijk dat we een beetje lui zijn geworden met het bijhouden van onze Facebook instellingen.

Aanpassing-moe
Nu wordt er wel eens gesteld dat we privacy-moe zouden zijn: dat het ons allemaal niets meer kan schelen, maar de waarheid is dat we vaak gewoon door de bomen het bos niet meer zien. Uiteindelijk heeft dit wel ongeveer het zelfde effect: we zorgen er niet meer voor dat we onze instellingen niet telkens bekijken en eventueel aanpassen. Berichtjes over dat er nu toch echt weer een verandering is, zijn vaak een hoax, maar Facebook verandert zo vaak dat je het ook eigenlijk niet altijd meer zeker weet.

Van de andere kant hebben veel gebruikers hebben zelfs nog nooit hun instellingen aangepast, waaruit je zou kunnen concluderen dat er in ieder geval een flinke groep is die er helemaal niet aan wil beginnen. “Privacy is hard man!”, en zeker op Facebook, dat inmiddels een reputatie begint op te bouwen op het gebied van veranderingen. Ook developers raken een beetje de draad bij waar ze bij Facebook van op aan kunnen: de nieuwe Timeline, is die nu nog steeds niet algemeen uitgerold (nee!). Ook wist men te impliceren dat ‘secure browsing’ (met zo’n slotje) binnenkort verplicht zou worden, maar dat is er toch ook nooit van gekomen. Bewust of onbewust doet Facebook er alles aan om de situatie zo onduidelijk te maken dat ze alleen zelf weten waar het netwerk precies staat.

Regeltjes
Het mooie is dat voor elke persoon die anderen op de onduidelijkheden wijst, er minstens twee zijn die überhaupt gewoon geen regeltjes lezen. Al die campagnes waar je iets kunt winnen als je iets liked, of de meeste likes verzamelt? Dat mag dus helemaal niet van de algemene voorwaarden van Facebook! Heeft men zelfs gesimplificeerd in verkorte regels heel handig neergezet: leest dus een overgroot deel van de markteers niet, of ze denken dat het wel los zal lopen. Zo blijf je bij Facebook altijd maar denken: zijn wij nou zo dom, of spelen zij het nu zo slim?

Centrale database? Goed idee man!

Gyurka Jansen — Tue, 08 Nov 2011 08:00:35 +0000

Het heeft even geduurd, maar begin dit jaar was er dan eindelijk een Kamermeerderheid tegen de opslag van vingerafdrukken. Hiermee is de centrale opslag van vingerafdrukken in een database met biometrische gegevens van de baan. Om juridische en privacy redenen was het plan vanaf het begin al omstreden. De ChristenUnie, een van de partijen die van standpunt veranderde, vreesde dat de database voor steeds meer doeleinden gebruikt zou gaan worden. De verschillende partijen in de Tweede Kamer lijken zich hiermee te realiseren dat er ook ongewenste gevolgen kunnen zijn bij het in gebruik nemen van een database met dergelijke gegevens. En dan hebben we het nog niet eens over puur misbruik. Niet gehinderd door deze kennis was daar ineens een oud politiechef, die afgelopen week ineens een lans meende te moeten breken voor weer een nieuwe landelijke database. Het zal de komende jaren waarschijnlijk wel een steeds terugkerend onderwerp blijven.

Risicovolle opslag
Nu de Kamer heeft besloten dat een centrale database voor vingerafdrukken onwenselijk is, lijkt het haast onderdeel van een absurde sketch om nog een proefballonnetje over een DNA-database op te laten. Juist nu cyberstrijd een echt serieus fenomeen aan het worden is een centrale database met persoonsgegevens voorstellen, terwijl een plan voor vingerafdrukken zojuist is afgeschoten, je moet maar durven! Terwijl de je de ene politieagent nog moet duidelijk maken dat je niet zomaar van alles moet roepen, denkt de ander dat we vergaande opslag van persoonsgegevens wel aan ons overheidsapparaat kunnen toevertrouwen. Op deze manier ontstaat er wel een erg vreemde situatie.

De AIVD wees bij de ‘vingerafdrukdatabase’ nog op de kwetsbaarheid van dergelijke systemen. En nu zou zoiets in het geval van een DNA database volgens politiechef Lex Mellink ineens niet meer opgaan? Uiteraard is het argument weer dat het helpt om de bekende zware misdrijven op te lossen, maar de vraag is nu juist of je met zo’n database niet weer meer problemen creëert.

