*

 


(foto: www.twcenter.net)

Vraag: hoe maak je van Ottomaanse Turken goede christenen? Antwoord: je beschiet ze met vierkante kogels. Wel uit James Puckle’s in 1718 gepatenteerde revolver-machinemusket. James Puckle (1667–1724) was een schrijver, advocaat en uitvinder in Londen. Over zijn schrijfcarrière wordt nauwelijks nog gerept, maar zijn mechanische machinemusket is niet vergeten. Iets wat men overigens in zijn tijd wel deed. Hoewel er naast de proefexemplaren een paar zijn gemaakt, werd het wapen nooit door de strijdkrachten van een Europees land aangeschaft. Ondanks dat Puckle’s ook ronde kogels verschoot. Om mee op christenen te schieten. Liefst om protestantse waarden te verdedigen. Lees verder »

 

Waar zijn onze universiteiten toch mee bezig? Die vraag kwam weer eens bij me op toen ik vanochtend in mijn favoriete ochtendblad las over een wetenschappelijk debat aan de Universiteit Utrecht. Daar discussiëren historici morgen onder het allitererende motto ‘From Widukind to Wilders’. Dat alles onder leiding van Mayke de Jong, hoogleraar Middeleeuwse geschiedenis in Utrecht, en betrokken bij het onderzoeksproject Transnational MemoriesWidukind was de legeraanvoerder van de Saksen, een Germaanse stam die zich verzette tegen de pogingen van de Franken om hun gebied in te lijven. Zij weigerden ook om hun heidense religie in te ruilen voor het christendom. ‘Franken gingen Wilders al in de 9de eeuw voor’, kopt de wetenschapsredactie van de Volkskrant naar aanleiding van het historische debat. Lees verder »

 

We zijn inmiddels gewend dat allerlei organisaties statistische informatie over ons verzamelen – van marktonderzoek waar we vrijwillig aan meewerken, via Facebook tot je werkgever of onderwijsinstelling in de vorm van urenregistratie, productiviteit en rendement. Volgens gamesjournalist Dean Takahashi wordt één van de trends voor 2012 the quantified self, in het Nederlands ‘het gekwantificeerde ik’. Dit begrip verwijst naar data die we over ons zelf verzamelen. Sporters en lijnende vrouwen hielden altijd al nauwgezet hun gewicht bij onder het mom ‘meten is weten’. Maar met nieuwe technologische toepassingen meten we bijvoorbeeld ook hoe ver we rennen (Runkeeper), hoe effectief we slapen (Sleep Cycle), en hoe goed we seksen (SexTrack). Lees verder »

 

Raar maar waar: nieuw onderzoek toont aan dat geld tellen – domweg waardepapier door je vingers laten gaan -  fysieke en psychologische pijn vermindert. Kathleen Vohs, een marketingprofessor aan de Universiteit van Minnesota die het onderzoek mede uitvoerde, noemt de resultaten “ronduit verrassend”. De experimenten werden uitgevoerd door haar collega Xinyue Zhou, aan een universiteit in China. Chinese studenten kregen van Zhou te horen dat ze meededen aan een vingervlugheidstest.  De studenten werden opgedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg een stapel Chinees geld te tellen, de andere groep stukjes papier. Daarna werd ze gevraagd hun vingers in water van 50 graden Celsius te dopen en te rapporteren hoeveel pijn / ongemak ze daarbij voelden. Diegenen die het geld geteld hadden rapporteerden veel minder pijn aan hun vingers, dan diegenen die stukjes papier geteld hadden. Lees verder »

 

Unmanned Aerial Vehicles (UAV), in goed Nederlands: ‘onbemande vliegtuigen’, vlogen in 1915 voor het eerst. De in 1912 door Sperry uitgevonden autopilot was een belangrijke impuls voor de ontwikkeling van deze meestal op afstand bediende vliegtuigtypen. Aanvankelijk werden ze vooral gebruikt als doelvliegtuig. Eentje, de Queen Bee (1935), gaf de soort vermoedelijk haar bijnaam drone. Queen Bee was een versie van de Britse Tiger Moth tweedekker om op te schieten. ‘Dran’ is oud-Engels voor mannelijke honingbij, wat verbasterd werd tot drone. De drones werden het zat om aan flarden te worden geschoten en ontwikkelden zich. Op sommige nazaten van Queen Bee moet je daarom niet mikken. Om te beginnen hebben ze jou meestal eerder in het snotje dan jij hen. Met namen als Predator of Reaper weet je verder dat het geen zittende eenden meer zijn. Lees verder »

