De Arabische Lente, de rellen in Engeland en de Occupy-beweging vormden tezamen een mondiaal protest met twee cruciale, gedeelde kenmerken: ze werden gedreven door de jeugd en ze getuigden van een anti-autoritaire felheid die we niet meer gezien hebben sinds de jaren ‘70.

Populaire cultuur
Time riep vanwege “a global sense of restless promise” de demonstrant uit tot Persoon van het Jaar. Het tijdschrift schrijft:

But for young people, radical critiques and protests against the system were mostly confined to pop-culture fantasy: ‘Fight the Power’ was a song on a platinum-selling album, Rage Against the Machine was a platinum-selling band, and the beloved brave rebels fighting the all-encompassing global oppressors were just a bunch of characters in The Matrix.

Hierin zien we wat van de laatdunkende houding van babyboomers terug: protestmuziek van na pakweg Bob Dylan is gewoon commercieel en vrijheidsstrijd is een sprookje uit Star Wars. Volgens Time, zelf babyboomerspreekbuis, drijven zulke vormen van populaire cultuur weliswaar op het idee van verzet, maar dat verzet is slechts een identiteit die je kunt kopen in de marktplaats. Het is niet het ‘authentieke’ verzet dat zij pleegden toen zij jong waren.

Breuk
Nu kun je allerlei vraagtekens plaatsen bij de juistheid van authentiek babyboomerverzet. Het protest ging slechts om een klein deel van de jongerenpopulatie (voornamelijk het hogeropgeleide deel) en ook onder de Maagdenhuisbezetters zaten studenten die het gewoon lollig en/of gezellig vonden. Daarnaast kun je de notie van 2011 als jongerenprotest nuanceren. In Egypte is 60 procent van de bevolking onder de 25 jaar en daarmee zijn zij geen gemarginaliseerde groep, maar de meerderheid. ‘Occupy’ kent vele deelnemers van boven de veertig. De rellen in Engeland mogen volgens bepaalde commentatoren geen protest heten.

De nuance ten spijt: de breuk is evident. De geëngageerde demonstranten van toen zijn de machthebbers van nu. Zij hebben er een bestuurlijk, financieel en klimatologisch potje van gemaakt, terwijl ze de verantwoordelijkheid daarvoor ontwijken. De jeugd – gesteund door de dertigers en veertigers die opgroeiden in de schaduw van de babyboomers – komt daartegen nu in opstand op een volwaardige manier.

Slachtoffers
Het jongerenprotest van 2011 is naast het doorbreken van het babyboomersmonopolie om nog een reden een verademing. Van de babyboomers hebben we het generatie-denken geërfd: ieder leeftijdscohort wilde zichzelf kenschetsen, al dan niet onder druk van marketeers. Dit heeft geleid tot een stroom aan treurige generatieportretten zoals ‘door informatieovervloed apathisch geworden digital natives’ of ‘verwende nihilisten met keuzestress’. Deze aanduidingen zijn koren op de molen van de babyboomers die hierin de superioriteit van hun eigen generatie bevestigd zagen. De 2011-protesten laten een engagement zien waar niemand zich voor hoeft te schamen. Geen cynische postpunk om maar rebels te zijn, maar verse idealen en een ruimte voor creativiteit waar de jeugd uit de jaren ’60 jaloers op zou zijn.

Laten we daarom, aan het eind van het jaar dat de babyboomer van zijn gouden protesttroon stootte, meteen dat hele generatie-denken in de prullenbak gooien. De slachtoffers van de groeiende jeugdwerkloosheid zijn immers niet de kosmopolitische, erudiete NRC-Next’ers, maar de schoolverlaters en mbo’ers. In 2012 hoop ik daarom op een eind aan kekke aanduidingen om verschillen tussen generaties te belichten, maar op meer aandacht voor verschillen binnen generaties.

Dit artikel staat ook op VK.nl.