Omstreden
Met Mellink lijkt het politie- en justitieapparaat steeds meer te veranderen in een verzameling oud VVD-prominenten: lekker vanaf de zijlijn controversiële voorstellen roepen, waarna de rest weer moet uitleggen dat het niet op die manier was bedoeld. In het begin dit jaar hadden we ook al Jet Hoogendijk van Justitie die –ongetwijfeld een beetje tipsy- ineens riep dat encryptie maar verboden moest worden. Ja, met zo’n veiligheidsapparaat heb je eigenlijk geen criminelen meer nodig.

Het nieuwe voorstel zal ongetwijfeld ook worden weggewuifd als zomaar een plan van iemand die er niet direct over gaat, maar je kunt jezelf afvragen waarom zo iemand überhaupt een dergelijk idee oppert. Droomt de ‘sterke arm’ nu gewoon altijd van dit soort megalomane projecten? Een reden te meer om ze niet uit te voeren, zou je zeggen. Aan de opslag van DNA, overigens lang niet zo uniek als u wellicht gelooft, kleven vele nadelen. Eerder dit jaar waarschuwden Kamer en de veiligheidsdienst zich al voor de risico’s van de centrale opslag van vingerafdrukken, lijkt in dit licht de opslag van wéér andere persoonsgegevens nu echt een goed idee?

Een noodkreet uit Fukushima

Mitra Nazar — Fri, 04 Nov 2011 14:00:17 +0000

De wereld zit stil, leunt achterover en wacht rustig af tot de gevolgen van het nucleaire drama in Fukushima zichtbaar worden. Die zullen zich over een paar jaar, tientallen jaren wellicht, wel eens aandienen. Tegen die tijd weten we met zekerheid welke plaats Fukushima echt in de geschiedenisboeken krijgt. Maar ondertussen wonen er gewoon mensen op nog geen dertig kilometer van de kerncentrale. En klinken uit de Japanse provincie langzaamaan steeds meer wanhoopskreten.

Ruim acht maanden na de desastreuze aardbeving wil een selecte groep omwonenden van de omstreden kerncentrale Fukushima Daiichi niet meer afwachten. Het zijn de moeders, boeren, het treinpersoneel zelfs, die zich uit het Japanse keurslijf losrukken om de noodklok luiden. Maar ze worden niet gehoord.

Moeders van Fukushima
De eerste geluiden komen van de ‘Unie van moeders van Fukushima’. Ze komen bijeen in een zaaltje in Fukushima-stad. Daar vertelt oprichtster Sachiko Sato dat ruim 500 moeders zich inmiddels hebben aangemeld. Ze zijn boos, woedend mag je wel zeggen. Ze vinden dat alle kinderen binnen een straal van 80 kilometer van de kerncentrale per direct weg moeten uit Fukushima.

Japanse kinderen mogen sinds kort blootstaan aan hogere straling dan kinderen elders op de wereld. De Japanse overheid heeft die limiet verhoogd. Totaal absurd, vinden de moeders. “Dus het is nu opens geoorloofd dat mijn kind ziek wordt? Als de overheid het zegt, dan is het goed. Zo werkt het in dit land”. De meerderheid van de moeders in Fukushima heeft geen idee wat er aan de hand is. De overheid laat ze in onzekerheid. Dus werd het tijd om zelf wat te doen, vond Sato.

De moeders reizen de hele prefectuur af om andere moeders te informeren over de gevaren. Ze leggen uit wat radioactieve straling is en wat het kan doen met het menselijk lichaam. Ze vertellen dat met name kinderen snel ziek kunnen worden als ze te lang blootgesteld zijn aan de straling. Iedereen is bezorgd, vertelt Sachiko Sato. Maar men weet simpelweg niet wat te doen. “Vrouwen durven er niet met elkaar over te praten en zwijgen als het graf, maar ondertussen gaan ze kapot van bezorgdheid.”

Valse hoop
De regering heeft onlangs de evacuatiezone met tien kilometer ingekort. Dat wil zeggen, het wordt niet meer afgeraden om op dertig kilometer van de kerncentrale te wonen. Op twintig kilometer wel. Met andere woorden: het is weer veilig, jullie kunnen terug naar huis. Veel mensen, waaronder gezinnen met kinderen, volgden dat advies braaf op. “Ze geven ons steeds valse hoop”, aldus Sato.

Een vader uit Fukushima huurde vorige maand op eigen houtje een ruimte boven een winkel, waar hij kinderen gratis test op straling. Hij kocht meetinstrumenten en las zich grondig in. Hij nodigde een Duitse hoogleraar stralingskunde uit om een lezing te geven. De opkomst was groot. Hij test ook voedsel. Iedere dag koopt hij een willekeurig product en onderwerpt het aan een grondige inspectie. Zo mat hij extreem hoge stralingswaarden in paddestoelen, die gewoon in de winkels liggen.

