Dinsdag vond de Valorisatieparade plaats, een debatmiddag waar wetenschappers en andere geïnteresseerden konden nadenken over het maatschappelijk relevant maken van hun kennis. Valorisatie neemt voor iedere discipline verschillende vormen aan. Bij filosofie draait het toepasbaar maken om het voorhouden van een spiegel aan de maatschappij. Bij elektronische instrumentatie gaat het om het vinden van praktische oplossingen voor technische problemen. Voor alle disciplines geldt echter dat er neer wordt gekeken op valorisatie, en dat is de wereld op zijn kop. Lees verder »
Putin the Renaissance Man
Politiek, Wetenschap
Reageren uitgeschakeld
nov 012011
Bij de opleiding Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam snappen ze hoe het moet. De historici van de toekomst moet je ook laten publiceren in de echte wereld en niet alleen in wetenschappelijke kringen. Daarom publiceert DeJaap de komende weken iedere dinsdag een artikel van een student van de cursus Actuele Geschiedenis.
Vladimir Putin is de grote sterke leider van Rusland. Zelfs toen Medvedev het van hem leek over te nemen, hield hij zelf de touwtjes in handen. En om de sterke man te kunnen blijven en volgend jaar weer president te kunnen worden, denkt Putin goed na over de manier waarop hij zich laat neerzetten in de pers. Hij wil gezien worden als een wereldse alleskunner: een ideaalbeeld dat teruggrijpt naar de Renaissance. Lees verder »
nov 012011
Maandag verscheen een tussenrapport van de onderzoekscommissie van de Universiteit van Tilburg naar de fraude van prof. dr. D.A. Stapel. De gevolgtrekking dat Stapel een “geraffineerd” fraudeur is, die “onbeschaamd” gebruikmaakte van zijn “prestige, aanzien en macht”, is amper een voetnoot vergeleken bij de tweede conclusie van de rapporteurs: de wetenschappelijke kritiek functioneerde in de eufemistische bewoordingen van de commissieleden “gebrekkig”. Deze gevolgtrekking trekt met kracht het velletje van de wetenschap en legt het stinkende ettergezwel bloot dat positivisme en meritocratische principes in de wetenschap hebben veroorzaakt en dat zich hopelijk niet eenvoudig zal laten toedekken. Lees verder »
Ontgoogled: Google maakt ons dom!
Wetenschap
Reageren uitgeschakeld
okt 312011
In de Van der Leeuw-lezing waarschuwt Joshua Foer dat Google ons dom maakt. Facebook maakte ons al narcistisch, dus dit kan er ook nog wel bij, zult u zeggen. Foer kent zijn feiten en spreekt de taal die voor de moderne mens onmiddellijk overtuigt: die van de neurologie. Toch slaat hij de plank volledig mis. Kennis is namelijk niet wat Foer denkt dat het is. Het argument gaat als volgt. Wanneer wij iets gemakkelijk kunnen opzoeken op internet, nemen we niet de moeite het te onthouden. Hiervoor is neurologisch bewijs. Onder aanvoering van filosoof John Dewey hebben scholen in de twintigste eeuw ouderwets stampen verruild voor leren door ervaring. Aangezien iets vele malen herhaald moet worden voordat het zich in het langetermijngeheugen nestelt – ook dit is neurologisch aangetoond – leren onze kinderen geen feiten meer. Deze conclusie is op zijn minst betwistbaar: alsof de school van de ervaring je geen feiten zou leren. Lees verder »
Laten we een keer nostalgisch doen. Morgen kan de euro vallen en wordt het droog brood met pindakaas. Geen Calvé, maar buurtsuper huissmurrie. Met zo’n vooruitzicht is het prettig om even weg te dromen naar de tijd dat we nog een wereldmacht waren waar de palmen ook in de Oost nog tot in de hemel reikten. Een wereldmacht heeft vliegdekschepen en wij hadden ze. Nou, eentje dan. Een kleintje. Wel een met alles erop en eraan. De Karel Doorman II. Iedereen hield van deze ‘Dikke Dame’. Zelfs de Papoea’s in de Oost. Zij dansten vreugdevol aan dek toen de Doorman in 1960 langskwam om het imperialistische Indonesië te imponeren. Lees verder »
Ook Zoë staat op tegen kanker
Wetenschap
Reageren uitgeschakeld
okt 242011
Kanker raakt ons allemaal. Feit: 1 op de 3 mensen krijgt vroeg of laat kanker. Iedereen wordt dus op een bepaalde manier met kanker geconfronteerd. Het gevoel van machteloosheid als iemand in je nabijheid kanker heeft, is haast niet te beschrijven. Je wilt helpen. Meevechten. Dat kan. Opstaan tegen kanker betekent namelijk iets ondernemen tegen een ziekte die ooit overwonnen moet worden. Door geld in te zamelen voor onderzoek help je mee met het zoeken naar nieuwe middelen tegen de kanker. Elke euro is weer een stapje verder. Elk uur besteed aan het inzamelen van geld voor kankerbestrijding is nuttig besteed. Een uur waarin je niet machteloos stond maar waarin je, samen met anderen, opstaat tegen kanker kanker. Kijk op staoptegenkanker.nl/inactie hoe jij in actie kunt komen.