Hoe zij ooit in hun hoofd hebben kunnen halen dat dit pensioenakkoord de redding kan zijn voor zowel jong als oud is een groot raadsel. Met dit akkoord krijgen de fondsen namelijk meer ruimte en hoeven zij geen buffer aan te houden. Daarnaast mogen zij een verwacht beleggingsrendement nemen als rekenrente. Hiermee kunnen de pensioenfondsen op korte termijn meer geld uitkeren en blijft er minder over voor de 45-minners. Met andere woorden: dit pensioenakkoord maakt van het pensioenstelsel een casino, geeft de gokverslaafden stapels met bankbiljetten en de jongeren een kater achteraf met een miljardengat om op te vullen.

Tot hier en niet verder
Voor de JS is de maat vol! Met pijn in ons hart zien wij hoe de sociale zekerheid stukje bij beetje afbrokkelt en de zwakkeren in onze samenleving domweg aan hun lot worden overgelaten. De jongeren zijn hier de dupe van. Wij moeten leven met de erfenis van de babyboomgeneratie. Een erfenis met grote financiële risico’s en onzekerheden. Natuurlijk, de oudere generatie heeft hard gewerkt. Het zijn zij die ons land opgebouwd hebben in de decennia na de tweede wereldoorlog. Zij mogen terecht genieten van hun pensioen. Maar niet ten koste van alles! Daarom zeggen wij: tot hier en niet verder. De grens wordt overschreden met dit pensioenakkoord. Wij weigeren krom te liggen en onze toekomstige zekerheden op te geven, opdat babyboomers zich nergens zorgen over hoeven te maken. Het kan en mag toch niet zo zijn dat wij de volledige rekening moeten gaan betalen om zowel ons eigen pensioen als het pensioen van de gepensioneerden zeker te stellen?

Steun daarom de actie Dit is niet mijn pensioenakkoord, vriend! die is uitgezet via Facebook en Twitter en teken onze petitie waarin de minister wordt opgeroepen tot een daadwerkelijk solidair pensioenakkoord. Want als er pijn geleden moet worden, dan door iedereen.

Rick Jonker is voorzitter van de Jonge Socialisten in de PvdA.

Maar je kunt je afvragen of dit waar is. De generatie (oh oh) van toen is nu 50 tot 65 jaar en heeft zich inmiddels opgewerkt en ruimschoots onmisbaar gemaakt in ’s lands bestuur. De idealisten van toen zitten op het pluche. Trekken aan de spreekwoordelijke touwtjes. En sluiten na lang soebatten een fijn pensioenakkoord. Want er moest heel wat geregeld worden. De almaar stijgende levensverwachting maakt een pensionering op 65-jarige leeftijd namelijk onbetaalbaar. Die leeftijd moet dus omhoog. Maar niet voor iedereen evenveel. Zit je dicht op de pensioengerechtigde leeftijd dan blijf je gespaard. En de jongeren, die moeten werken. Langer dan de generaties voor hen.

Saai stukje onderzoek
Recentelijk heb ik onder een representatieve uitsnede van de Nederlandse bevolking een vragenlijstonderzoek gedaan. Een van de vragen was of men het een goed idee vond de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen. Wat bleek? Onder 55 tot 64 jaren is daar weerstand tegen. Een meerderheid (57,1 procent om precies te zijn) van deze bijna pensionado’s is het daar niet mee eens. 65-plussers, daarentegen, vinden het wel een puik ideetje om de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen. Onder hen daalt de weerstand voor dit voorstel tot ongeveer een derde (32,9 procent).