Conducteurs
Bij diezelfde bijeenkomst van de moedersunie, spreekt ook de voorzitter van de Japan Railways-protestbeweging. Machinisten en conducteurs maken zich zorgen, is zijn boodschap. Ze rijden dagelijks op hun trein door Fukushima en weten niet hoe ze zich moeten beschermen tegen radioactieve straling. Ze overwegen een staking, maar het is nog te moeilijk collega’s de noodzaak daarvan te doen inzien.

De opstandelingen blijven – op z’n Japans – nog bescheiden in hun eisen. Het gaat ze er niet om dat de hele provincie Fukushima moet worden geëvacueerd. Ze willen louter dat mensen goed geïnformeerd worden, zodat ze zelf de keuze kunnen maken te vertrekken of niet.

Zwijgende overheid, zwijgende wereld
En dat is in de eerste plaats natuurlijk de taak van de Japanse overheid. Zij dient alle informatie die bekend is over de gevaren van de straling te verstrekken aan omwonenden. Maar het blijft stil. En terwijl de autoriteiten de kop in het zand steken, blijft het ook in de rest van de wereld stil. Want waar is de international gemeenschap? Waar is de VN? En waar zijn de NGO’s? Als zich een ramp voordoet met zichtbare gevolgen (noem een Haïti, een tsunami in het zuid-oosten van Azië, hongersnood in het westen van Afrika), dan staan talloze teams van non-gouvermentele organisaties in de rij om hulp te bieden. Niet in Fukushima.

In Fukushima zie je alleen het Japanse Rode Kruis doen wat in haar vermogen ligt. Eerste hulp bij evacuatie voor hen die het kunnen betalen. Ze verstrekken koelkasten, gasfornuizen en stofzuigers aan geevacueerden in tijdelijke woningen. Ze brachten spelcomputers naar scholen in Fukushima, opdat kinderen wat te doen hebben. Ze mogen namelijk niet buiten spelen vanwege stralingsrisico’s.

Retourtje evacuatiezone
Vorige maand faciliteerde het Rode Kruis een retourtje evacuatiezone voor de mensen die hun huis in maart acuut moesten verlaten. Ze mochten een paar uur terug om achtergelaten spullen op te halen. Het Rode Kruis gaf ze mondkapjes en plastic hoesjes voor de schoenen om overmatige straling tegen te houden. Maar als je medewerkers vraagt of zo’n mondkapje wel zin heeft, lees je twijfel van hun gezicht. Als je vraagt hoe gevaarlijk het daadwerkelijk is om zo dicht bij de kerncentrale te zijn, hebben ze geen antwoord. Ze weten het niet.

In de supermarkten is het al acht maanden Russisch roulette op de groente- en fruitafdeling. Niemand weet wat veilig is en wat niet. Of ze het water uit de kraan kunnen drinken, of niet. Waar blijven de hulporganisaties die accurate informatie kunnen geven over het effect van radioactieve straling op voedsel en grondwater?

Anti-kernenergie
Hoewel er in Japan steeds meer protest tegen kernenergie losbarst, heeft de tragiek in Fukushima op dit moment weinig te maken met een lobby tegen kernenergie. We hebben hier te maken met een tragisch ongeluk in een groot dichtbevolkt gebied dat met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid veel slachtoffers gaat maken.

Op kleine schaal komt in Fukushima weliswaar protest van de grond. Dat zegt veel, want zelfredzaamheid is in de gesloten Japanse samenleving geen vanzelfspekendheid. Die is geboren uit noodzaak. Maar de meeste mensen wachten tot de overheid ze bij de hand neemt. Doen de autoriteiten niets, dan blijven de Japanners zitten waar ze zitten. Straling of niet.

En wachten op de zichtbare gevolgen (we weten uit de geschiedenis dat die zichtbaar gaan worden) is zinloos, zonde, maar bovenal levensgevaarlijk. Voor of tegen kernenergie; Fukushima heeft nu hulp nodig.

Mitra Nazar is journaliste. Ze werkt onder andere voor RTV Utrecht, NCRV en de Wereldomroep. Momenteel reist ze door Azië.