 

Wie denkt dat het iets nieuws is dat plotseling overal spastische moraalridders opduiken, om om het minste of geringste “ho ho ho” te roepen en strepen in het zand te trekken, vanaf hun chesterfield de straat “Basta!” toe te bijten en in reactievelden onder spottende artikelen eindeloos te herhalen dat “we dit niet moeten willen met zijn allen,” heeft het helaas mis. Wie denkt dat ze ooit weggaan ook. Wil je dit niet meer, dan ligt enkel de weg van Slauerhoff nog open. Nederland is doordrenkt van moralisme. Nederland is moralisme. Zonder moralisme, was ons land er niet eens geweest.
Lees verder »

 

Het leek lang onze ‘eeuwige tank’. De Centurion trad al in 1953 bij de Koninklijke Landmacht in dienst en de laatste werd pas in 1985 afgedankt. Ontworpen om het tegen de Duitse Tiger met z’n 88 op te nemen, waren dit tegen 1985 al jaren T-72′s met 125 mm kanonnen. Was de Centurion in 1953 misschien de beste middelzware tank in het westerse arsenaal, in 1985 was ze het al twintig jaar niet meer. Of ze moest gemoderniseerd zijn. De onze bleven echter op twee experimentele na, tot het laatst toe grotendeels zichzelf. Voor sommige Nederlandse dienstplichtigen die er mee moesten werken, een onbetrouwbaar kreng, voor anderen een heerlijke benzineslurpende kolos om met weemoed aan terug te denken. Met zat om aan terug te denken. Na Groot-Brittannië en Israël waren we namelijk de grootste gebruikers. De Amerikanen kochten er voor ons (MDAP) uiteindelijk 662 (+66 genieversies). Lees verder »

Top 250 van bachelors is onzin

 Wetenschap  Reageren uitgeschakeld
jan 132012
 

De afgelopen dagen verschenen in mijn Facebook-timeline regelmatig status-updates van tevreden (oud-)studenten. Hun studie stond namelijk in de lijst van beste bacheloropleidingen. Deze heuse top 250 werd samengesteld door de site universitairebachelors.nl. De site maakt gebruik van de studentoordelen en rapporten van de Nederlands Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO), het orgaan dat is ingesteld om de kwaliteit van opleidingen in Nederland en Vlaanderen te waarborgen. Bij de beoordeling van opleidingen wordt gebruik gemaakt van 21 facetten en stelt een panel bij ieder facet of zij vindt dat de opleiding een onvoldoende, voldoende, goed of – in uitzonderlijke situaties – een excellent verdient. Deze beoordelingen zijn op een of andere manier bij elkaar opgeteld, de studentoordelen zijn er bij gevoegd en –  tadaa! –  we hebben een top 250. Je opleiding in die top is toch echt wel het bewijs dat je goed bent opgeleid.

Lees verder op Studenten.DeJaap>>>

 

Bewezen werkzaam FTW!De waarheid is dat de komst van de antipsychotica in de jaren vijftig de psychiatrie en het leven van psychotische patiënten humaniseerde en hen verloste van extreme angsten, hallucinaties en bewegingsstoornissen. Dat schrijft Cees Renckens, bestuurslid van de Vereniging tegen de Kwakzalverij in een reactie op het opiniestuk van homeopaat Morssink. Lees verder »

 

Moderniteit bracht een belofte van secularisatie met zich. In de naoorlogse jaren stroomden de kerken leeg en leek religie inderdaad op haar retour. De jaren zeventig betekenden echter ook de Iraanse revolutie, de plotse en onstuitbare opkomst van de evangelische beweging én het ontstaan van een grote hoeveelheid nieuwe vormen van spiritualiteit. New Age spreekt de secularisatiethesis tegen: het is geen overblijfsel van oude religies en het staat los van traditionele vormen van gemeenschap. In een recent artikel [abstract] betoogt cultural studies-onderzoeker Guy Redden dat New Age in plaats daarvan een product is van ‘onze’ tijd. Het heeft wortels in de tegencultuur van de jaren zestig en is groot geworden in de consumptiecultuur die daarop volgde. Het is een individualistische cultuur, die gekocht kan worden in de markt, maar die tegelijkertijd collectieve transformatie preekt. Lees verder »