Maar wat is eigenlijk het verschil tussen een 60 en een 65 jarige? Ik kan je verzekeren, vanuit het standpunt van een 33-jarige Peter Achterberg is er totaal geen verschil. Ze zijn praktisch even oud, en zet je er twee naast elkaar dan valt moeilijk correct te voorspellen welke de jongste is. Rimpels, grijze haren, uitgezakte lichamen, disfunctionerende organen en ledematen, ze hebben het allemaal! Toch blijkt uit mijn kleine onderzoekje dat er wel degelijk een flink verschil is tussen beiden groepen bejaarden. 60- jarigen passen er over het algemeen voor om door te werken, en 65-jarigen zien de redelijkheid er wel van in. Een 65-jarige is immers al gepensioneerd en is uit de zorgen – hem of haar zullen ze nooit meer langer laten werken. 65-plussers kunnen dus met een gerust hart kiezen voor wat het meest ‘verstandig’ is.

Eigenbelang werkt
En de 60-jarige? Die vreest dat hij of zij nog twee jaar langer moet werken, en is dus fel tegen. Grappig hè, hoe dat eigenbelang werkt? Zodra 64-jarigen verjaren, veranderen ze op slag en stoot hun mening, en gaan wel ‘voor het algemene belang’. Net als pak ‘em beet een 33-jarige het redelijke daarvan inziet. Jongeren zitten sowieso niet te mokken en beseffen ook wel dat er langer moet worden doorgewerkt. Feitelijk is er immers weinig verschil tussen stoppen op je 65^ste of je 67^ste. Twee jaar langer op een lange arbeidsloopbaan van dertig, veertig jaar is immers peanuts. Voor 50- tot 65-jarigen is dat natuurlijk ook zo, maar dat willen ze niet zien omdat ze al zo dicht bij de eindstreep van hun loopbaan zitten.

De progressieve idealisten van toen draaien nu aan de knoppen en kunnen dus eindelijk werkelijk wat van die solidaire idealen realiseren waarover je ze altijd over hoort (of beter: hoorde) ratelen. Ik merk er niks van. Er is, zo gezegd, veel veranderd in veertig jaar. Eigenbelang blijkt ook voor hen drijfveer numero uno te wezen. Niks niet betrokkenheid. Niks niet (intergenerationele) solidariteit. Gewoon bekrompen egoïsme, c’est tout! En de jongere ‘ik’- generatie? Die klaagt niet en werkt rustig door. Solidair. Gewoon omdat het moet. In het landsbelang.

Peter Achterberg is sociologelaar.

Nieuw! nieuw!
Zo schreef knuffelfilosoof Rob Wijnberg het boekje Boeiuh, waarin hij zijn eigen generatie (mensen die in 2007 begin twintig waren) kenschetst. Geïnformeerd door observaties in zijn studentenhuis stelt Wijnberg dat jongeren tussen entertainment zappen en nieuws alleen in voorgekauwde blokken tot zich nemen. Hij redeneert dat jongeren door informatie- en keuzeoverdaad onverschillig zijn geworden, een apathie die hij samenvat met de titel van het boekje.

Wijnberg is niet de enige. Sinds Douglas Coupland in de jaren ’90 naam maakte met zijn rake (overigens literaire) beschrijving van Generation X, droomt iedereen ervan de nieuwe generatie te coinen. Voorbeelden zijn de boeken De Grenzeloze Generatie en Generatie Einstein. Met name marketeers zijn er dol op. Zoals Pepsi er in slaagde jongeren het gevoel te geven dat je je met het drinken van een bepaald merk cola een jeugdig, fris (nieuw!  nieuw!) imago kunt aanmeten, speelt de reclamewereld er lustig op in dat de jeugd van tegenwoordig anders en nieuw is, omdat zij facebookt, whatsappt en foursquaret.

Mannheim en generaties
Het concept ‘generatie’ is afkomstig van de socioloog Mannheim (wiki). Hij ontwikkelde het in de jaren ’20 om “een gedeelde locatie in het sociale en historische proces” aan te duiden (1952, p. 291). Zijn aanduiding betekent dat mensen die in hetzelfde leeftijdscohort zijn geboren, een bepaalde specifieke sociale positie innemen. Deze onderling gedeelde positie maakt het leeftijdscohort vatbaar voor gedeelde ervaringen – zoals sociale klasse dat ook doet. Jonge mensen reageren daarom op een zelfde manier op bepaalde historische ontwikkelingen, wat vervolgens weer aanleiding geeft tot nieuwe historische gebeurtenissen en sociale verandering.