Verrassing: Scholen misbruiken onderlinge communicatie

Gyurka Jansen — Wed, 02 Nov 2011 10:00:24 +0000

Niet heel verrassend, het voorpagina artikel gisteren in Metro: Scholen blijken de zogenaamde leerlingen dossiers voor hun eigen Big Brother doeleinden te misbruiken. Staat het gedrag van ouders een school niet aan? Dan komt gewoon in het leerlingen dossier te staan dat uw zoon of dochter een moeilijk geval is. Uiteraard kunt u de inhoud van het dossier dan zelf niet inzien of aanpassen, dus dan komt u in de leuke situatie dat u kind ineens nergens meer terecht kan. Nee, die andere scholen zijn daar gek: die gaan toch zeker niet naast twee hoogbegaafde indigokinderen en 4 ADHD-ers nóg een moeilijk geval aannemen? Geef ze eens ongelijk! Je verwacht zoiets ook helemaal niet, dat een gesloten dossier met stiekeme informatie door gefrustreerde ambtenaren misbruikt wordt. Het mooiste van alles: uw overheid snapt zelf ook wel dat het zo werkt en dat deze situatie misschien best wel eens onwenselijk kan zijn. Werkgroepje dan maar?

Totale institutie
De manier waarop scholen met het leerlingen dossier omgaan lijkt aan te sluiten bij de kenmerken van een totale institutie. Goed, een doorsnee school is strikt genomen geen totale institutie -leerlingen en leerkrachten wonen er doorgaans niet- maar de strikte afzondering van het bureaucratische proces vertoont op deze manier wel de trekjes van het proces binnen een zo’n institutie. De school oefent met het dossier een bepaalde controle uit, waar je verder als leerling geen invloed op hebt. Op deze manier is het hele onderwijssysteem eigenlijk als een geheel te zien, wanneer je eenmaal als slecht te boek staat, kom je er niet meer vanaf. En er is niets wat je daar aan kunt doen!

Natuurlijk is het in veel gevallen niet zo’n drama als hierboven geschetst, en een leerlingen dossier heeft ook een bepaalde waarde. Op basis van het artikel in Metro kun je echter wel concluderen dat er scholen zijn die flink misbruik maken van dit dossier. Sterker nog: er zijn individuele leerkrachten en rectors die door het karakter van het dossier sterk de persoonlijke invloed kunnen doen gelden. Dan ga je dus de boot in wanneer je als leerling of ouder een conflict hebt met zo iemand.

Correctierechten
Komt bovenstaande problematiek u bekend voor, dan kan dat kloppen. Nog gisteren zagen we dat het kabinet zich druk maakt om de situatie in de informatievoorziening bij de verschillende overheidsinstituten. De conclusie is dat de burger snel meer handvatten moet krijgen om de ‘iSamenleving’ de baas te kunnen. Daarbij gaat het dan vooral om inzage- en correctierechten. Bij de semi-overheid zien we dat er dus gelijksoortige problemen spelen: er wordt informatie gebruikt, maar degene óver wie het gaat moet hemel en aarde bewegen daar enige inzage in te krijgen.

Wanneer instituties de mogelijkheden hebben om binnenskamers dossiers op te stellen -en deze ook binnenskamers te houden- is het blijkbaar nogal moeilijk daar goed mee om te gaan. Een foutje is zo gemaakt, maar dergelijke dossiers worden ook opzettelijk misbruikt om soms heel persoonlijke bezwaren kenbaar te maken. Zo krijgen burgers te maken met een schaduw-identiteit, waar zij verder geen enkele invloed op uit kunnen oefenen. Het is zaak dat de voorgestelde handvatten ook snel voor instituties zoals scholen gaan gelden. Dit is geen oproep de positie van de leerling ten opzichte van de leerkracht zonder meer te versterken, wel om de dossiers te gebruiken waar ze voor bedoeld zijn en de vorming van zo’n schaduw-dossier te voorkomen. Eén portie inzage en correctierecht, alstublieft!

Cyberoorlog is echt: wat doen we er mee?

Gyurka Jansen — Tue, 18 Oct 2011 07:00:18 +0000

Met berichtgeving over ‘cyberoorlog’ is het probleem altijd een beetje dat je er niet direct zo veel van mee krijgt. Zelfs het woord zelf klinkt een beetje als ‘toekomst van het verleden’: een science fiction werkelijkheid die uiteindelijk nooit echt tot stand is gekomen. Soms lijken ‘de machines’ zich even –a la Terminator- tegen ons te keren, maar dan toch weer niet. Maar hoe zit het nu dan toch met die oorlogen? In Nederland weten we sinds kort van relatief dichtbij dat een ‘cyberstrijd’ inmiddels toch realiteit kan zijn. Na de Diginotar-affaire weten we in ieder geval heel goed dat het mogelijk is en hebben we een glimp opgevangen van wat de gevolgen kunnen zijn.