jan 102012
 

Vorige week gaf historicus Jouke Turpijn een hoopgevende boodschap af op deze site: jonge historici moeten de strijd aangaan tegen de Bekende Historicus. Het wordt hoog tijd dat al die platgetreden ‘grootheden’ zoals Geert Mak en Maarten van Rossem eens plaats maken voor een nieuwe garde.  Maar Turpijn vergat een belangrijk punt: namelijk dat ook de Onbekende Historicus nodig uit zijn ivoren toren moet komen. Jonge, aanstormende historici moeten leren om tweetrapsraketten te zijn. Lees verder »

 

Wetenschappelijk onderzoek naar pornografie gaat vrijwel altijd over porno met vrouwen: man op vrouw of vrouw op vrouw. Deze beelden worden gemaakt voor mannelijk heteroseksueel kijkgenot en ze zijn het doelwit van strijders tegen vrouwenonderdrukking. Hiermee blijft een groot deel van seksueel expliciet materiaal buiten schot: homoporno, waarin alleen mannenlichamen fungeren. Antiporno-feministen hebben zich hier traditioneel niet mee beziggehouden omdat vrouwen er niet het slachtoffer van zijn. Dit maakt homoporno bijzonder interessant voor de discussie over pornoficatie van de samenleving. Termen als vernedering, objectificatie en uitbuiting associëren we immers met vrouwelijke slachtoffers, en die ontbreken in gay porn. Op heteropornosites staat veel ‘lesbische’ porno, maar zijn er eigenlijk ook heterovrouwen die genieten van het kijken naar expliciete seks tussen mannen? Guy Ramsay schreef er zijn scriptie over. Lees verder »

 

Jouke Turpijn klaagt dat een klein clubje historici zoals Maarten van Rossem en Thomas von der Dunk de media beheersen, zodat vakgenoten geen kans krijgen. Zijn wilde aanval richt zich vooral op Historisch Nieuwsblad, het ‘visitekaartje’ van al die ‘Bekende Historici’, die eindelijk eens moeten ophoepelen. Turpijn gooit twee kwesties door elkaar: een generatieconflict en de spanning tussen wetenschap en journalistiek. Lees verder »

jan 072012
 


(Foto: U.S. Navy/National Archive via www.navsource.org)

U hebt voldoende knalwerk achter uw kiezen dus we beginnen het jaar bescheiden bewapend. Met een wat minder bekend vliegtuig. Een uit vijf eigenlijk. Vijf eenmotorige ‘slingshot warbirds‘ op drijvers die in de Tweede Wereldoorlog onder meer vanaf Amerikaanse schepen opereerden. Slagschepen en kruisers hadden ze zelfs standaard aan boord. Hun voornaamste taak was verkenning, maar als er niets anders voorhanden was, deden ze alles. Van het zoeken naar U-boten tot het dirigeren van scheepsgeschut tijdens landingsoperaties. Daarnaast waren ze een reddende engel voor ronddobberende overlevenden van getorpedeerde schepen of neergeschoten vliegtuigen. De Vought OS2U Kingfisher was met 1519 stuks de meest geproduceerde van het vijftal. De elegantste ook. Zeker in vergelijking met de nog dubbelvleugelende collega’s J2F Duck en Curtiss SOC Seagull. Lees verder »

 

Een tien voor een bachelorscriptie. Dat is knap. Voor de ouderen onder u, dat is dus een kleine scriptie, van een onvolleerd wetenschapper. Maar toch, het zijn er weinig die hem dat nadoen. En al helemaal niet als het zo’n brisant onderwerp is met als conclusie “de PVV is fascistisch”. Een gewaagde conclusie. Of ‘ie klopt is niet te zeggen. Je zou het hele onderzoek moeten lezen. Maar een tien krijgen kan bijna niet. Een tien betekent volmaakt. Zonder fouten. In het huidige academische onderwijs betekent dat ook nog eens dat je het geheel zelfstandig hebt gedaan, met niet of nauwelijks ondersteuning van een docent. En dan nog. In een bachelorscriptie aantonen dat een politieke beweging fascistisch is, is schier onmogelijk. Lees verder »

jan 032012
 

Erik Jacobs reageerde in zijn artikel vanochtend op een opiniestuk van Jouke Turpijn. Om de discussie goed te kunnen volgen, plaatst DeJaap het stuk van Turpijn hieronder.