‘Meeste vrouwen van nature biseksueel’ kopte De Volkskrant vrijdag. Klassieker en dus klikmagneet: wetenschappelijk onderzoek bevestigt wat we allemaal al wisten. ‘Iedereen is een beetje bi’. Klopt het ook? “Wetenschappers van de Boise State University in Idaho ondervroegen 484 heteroseksuele vrouwen, zes op de tien van hen voelde zich seksueel aangetrokken tot andere vrouwen. 45 procent had al met een geslachtsgenoot gekust en de helft fantaseerde hier al over.” Een bron vermelden wordt door De Volkskrant blijkbaar overbodig geacht, maar enig googelen levert als eerste hit een bericht in de Daily Mail op, en als tweede een blogpost die zowaar wél de moeite neemt te verwijzen naar het oorspronkelijke artikel. (Het volledige artikel hebben de auteurs in weerwil van criminele uitgevers ook netjes op internet gezet). Lees verder »
(foto: avsim.com)
Er zijn talloze uitvoeringen van de C-130 Hercules. Hoewel het toestel al in 1954 voor het eerst vloog, is het met de huidige C-130J Super Hercules nog volop in productie. Eentje ontbreekt er echter nog steeds. Een amfibische C-130. De Sea Hercules. Zeventig procent van het aardoppervlak bestaat uit water en het landoppervlak telt een kustlijn van 860.000 kilometer. Ruim voldoende bestaansrecht voor multifunctionele grote vliegboten en amfibievoertuigen, zou je denken. Eens hadden ze dat ook, maar in tegenstelling tot vroeger gooien ze tegenwoordig eigenlijk alleen nog met water. Het huidige kleine aantal opereert voornamelijk als brandblusser. Een paar vliegen eveneens Search & Rescue-missies. En in die laatste rol zou een Sea Hercules duizenden levens hebben kunnen redden na de tsunami van 2004. Lees verder »
okt 192011
Er zijn studies die proberen aan te tonen dat Apple een religie is. Een voorbeeld daarvan is een studie die dit heeft geprobeerd aan de hand van hersenscans, zoals recentelijk te zien was in de nieuwe BBC serie Secrets of the Superbrands (aflevering 1). Deze studie, waarin allereerst sterk gelovige mensen onder de scanner werden geconfronteerd met religieuze relikwieën om vervolgens de Mac-liefhebbers op activiteit in hetzelfde hersengebied te testen als zij een iDevice zien, gaat er vanuit dat het een menselijke dispositie is de wereld om zich heen te begrijpen aan de hand van, naast andere zintuigen, een geloofssysteem dat ook zijn biologische weerslag heeft gevonden in een specifieke plek binnen ons hoofd. Omdat dit onderzoek niet behoort tot de Sociologie zou ik willen voorstellen de verklaring in een andere richting te zoeken. Lees verder »
okt 182011
Blogs hebben niet dezelfde status als kranten en worden daarom door sceptici gevreesd. Zo wordt er gedacht dat als lezers zich verlaten op blogs als politieke informatiebron, zij niet goed nadenken over de betrouwbaarheid van de informatie. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat de andere manier waarop informatie online gepresenteerd wordt, invloed heeft op hoe we die informatie verwerken. Zo bleek dat mensen die The New York Times in krantenformat lazen, meer onthielden dan de mensen die de online versie lazen. Amerikaanse communicatiewetenschappers onderzochten daarom het effect van de structuur van een tekst op bronidentificatie [abstract]. Lees verder »
Nobelprijswinnaar? Reken maar!