Cyberstrijd
Het is niet zo dat de strijd niet al volop wordt gestreden, we lijken echter vooral goed in het inzetten van technische hulpmiddelen om onze eigen burgers online een beetje in de gaten te houden. Het gebruik van dit soort achterdeurtjes is al voor menig overheid te verleidelijk gebleken, maar de vraag blijft in hoeverre dit nu echt een verstandig idee is. Niet alleen bespied je je eigen burgers, we moeten je ook maar op je blauwe ogen vertrouwen dat dat deurtje zo bizar veilig is dat anderen er geen gebruik van kunnen maken. Nu kunnen we alvast verklappen: dat is zo’n achterdeurtje natuurlijk nooit.

Naast de Diginotar hack, misschien wel met steun uit Iran, zijn er ook andere voorbeelden van staten die een online oorlog voeren. Of op zijn minst: de eerste online verkenningen uitvoeren en de posities innemen. Na de hack op beveiligingsorganisatie RSA liet deze weten dat achter de aanval zeer waarschijnlijk een natiestaat schuil gaat. Welke dat is blijft onduidelijk, vingers wijzen naar China, maar dat is natuurlijk niet noodzakelijkerwijze het geval. (Alhoewel zij waarschijnlijk het beste de lessen uit Sun Tzu’s werk kennen.)

China
De Aziatische reus China is sowieso een naam die regelmatig voorbij komt. Niet alleen kunnen zij er ook wat van als het op het bijhouden van het surfgedrag van de eigen inwoners aankomt, ook bij grensoverschrijdende incidenten wordt het land vaak genoemd. Dat is natuurlijk ten dele omdat dat lekker vaag -en eng genoeg- klinkt voor ons: “in China zijn ze al zo ver”, maar het lijkt ook weer onwaarschijnlijk dat men helemaal niet actief is. Het laatste nieuws is dat China ‘cybersoldaten’ zou werven binnen de eigen technologiebedrijven. Elk bedrijf zou dan verplicht werknemers moeten afstaan die een bijdrage kunnen leveren aan een ‘cyberaanval’ of –verdediging.

Hackers inhuren
Het idee om de beste hackers en technici voor je land aan het werk te zetten is niet nieuw, wel wordt het steeds belangrijker je te realiseren dat we ze ook echt nodig hebben. In een TED talk verklaarde misdaadjournalist Misha Glenny al dat het volgens hem een verkeerde stap is cybercriminelen zonder meer vast te zetten. Vaak gaat het om jongeren die simpelweg geen andere (online) wereld kennen dan de misdaad en voor wie een rol in de beveiliging een hele uitkomst zou zijn.

Hoe je het ook bekijkt, het zou in ieder geval een hele stap zijn als we erkennen dat we bepaalde talenten nodig hebben voor beveiliging van bedrijven en –zeker nu- ook de overheid. Of je daar cybercriminelen voor moet gebruiken is misschien de vraag. Een traject om dit soort jongeren er al vroeg in risicogebieden als het voormalig Oostblok of Nigeria uit te pikken is wellicht wel deel van een oplossing. Uiteindelijk zullen we over het ouderwets aandoende gevoel van het woord ‘cyber’ heen moeten stappen en ons moeten realiseren dat het achterliggende feit inmiddels realiteit is geworden.

Mediawijsheid kinderen vermindert risico’s op internet niet

Gyurka Jansen — Sun, 16 Oct 2011 12:45:11 +0000

Uit recent onderzoek bleek al dat kinderen, en daarmee hun ouders, op internet te maken krijgen met spelletjesfabrikanten die ze op slinkse wijze geld afhandig weten te maken. Uiteindelijk gaat het er daarbij om dat alle betrokkenen zich dienen te realiseren dat, zeker tegenwoordig, het internet ook gewoon ‘de echte wereld’ is. Virtueel geld staat gelijk aan echt geld en naast enige controle kunnen er ook wel degelijk enige basismaatregelen getroffen worden om de verliezen te beperken, om het zo maar te zeggen. Naast deze feiten komen ook seksuele toenaderingspogingen en cyberbullying op internet met enige regelmaat langs in het nieuws. Omstreeks dezelfde tijd als het eerder genoemde onderzoek kwam ook een rapport van het SCP uit dat enige duidelijkheid moet brengen over hoe kinderen er online voor staan. Het goede nieuws: in frequentie vallen de risicovolle ervaringen van kinderen op internet mee.