Er is iets vreemds gaande in de historische wereld. Voor het grote publiek lijkt een klein groepje bekende mannen de geschiedenis te beheren. Ze luisteren naar namen als Maarten van Rossem, Thomas von der Dunk of Herman Pleij en trekken aandacht met oudejaarsconferences, politiek gekraai en gebabbel over de Nederlandse identiteit. Het succes van deze BH’ers (Bekende Historici) leidt tot onbehagen onder historici en studenten die op universiteiten en hogescholen het verleden bestuderen. Zij zijn geen dragers en leveranciers van het geschiedenisverhaal, schrijven nooit bestsellers, hebben moeite eigen inzichten in het publieke debat te brengen en worden weggezet als jaloerse betweters zodra zij hier over klagen. Lees verder »

 

In een opiniestuk op de Volkskrant afgelopen maandag schreef Jouke Turpijn, historicus aan de Universiteit van Amsterdam, zijn frustraties van zich af. Een klein groepje bekende historici (Turpijn spreekt van BH-ers) heeft het historisch debat gekaapt. Hierdoor worden honderden specialisten met hun eigen, nieuwe en interessante verhalen over het verleden niet gehoord. Zij moeten telkenmalen wijken voor de visie van een handvol BH-ers. Zo wordt onze geschiedenis bepaald door de visie van de enkeling en krijgt de gemiddelde Nederlander een eenheidsworst voorgeschoteld. In het ergste geval betreft het de stand van de wetenschap van 1951 verpakt in een vermakelijk Geert Mak televisieserietje. Turpijn heeft daarvan zijn buik goed vol — en terecht.
Lees verder »

 

Christopher Hitchens stierf in 2011. Hij heeft eindelijk zijn bewijs gevonden van de onvoorwaardelijke eindigheid van het leven. Het koelkastlampje dat niet meer brandt als de deur voorgoed dichtvalt. Voor Hitchens, ook al hoorde hij bij de intelligentsten, was het leven simpel. Met scepsis – als antoniem voor argeloosheid, waar geloof misschien wel de absolute definitie van is – als hoogst naleefbare principe om ons zinloze bestaan met menselijk intellect te verrijken en de wereld om ons heen te verklaren. Vragen stellen in plaats van blind geloven, wetenschap vóór religie, facts before faith. Hij ging er altijd vanuit dat het bestaan eindigt met koude grond of een warm fornuis, en was, gewapend met alle mogelijke argumentatie die een mens in 62 jaar tot zich had kunnen nemen, voorvechter van die simpele waarheid. Nu weet hij het zeker. Lees verder »

 

Begin 2011 publiceerde ik in HP/deTijd na acht jaar freelance-docentschap de serie Zwartboek Inholland. Het bezorgde me een golfje aan publiciteit dat me algauw begon tegen te staan vanwege de focus op schandaal en fraude en het gebrek aan aandacht voor de achterliggende motieven en oorzaken van het ver afgedwaalde hbo. Om iets meer te begrijpen van de wereld achter de krantenkoppen van 2011 hierbij vijf hout snijdende beweringen over het hbo. Lees verder »

 

Het kribbige kindeke wist niet wat voor zwaard van Damocles er boven zijn hoofd hing. Wij hangen nu vrolijk ballen in bomen, drieëndertig jaar na zijn geboorte hing hij met de zijne aan twee gekruiste. Alleen niet vanwege een Griek met een groot zwaard, maar vanwege een Romein. Met een kleintje. De gladius (meervoud gladii). Het Engelse gezegde seize matters is nauwelijks van toepassing op dit tweesnijdige zwaard. Als je gladius zegt, zeg je Romeinse macht. Gladius had het bijna zevenhonderd jaar. Behalve een beetje in lengte en breedte variëren, waarvan langere versies later de naam spatha kregen, bleef gladius stoïcijns zichzelf bij alles wat de hanterende legionairs in deze eeuwen voor hun scutum (schild) trotseerden. En dat was nogal wat. Lees verder »

Switch to our mobile site