Het voorbeeld van de babyboomgeneratie verduidelijkt de theorie van Mannheim. Geboren na de Tweede Wereldoorlog maar daar onmiskenbaar door gevormd, reageerden individuen uit deze leeftijdsgroep op vergelijkbare wijze op gebeurtenissen. Hierdoor was 1968 een revolutionair jaar vol sociale verandering in verschillende Westerse landen, omdat een generatie op basis van gedeelde ervaringen aanleiding gaf tot nieuwe historische gebeurtenissen.

Inhoudsloos
Als we de ideeën van Mannheim in acht nemen, zien we dat er drie (aan elkaar verwante) zaken mis zijn aan het hedendaagse generatiedenken. Ten eerste slagen de duiders er niet in aan te geven wat nu exact de kenmerkende gedeelde ervaring is van het leeftijdscohort dat nu twintig is. Het ligt voor de hand daarvoor naar de opkomst van het internet te wijzen. De vraag is echter waarom dat nu juist voor deze specifieke groep (en niet voor anderen) zo bepalend was.

Ten tweede zijn de verschillen binnen ‘generaties’ groter dan tussen generaties. De jongeren die Wijnberg beschrijft vormen een specifieke sociaaleconomische en culturele klasse. De leeftijdsgenoten van zijn blowende vrienden die echter een vmbo-voortraject hebben gehad, hebben op die leeftijd bijvoorbeeld een vaste baan. Ze wonen vaak samen en hebben soms al kinderen.

Een derde bezwaar is dat generaties verkeerd worden vergeleken. Het gaat niet om het verschil tussen Generatie Babyboom en Generatie Y nu, het gaat om verschillen tussen twintigers toen en twintigers nu: wat voelen zij anders, wat beleven zij anders? Mensen uit de jonge generatie zelf zijn daarbij notoir ‘onbetrouwbare’ vertellers, omdat ze zo geneigd zijn op te gaan in de eigen gedachte uniekheid dat ze vergeten dat er ook vóór hen al jongeren bestonden.

Spiegel
De drijvende kracht achter al dat onzinnige generatiedenken is een economische. Verkopen van consumptiegoederen, als het gaat om marketeers, en verkopen van boekjes, als het gaat om zelfbenoemde tijdsduiders. Volgens Wijnberg zelf is zijn karakterisering relevant, omdat jeugdcultuur een spiegel op de toekomst is. De juistheid van die bewering is op zijn best twijfelachtig. De nozemcultuur uit de jaren ’50 voorspelde op geen enkele manier hoe deze mensen zich gingen gedragen toen ze ‘volwassen’ waren. De hippies uit de jaren ’60 verloren hun idealen gelijktijdig met hun lange haar. Dat studenten houden van op de bank hangen, betekent – kortom – helemaal niets.

Linda Duits doet (commercieel en wetenschappelijk) onderzoek naar jeugdcultuur.

Maar wie op een Toneelschool studeert of in het theatervak werkzaam is, ziet maar al te vaak van dichtbij ook een intens droeve keerzijde, die jullie zomaar plotsklaps van jullie voetstuk laat vallen. Dat is niet alleen schadelijk voor jullie reputatie, dat is een grove belediging voor de schoonheid van ons vak, voor het leven in het algemeen. Waar ik het over heb? Nou, mochten er nog geen koebellen zijn gaan rinkelen, ik heb het hier over het veelvoorkomende verschijnsel dat jullie met jullie vol gevreten, door pers en medestanders bejubelde, charmante plofkoppen niet met je poten van jonge actrices af kunnen blijven. Dat jullie bij elke productie, bij elk bezoek aan inteeltkroeg De Smoeshaan, bij elke mentorsituatie in de beroepspraktijk, compleet vergeten dat jullie geen eenentwintig meer zijn, maar mannen van vijftig, die getrouwd zijn en kinderen op de wereld hebben gezet die inmiddels zo oud zijn als wij, zo oud als de meisjes die jullie manipuleren, inpalmen en ruïneren, die jullie gebruiken, leegpompen en volspuiten om jullie allang vergane jeugd nieuw leven in te blazen.