De hoeveelheid risico
Hoewel de ernst van sommige zaken zeker niet onderschat dient te worden valt het, volgens het SCP rapport, uiteindelijk mee met de frequentie van slechte ervaringen. Het is zelfs zo dat minder dan een kwart van de ondervraagden (in de leeftijd 9-16 jaar) online in contact is gekomen met pornografische afbeeldingen. Het veelbesproken cyberbullying komt in de groep slechts bij een kleine vijf procent voor. Wat dit ons vertelt is niet dat we de dreigingen niet serieus moeten nemen, in absolute aantallen gaat het nog steeds om flinke aantallen, maar wel dat het internet niet per se een enorm risico vormt bovenop de rest van het dagelijks leven. De kern van de boodschap is hier dan ook dat we op een serieuze manier met de problemen van deze kinderen moeten omgaan, maar het internet niet als een complete anarchie waarin het alleen maar mis kan gaan hoeven te beschouwen.

Mediawijsheid
Een vaak terugkomende discussie gaat over de mediawijsheid van jongeren. Uiteindelijk blijkt vaak dat jongeren helemaal niet zo mediawijs zijn als ouderen soms verwachten. Daarbij lopen ook zij nog regelmatig tegen problemen in het computergebruik aan. Dat zij een generatie zijn die opgroeien met ‘nieuwe media’ wil niet zeggen dat zij ook automatisch ‘beter’ of ‘verstandiger’ met die media omgaan. Uit dit nieuwe onderzoek blijkt tevens dat in, absolute zin, jongeren online ook niet minder risico lopen als ze ‘mediawijzer’ zijn. De oorzaak van deze wellicht vreemde observatie ligt simpelweg in het feit dat mediawijze jongeren ook meer risico nemen bij hun online acties en daarbij vaak ook meerdere dingen tegelijk doen.

Uiteraard voert het dan wat ver te willen beargumenteren dat we onze kinderen dan maar niet moeten opvoeden. Dat ze als ze niet zo mediawijs zijn dan misschien alleen in contact komen met minder grote risico’s. Het is wel een argument voor “alles op zijn tijd”. Een kind vastzetten met alle informatie over alles wat online over ze heen kan komen is ten eerste gewoon onmogelijk (teveel informatie), ten tweede zorgt het er niet voor dat het kind dan veiliger is: ze gaan dan vaker zelf op zoek en loopt zo nog meer risico.

Opvoeding
Waar het vorige onderzoek inzake online uitgaven misschien nog aanleiding lijkt te zijn voor meer begeleiding lijkt daar met dit onderzoek toch enige nuance in gebracht te moeten worden. Wat echter misschien wel de belangrijkste uitkomst is, is dat –met alle beperkingen- de media-opvoeding nog steeds het beste door de ouders kan gebeuren. Docenten hebben nóg minder zicht op de online activiteiten dan de ouders en bovendien geldt de regel dat de kinderen te zijner tijd het beste de informatie van de ouders kan krijgen. Uiteindelijk is het net als met buitenspelen: van vriendjes leren kinderen vaak ook de ‘slechte dingen’. Voorkomen dat een kind gaat ‘online fikkie stoken’ kan alleen als een kind de opvoeding op de juiste tijd van de ouders krijgt, en niet (alleen) van leeftijdsgenootjes. Enige probleem: sommige ouders zijn zelf helemaal niet mediawijs. (En zo is wellicht de cirkel met ‘de echte wereld’ weer rond.)

Virtueel geld uitgeven kost geld

Gyurka Jansen — Tue, 11 Oct 2011 07:00:54 +0000

U realiseert het zich misschien niet, maar het spel ‘Habbo Hotel’ bestaat nog steeds. De pixel-art verzamelplaats voor –hoofdzakelijk- kinderen en jongeren is daarmee een van de vele voorbeelden van spellen-producenten die door het internet en ‘delen’ juist een manier gevonden hebben om geld te verdienen. Wanneer je namelijk het spel ‘in the cloud’ houdt en gratis toegang aanbiedt, houd je de controle zelf. Goed, kraken is vaak wel mogelijk, maar bij dit soort spellen wil je juist zitten waar al je vrienden ook zijn en dan ben je dus toch weer op die centrale plek aangewezen.

De catch is uiteraard dat je snel moet gaan betalen als je naast de gratis inschrijving nog meer wilt, of als je het sneller wilt. De boerderijgames zijn hier het bekendste voorbeeld van, maar andere spellen die (meer) speciaal gericht zijn op kinderen slagen er inmiddels ook in voor vele honderden euro’s uit zakken te kloppen. Echter, dat geld komt natuurlijk ergens vandaan, hoe betaalt zo’n kind dat?!