Column, Wetenschap
Reageren uitgeschakeld
okt 182011
In de wetenschapsbijlage in de Volkskrant van 15 oktober stelt wetenschapsredacteur Martijn van Calmthout een aantal wetmatigheden gevonden te hebben die volgens hem behoorlijk goed voorspellen wie er in elk geval zelden of nooit een Nobelprijs wint. In het stuk zat een veelgemaakte wiskundige redeneerfout, die te maken heeft met voorwaardelijke kansen en rekenen met ordes van grootte. De centrale vraag van het stuk was wanneer je wel of geen Nobelprijs wint: het stuk stelde dat als je vrouw, niet-Amerikaans, Afrikaans, jong, zwart, getrouwd met een Nobelprijswinnaar, al eerder winnaar of ondergeschikt was, je geen Nobelprijs (meer) zou winnen. Sommige van deze kenmerken zijn inderdaad gekoppeld aan een veel kleinere kans om een Nobelprijs te winnen. Maar voor andere geldt het tegenovergestelde. Lees verder »
okt 182011
In Amsterdam-Noord begonnen jongens plots tegen hem te schreeuwen. “Homo! Flikker!”, riepen ze tegen de man, een psycholoog van een jaar of zestig. De man vertelde deze nare ervaring tijdens een debat over emancipatie in De Balie. Het debat, dat afgelopen donderdag plaatshad, werd gehouden op de vooravond van een wetenschappelijk congres over emancipatie. De man had daarom ook een boodschap voor de wetenschappers: “Zoek nou eens uit hoe je met die imams in contact kan komen, zodat die in de moskee Marokkaanse jongens kunnen aanspreken op hun gedrag.”Aardige suggestie, maar volslagen uit de tijd. Dit slachtoffer bekeek homohaat nog door de bril van de verzuiling. Hoe zit dat? Lees verder »
Dit jaar is de Supermarine Spitfire 75 jaar geworden. Weinig bejaarden blijven er zo fraai uitzien. Ontwerper Reginald Mitchells creatie is een tijdloos ogend mechanisch kunstobject waarvan er gelukkig een redelijk aantal bewaard is gebleven. Wie wat bewaart heeft wat dacht ook Air Chief Marshal Dowding toen hij in de lente van 1940 weigerde om Spitfires naar Frankrijk te sturen, waar niets meer te redden leek. Zijn weigering maakte dat Groot-Brittannië in de zomer van 1940 voldoende jachtvliegtuigen had om de Luftwaffe prelude tot Operatie Seelöwe te dwarsbomen. En de rest, zoals dat heet, is geschiedenis. Lees verder »
Dit is de uitslag van een testje dat alles wegheeft van een quiz uit de Cosmo om vast te stellen wat voor soort schoen ik ben. De zelftest is echter ontwikkeld door het Rathenau Instituut, met medewerking van prestigieuze De Jonge Academie van de KNAW. De test heet de Relevantiewijzer en is bedoeld “om de discussie over valorisatie te stimuleren” (valorisatie is het toepasbaar maken van kennis). Los van de vraag of dergelijke popularisering in combinatie met het overboord gooien van wetenschappelijkheid nodig is om medewerkers van universiteiten naar een voorlichtingsmiddag te trekken, is de discussie die de Relevantiewijzer wil stimuleren een belangrijke. Lees verder »
Bij de opleiding Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam snappen ze hoe het moet. De historici van de toekomst moet je ook laten publiceren in de echte wereld en niet alleen in wetenschappelijke kringen. Daarom publiceert DeJaap de komende weken iedere dinsdag een artikel van een student van de cursus Actuele Geschiedenis.
Historici houden niet van de uitdrukking ‘de geschiedenis herhaalt zich’. Ze hebben daarin natuurlijk gelijk. Nooit komt iets wat jaren geleden is gebeurd volledig overeen met wat zich in het heden afspeelt. De context verschilt, er zijn andere actoren, de materiële omstandigheden wijken af. Kortom, de historische analogie gaat niet op. Allemaal waar, maar toch. Soms dringt een gelijkenis zich zozeer op dat ze gewoonweg niet genegeerd kan worden. Dat is het geval met de opleidingsmissie in Kunduz en een vergelijkbare Nederlandse onderneming in Albanië, ongeveer honderd jaar eerder.