Stringetje
Zo groots en meeslepend jullie de meesterwerken uit heden en verleden op een podium tot leven kunnen wekken, zo meelijwekkend en kleinzielig ploegen jullie jezelf in het bestaan een weg door de hel om nog een graantje mee te pikken van de jonge pracht en onschuld die zich aandient, in de hoop dat er nog een deel van hun pure onbevangenheid en glans op jullie zal afstralen. Toegegeven, ik zal niet schijnheilig beweren dat wij over dertig jaar, eenmaal gearriveerde artiesten van vijftig, onbewogen zullen blijven bij de aanblik van jonge actrices met hun gave huid, hun onweerstaanbaar dansende heupen, hun onvergelijkelijk mooie borsten, een stringetje dat opeens boven een spijkerbroek uitsteekt of de twee welvingen van de zichtbare botjes die via heupen en onderbuik zo doorlopen dat je alleen maar kunt verlangen naar het gebied dat zich daar, verder beneden onder de lagen spijkerstof en kant bevindt. Maar toch vinden wij dat je jezelf dan maar te beheersen hebt, al bespringen ze je in al hun enthousiasme en bewondering.

En omdat wij maar al te vaak meemaken dat, wanneer jullie hen, onze muzes, een tijdje later weer aan de kant schuiven voor een volgend jong ding waar jullie je halfbejaarde vreugdeloze zaad in kwijt kunnen, wij hun tranen en snot zitten te drogen met onze truien, wil ik jullie namens ons allemaal graag mededelen dat het genoeg is geweest. Wij pikken het niet meer dat jullie de wijsheid, de inzichten en ervaring die jullie in het leven hebben opgedaan, gewetenloos naast jullie neerleggen om jonge toneelspeelsters te molesteren door ze met jullie onoprechte doorzichtige oude-mannen-trucjes te bevestigen in hun grillige zoektocht naar bevestiging, vervulling en verrukking.

Grijsbehaarde balzakken
Jullie moeten beseffen dat jullie met jullie vieze, zweterige ouwe klauwen geen bh-bandjes van dames onder de dertig meer los dienen te maken, dat jullie ribbelige grijsbehaarde balzakken niet meer tegen de geile billen van meisjes die jullie dochters hadden kunnen zijn, horen aan te kletsen. Jullie denken misschien zo de eeuwige jeugd te kunnen beklinken, maar het laat alleen maar zien hoe rap jullie verval doorzet, hoe intens tragisch het is dat mannen van jullie statuur de noodzaak voelen aan zichzelf te bewijzen dat ze nog steeds echte kerels zijn. Jullie zijn geen echte kerels door onze meisjes te naaien. Jullie zijn droeftoeters. Jullie zouden echte kerels zijn, als jullie die mooie, sterke vrouwen van jullie eigen leeftijd, die jullie ooit eeuwige trouw hebben beloofd, nog steeds vurig aan het bed zouden nagelen. Als jullie je verantwoordelijkheid als vader en liefhebbende echtgenoot serieus zouden nemen, net zo serieus als de rol van bewonderd, ervaren acteur. Als jullie al die jonge actrices die zo tegen jullie opkijken andere dingen zouden leren dan de halve Kamasutra, door in plaats van ze als speelbal te gebruiken van jullie perverse ouwemannenbehoeftes, te inspireren om betere actrices te worden en ze te behoeden voor glibberige hufters die hun midlifecrisis ontkennen door het te vieren.