Lalalalala geld
De hele situatie ‘bewijst’ eens te meer dat jonge ouders –intussen toch een groep die ten minste in de puberjaren al opgroeide met iets van computers- helemaal niet per se goed met computers zijn: het besef van wat er allemaal kan gebeuren komt pas te laat. In de nieuwe digitale wereld ligt nog alles open en moeten ouders nu, net als toen (“Zit je niet te lang achter dat ding?”), bijhouden hoe een kind gebruikt maakt van de computer. Uit de aanvankelijke persberichten sprak een vrij onduidelijk verhaal, waarbij ouders eigenlijk alleen maar werd aangeraden goed op te letten. Het gaat er echter natuurlijk om wáár je op moet letten, alleen iDeal en creditcards is een begin, maar raakt nauwelijks aan het fundament van het probleem.

Uiteindelijk is de kern van het probleem dat, hoewel virtueel, het geld natuurlijk heel echt is. Wanneer de ouders hier al iets te snel aan voorbijgaan, kun je wel nagaan hoe snel dat voor kinderen gaat. Sommige kinderen zijn wellicht zelf al geboren handelaars, maar dat ene jongetje dat handig de helft van de Flippo’s van de rest van de klas weet te vergaren is een heel andere categorie dan deze spellenfabrikanten. Met slinkse psychologische trucs weten ze jongeren en ouderen tot aankopen te verleiden. Trucs met gratis teasers, gratis inschrijving en sneller, mooier en blijvender bouwen in ruil voor credits werken altijd: vaste waarden in de meeste van dit soort spellen. Het wordt, allereerst voor de ouders, tijd om te beseffen dat dit virtuele geld ook heel echt is, en dat ‘pappa en mamma’ ook daarvoor gewoon heel hard moeten werken.

Online ouders
In nadere, meer diepgaande berichtgeving, komen we gelukkig wat duidelijker tips van de onderzoekers tegen. Inderdaad wordt ouders aangeraden zich te verdiepen in de ‘digitale speeltuinen’, je kunt je kinderen niet bijstaan als je niet weet wat er zich afspeelt. Hoe het met de voorgestelde regelgeving moet gaan is de vraag, het wordt er door de internationale verbanden niet makkelijker op deze ook daadwerkelijk te doen gelden, maar het is wellicht –wanneer het om kinderen gaat- een eerste stap. (Wist u trouwens dat heel veel ‘social’ diensten sowieso eigenlijk niet toegankelijk zijn voor jonge kinderen, door Amerikaanse wetten?)

GoudPanda’s, meubi’s, en andere ‘simulacra’ mogen niet verbloemen dat het onderliggend gewoon om echt geld gaat. Uiteindelijk blijft het vreemd dat kinderen blijkbaar “honderden euro’s” kunnen uitgeven, voordat er alarmbellen gaan rinkelen. Nu is het niet helemaal onverklaarbaar natuurlijk: de fabrikanten gebruiken heel slim soms ook betaalnummers en door het inzetten van mobiel en SMS wordt de overdracht van geld nog verder geabstraheerd waardoor de relatie met ‘echt geld’ in onze hersenen al snel vertroebeld. Toch blijft de vraag of we niet gewoon (ook) moeten inzetten op pre-paid abonnementen voor de kinderen en het blokkeren van betaal-nummers. (U heeft toch zeker niet nog steeds een vaste lijn?) Uiteraard kan dat alleen maar wanneer de reden daarvan voor iedereen duidelijk is, scholing is wat vergaand, maar een “geld uitgeven kost geld” campagne zou misschien voor deze ene keer een uitkomst zijn.

Veiligheidprobleem ligt nog niet bij de QR Code

Gyurka Jansen — Tue, 04 Oct 2011 07:00:48 +0000

Je ziet ze steeds meer: QR codes. Deze codes lijken een soort streepjescode die door een papierversnipperaar is gehaald, maar vormen een betrouwbare en -voor apparaten- goed leesbare manier om digitale informatie over te brengen door middel van het scannen van deze code. De meeste smartphones beschikken inmiddels wel over een of meerdere apps die deze codes kunnen lezen. Bij steeds meer campagnes kun je zo’n code tegenkomen, die je dan na het scannen bijvoorbeeld na een actie-website toe leidt, vooral erg handig wanneer het adres vrij ingewikkeld is. (Zo kun je bijvoorbeeld een code scannen en opslaan, die linkt naar één specifieke routeplanning, om later nog eens terug te kijken.) Niet alleen steeds meer marketeers zien een rol weggelegd voor de codes, ook de donkere (nog donkerdere, zo je wilt) kant van het internet ziet voordelen van de codes, maar wat is er nu eigenlijk aan de hand?