Lees verder »
Na het vergelijken van de Deense met de Nederlandse defensie-inspanningen in krappe tijden, is het misschien aardig om te zien wat voor strijdkrachten meer nooddruftige landen erop nahouden. Bijvoorbeeld Griekenland. Iedereen kent hun rare passen makende clowns met een buks, maar wat hebben ze er nog meer om het land te verdedigen? Gezien hun al een tijdje aanhoudende armoe zou u denken dat ze rap afglijden naar drie roestige rieken, twee gescheurde vliegers en een lekke roeispaan. Niet? Nou, valt reuze mee. Bovendien zit er heel wat vlees op de botten. Lees verder »
Bij de opleiding Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam snappen ze hoe het moet. De historici van de toekomst moet je ook laten publiceren in de echte wereld en niet alleen in wetenschappelijke kringen. Daarom publiceert DeJaap de komende weken iedere dinsdag een artikel van een student van de cursus Actuele Geschiedenis.
Arend Braat was een gewone man van het platteland met een bijzonder talent in drammen en beledigen. Met deze talenten schopte ‘Boer’ Braat het in 1919 tot Tweede Kamerlid. Als leider van de Plattelandersbond wist hij menigeen tot het uiterste te tergen met zijn platvloersheid en heethoofdige gedrag. Met voor andere Kamerleden idiote debatten en onderwerpen was hij de populist van die tijd.
okt 022011
Cijfers en statistieken, omdat we jarig zijn. In de afgelopen, pak hem beet, 730 dagen werden er om precies te zijn 2838 topics geplaatst, verdeeld over zeventien categorieën, geschreven door maarliefst 360 (!) verschillende auteurs. Deze topics werden getagd met 3925 verschillende tags. U reageerde op DeJaap met een lieve 31.062 niet verwijderde reacties. Dat zijn toch maar mooi bijna elf reacties per topic. Niet gek voor een discussiesite. Het aantal verwijderde reacties loopt in de paar honderd en er zijn enkele tientallen anonieme klootzakjes voor het leven geband. Enkele gebanden werden na een “mag ik alstublieft weer reageren ik zal me gedragen”-mailtje weer unband. Er waren, uiteraard, ook spam-comments. Daarvan verdwenen er 37384 gelukkig al voor publicatie in het altijd functionerende Akismet-spamfilter. Inmiddels is voor een paar duizend euro (uit eigen zak, dus niet van de reclame-inkomsten) opgezopen aan bier tijdens een van de vele DeJaap-borrels. De rest van de cijfers zijn bedrijfsgeheim. Op naar het lustrum!
okt 012011
HEAT staat voor High Explosive Anti Tank. Een andere benaming is shaped charge of in goed Nederlands holle lading, wat de inhoud redelijk omschrijft. Een explosief dat gebruik maakt van het Monroe effect waarbij een holte in de springstof de explosieve krachten focust in de open ruimte en wat daar achter zit. Dit effect werd door Charles Monroe al in 1888 ontdekt, maar vond pas in de Tweede Wereldoorlog toepassingen in granaten en raketkoppen. Met de Amerikaanse Bazooka, Duitse Panzerfaust en Britse PIAT als bekendste voorbeelden. De in 1961 geïntroduceerde Russische RPG-7 is het meest populaire naoorlogse wapen dat gebruik maakt van projectielen met een holle lading. Versies hiervan worden nog steeds gemaakt hoewel fabrikanten als Bazalt liever hebben dat u eens wat hogere nummers aanschaft. Zo’n RPG-29 bijvoorbeeld. Of hun laatste, de RPG-32. Lees verder »
Eigenlijk is het een raadsel waarom we zulke grote hersenen hebben. In principe hebben we ze, in tegenstelling tot allerlei theorieën, voor de meeste dingen die we doen helemaal niet nodig. Je kunt het iedere dag op televisie zien: of je nou een politicus, een rapper, een roodkeelkolibrie of een blauwe vinvis bent, het schema is hetzelfde. Beetje semi-tonaal zingen, beetje je concurrenten dissen en je ‘hood’ verdedigen, je voortplanten, op wereldtour… Lees verder »
Laatste reacties