Want wat jullie nu doen, dat ontsiert jullie hele staat van dienst en bovendien: als jullie aan onze prachtige, wellustige, talentvolle meisjes komen, dan komen jullie aan ons. Wij houden van ze en wij gunnen ze alleen het allerbeste en biologisch gezien, zijn wij dat nu zelf en niet jullie. That’s nature, eat it bitches! Dat betekent dat we vanaf nu geen oogje meer toeknijpen als jullie je smerige hengel uitgooien, maar bruut geweld zullen toepassen. Dus: een ieder van jullie is bij deze gewaarschuwd. Kijk in de spiegel en ga je eindelijk gedragen als de volwassen vent die je er in ziet verschijnen. Schaam je diep en blijf voortaan massaal van onze mooie, lieve, vruchtbare meisjes af.

Hoogachtend,

namens alle jonge acteurs,

Johan Fretz

Want de babyboomer, die kreeg toch alles? Zelf lijken ze soms al erg zelfbewust van het feit dat ze de wind van de wederopbouw leken mee te hebben. En Marc de Konick schreef zelfs een heel lied over dat babyboomgevoel. Met deze ontwikkelingen in het achterhoofd kwam kort geleden een nieuw rapport uit: Wisseling van de wacht: generaties in Nederland, waarin wordt getracht te bekijken of het echt zo erg gesteld is met de generaties in Nederland.

Wanneer we de conclusies van het SCP hierin bekijken zien we al snel dat veel zaken vrij standaard patronen volgen; lasten komen bijvoorbeeld ten koste van de mensen van middelbare leeftijd, baten komen netto ten goede aan jongeren (scholing) en vooral aan ouderen (zorg). Kinderen stemmen relatief vaak op de partij waar de ouders ook op stemmen en kunnen tot begin 30 vaak nog rekenen op financiële of praktische steun van de ouders wanneer ze op zichzelf gaan wonen. Dit lijk toch een gemoedelijke situatie, die echter in de berichtgeving het afgelopen jaar toch niet zo naar voren leek te komen.

Maatschappelijke opbouw vormt nu de generatiekloof

Misschien moeten we een generatiekloof dan ook bij heel andere zaken zoeken. Een aanwijzing vormt het feit dat lager- en middelbaar opgeleiden vaak verwachten dat de kinderen zullen stijgen op de onderwijsladder. Waar in een tijd van wederopbouw de vanzelfsprekendheid van goede scholing nog, inderdaad, opgebouwd moest worden liggen verwachtingen nu hoger. In de naoorlogse jaren brachten de ontwikkelingen veel vernieuwingen met zich mee, waar de babyboomer voor het eerst van kon profiteren. Scholing, de pil, meer apparatuur, secularisatie; niet zozeer de babyboomer zelf als wel de vooruitgang in zijn algemeenheid was verantwoordelijk voor een eerste generatie die in een grotere groep in relatieve luxe kon leven.

Bijstellingen in het sociaal beleid zijn door de vergrijzing onoverkomelijk en zo zullen nieuwe generaties ten minste met andere voorzieningen rekening moeten gaan houden. Vaker soberder regelingen, maar wel in een maatschappij met alle verworvenheden die de babyboomgeneratie heeft opgestuwd, en daarmee ook haar kinderen. Hoewel tussen de generaties de solidariteit nog groot is, zijn we door al deze ontwikkelingen wel heel anders tegen beleid aan gaan kijken. Door de stuwende kracht onder de babyboomers heeft men nu geleerd dat ouderenzorg iets voor de overheid is, ouderen die op hun beurt dan weer vaker interen op hun kapitaal en minder nalaten.  Dit is iets dat we nu ook steeds normaler zijn gaan vinden.