Voordelen
Soms kun je je afvragen wat het nut van zo’n code is, een code die linkt naar DeJaap(.nl) is natuurlijk heel hip, maar ik heb er waarschijnlijk meer aan jou duidelijk te maken dat je die korte naam moet onthouden. Zoals bij het voorbeeld van de routeplanning, of ingewikkelder producten, is het echter soms wel handig zo’n code te gebruiken. Hetzij voor later gebruik, hetzij voor gebruik ter plekken: de code biedt een handige manier een complex adres in te scannen en op te slaan. Het probleem ligt hem echter in het feit dat jij en ik zelf niet zo’n code kunnen lezen. ‘Cybercriminelen’ maken daar handig gebruik van.

Malware
Door op verschillende plekken, al dan niet na een hack, een QR code te tonen die niet na een handige pagina leidt, maar naar een installatiebestand, proberen criminelen nu al actief ‘QR codes te misbruiken’ om je kwaadaardige software te laten installeren. Anders dan de berichtgeving lijkt aan te geven ligt het probleem niet zozeer bij de code, maar aan het feit dat je niet kunt zien waar deze direct heen verwijst. Net als bij verkorte URL’s (denk ‘bit.ly’) verdient het dus de aanbeveling verder te kijken dan je neus lang is, en na scannen eerst te checken of het doeladres enigszins betrouwbaar over komt. Dit is, in ieder geval tot zo ver, toch wel het minste dat je kunt doen.

Een extra probleem ligt in het feit dat veel mensen niet precies weten wat dat nu is, z’n ‘URL’. Die googlen nog steeds Joop als ze naar Jaap willen en hebben geen idee van het daadwerkelijke interwebadres. Tot nu toe lijkt een fabrikant als Apple het beste door te hebben dat met de overgang van vast naar mobiel, computertechnologie nog veel meer een black box is geworden. Het zou heel goed kunnen dat, alle goedbedoelde nerdadviezen ten spijt, zo’n gesloten systeem uiteindelijk toch het veiligst blijkt.

Verjaardagstopic: Twee jaar DeJaap

Gyurka Jansen — Mon, 03 Oct 2011 08:00:52 +0000

Op 1 oktober 2011 is DeJaap twee jaar geworden! Twee jaar artikelen op het rechtse schreeuwblog met de meest linkse redactie van Nederland, twee jaar lang opinie zonder als blog van de eigen moraal overtuigd te zijn. Na de lancering van DeJaap, twee jaar geleden, groeide het uit tot een tot ‘een site waar rekening mee gehouden dient te worden’ en een platform voor een breed spectrum aan meningen. Inmiddels is de infiltratie van dat andere rechtse schreeuwmedium, De Volkskrant, in gang gezet, werden redacteurs bij linkse blogs voor grof geld weggekocht (welkom Miko!) en nieuwe subsites gelanceerd. Daar is de redactie toch best een beetje trots op, naast DeJaap groeien immers inmiddels ook die subsites, zoals Mode, Asfalt en Studenten, mooi op.

Van de redacteuren vindt u inmiddels boeken, lezingen, colleges, krantenartikelen, Joop-tweets-vandedag en radiocolumns terug. De expertise reikt van (internet)journalistiek, tekstschrijven en lezingen houden tot keiharde zachte wetenschap, bier tappen, colleges geven en marktonderzoek doen. Elke dag weer ligt de redactie met elkaar overhoop over de muziekkeuze: Sinatra of toch Boodbath? Maar elke dag weer weet de redactie in al haar goedheid u toch weer te verrassen met Paarse Broeken quotes, politiek nieuws waar anderen voor terugdeinzen een natuurlijk veel spraakmakende opinie. DeJaap maakt en breekt opinie mono- en oligopolies dat het een lieve lust is en dat betekent dat u op de tocht naar de derde verjaardag nog veel meer van DeJaap zult gaan horen. Zo’n beetje dat je straks je nek breekt over Japen, dat je over 10 jaar echt denkt “nou, toen destijds DeJaap startte, had ik niet verwacht dat de regering DeJaap nog eens kritische vragen zou gaan stellen over ledenwebsites”. Dat idee. De rechten voor the animated series zijn verkocht, nieuwe stellingen zijn ingenomen en het bier staat koud: jaar drie, wij zijn er klaar voor! Tot ziens op het Blogbal! (Nee, wacht)