De generatiekloof bestaat dan ook vooral uit hoe we op een grotere schaal tegen de contrasten in de samenleving aankijken. De algehele tendens is dat het minder vanzelfsprekend is dat jongeren het beter gaan doen dan hun ouders. Bestaat onder de babyboomgeneratie de notie dat er “vroeger weinig was”, nu zijn voorzieningen een vanzelfsprekendheid waar ineens aan getornd moet worden door de vergrijzing. Daaruit vloeit het algemene gevoel dat zij “alles mee hadden”, terwijl omgekeerd het “wij hebben vanaf nul moeten beginnen” lijkt te overheersen in het publieke debat. Dat populaire cultuur met de babyboomers een groter bereik kreeg zal het beeld ook geen goed doen: voor de jongere generatie is dit een gegeven waardoor zij minder zien in klassieke concerten en een Publieke Omroep. Een bijna logische uitkomst van de maatschappelijke ontwikkelingen, maar voor een oudere generatie een mooie stok om mee te slaan, al dan niet met de veelgehoorde klacht over ‘verrechtsing’.

Het Sociaal en Cultureel Rapport 2010: ‘Wisseling van de wacht: generaties in Nederland’ is te downloaden of op papier te bestellen via deze pagina.

Bas Heijne voerde laatst met een aantal prominenten een gesprek in Groningen over de identiteit van Nederland. Zodra het gesprek over jongeren ging (ik was de enige jongere in de zaal, dus beledigen kon) vertelde Bas ‘leuke’ anekdotes: ‘Ik zag laatst een groep jongeren, vlak voor de verkiezingen. Geen van hen had een spandoek bij zich. Dat waren dus allemaal D66’ers’. Of een andere die je nog veel vaker hoort: ‘De jongeren gebruiken als slap excuus: “Ik wil wel (demonstreren tegen het kwaad), maar de anderen niet”‘.

Onverschilligheid
De generatie die zelf vaak niet eens het echte protesteren heeft meegemaakt, verwijt ons nu dat we niet met z’n allen afreizen naar het Museumplein om daar een hoop stampij te maken met de gedachte dat we daarmee vast een heleboel kwaad kunnen afwenden. Sterker nog: ze verwijten ons onverschilligheid, te weinig betrokkenheid en een gebrek aan motivatie. Het zijn overigens, en dat vind ik jammer omdat ik mezelf daar ook toe schaar, met name linkse mensen die dit doen. Dezelfde mensen die het niet zo op defensie hebben omdat, jawel, ‘verbaal de dingen nou eenmaal beter gaan’.

Pragmatisch en minder idealistisch
Ik denk dat de jongeren van tegenwoordig wel pragmatischer zijn geworden en een stuk minder idealistisch. Maar dit heeft ook alles te maken met de tijd waarin we leven. Er is nu niet meer een Piet de Jong die met zijn team Nederland bestuurt, er is een tot in de puntjes geregeld systeem, vaak ook nog aangestuurd vanuit Europa. Daarnaast heeft iedereen zo erg door dat een eigen mening hebben hip is, dat er niet meer nagedacht wordt over het hebben van iets archaïsch als een collectief ideaal. Nu zeg ik niet dat het heden ten dage beter is dan vroeger, maar ik denk dat wanneer we probleemwijken als ‘kansen’ zien, we deze houding onder jongeren ook als een ‘kans’ mogen zien.

Vooralsnog kom je met pragmatisme een stuk verder dan met idealisme. De jeugd van tegenwoordig weet, dankzij het internet, dankzij de open grenzen, dankzij een erg verbeterde en ongecensureerde geglobaliseerde wereld veel beter wat er allemaal speelt en ook hoe gecompliceerd de problemen van vandaag zijn. Misschien weten ook zij de oplossing niet; maar dat is iets wat ten deel valt aan heel Nederland, niet alleen aan de jongeren.

Djoeke Ardon is 17 jaar, zit per ongeluk op een Vrije School en is schrijfster.

Onderzoek
De belangrijkste studie waarop Strauch haar conclusies baseert is de Seattle Longitudinal Study. Deze studie die vanaf 1956 een cohort van 6000 proefpersonen volgt, richt zich op de verandering van cognitieve vaardigheden bij het ouder worden. Of om het simpel te zeggen: hoe verandert ons denkvermogen naarmate de leeftijd vordert. Om de zeven jaar zijn de proefpersonen uitgebreid getest met nauwkeurige verslaglegging.

Bij aanvang gingen neurowetenschappers er van uit dat we op weg naar het levenseinde miljoenen hersencellen – tot zo’n 30 procent van onze hersencapaciteit – verliezen. Voortschrijdende vergeetachtigheid en trager denken zouden hiervan het gevolg zijn. Maar de studie-uitkomsten lieten een heel ander beeld zien. Mensen tussen de 40 en 60 blijken op de top van hun denkvermogen te zitten. Zij scoren beter dan jongeren op het gebied van vocabulaire, ruimtelijke oriëntatie, verbaal geheugen en probleemoplossing. In de praktijk betekent dit dat oudere mensen betere beslissingen kunnen nemen.

Jongeren verliezen
Welke fysiologische verklaring is er voor de goede score van vijftigers qua denkvermogen? Een aantal recente studies komt met antwoorden. Aangetoond is bijvoorbeeld dat we in tegenstelling tot de heersende opvatting nauwelijks hersencellen verliezen en zelfs tot op middelbare leeftijd nieuwe cellen aanmaken. Verder gebruiken we naarmate we ouder worden steeds meer allebei de hersenhelften, terwijl jongeren voor hun geheugen alleen de rechter frontaalkwab gebruiken.

Ook wordt er later plaatselijk meer myeline aangemaakt, dat is de isolatiestof rond de hersencellen. Deze myelinetoename (= snellere signaalgeleiding) vindt vooral plaats op locaties die te maken hebben met emotiebeheersing, risicoafweging, besluitvorming en taal. Tenslotte zijn oudere hersenen minder ontvankelijk voor dopamine-uitschieters, die impulsiviteit in de hand werken. Dit alles is nog maar een begin tot onderbouwing van het proefondervindelijk gevonden effectievere denkvermogen van de middelbare mens.

Hoop?
Doen jongeren het dan op álle fronten slechter? Nee, hun reken- en reactiesnelheid zijn beter. En ook hun kortetermijngeheugen wint het. Maar voor het overige moeten ze misschien eens met andere ogen naar de grijze golf kijken.

Zonder babyboomers is al het voedsel gratis. Zonder babyboomers komt er cola, bier of wijn uit de kraan en vult de koelkast zichzelf. Zonder babyboomers heeft iedereen zes auto’s die bijna niets kosten. Zonder babyboomers betalen wij geen belasting. Zonder babyboomers zouden wij ons niet hoeven verzekeren want ongelukken gebeuren toch niet. Zonder babyboomers nooit meer Hanneke Groenteman op t.v. Of Marcel van Dam. Of Sonja Barend. Of Paul Witteman. Of Harry de Winter. Zonder babyboomers überhaupt geen publieke omroep meer. Zonder babyboomers nooit meer snorren in het straatbeeld. Zonder babyboomers geen SP, geen PvdA, geen Volkskrant, geen Trouw en nooit meer gezeur over de kastanjeboom van Anne Frank. Zonder babyboomers wordt geen enkel baby’tje meer met hartafwijkingen geboren. Zonder babyboomers geen kanker, aids of schaamluis. Zonder babyboomers mag iedereen 180 op de snelweg en altijd op de linkerbaan. Zonder babyboomers kost een grachtenpand 60.000 euro, maximaal. Zonder babyboomers zit de schatkist van de staat zo vol dat iedereen van het Rijk een 13 én 14e maand krijgt, elk jaar weer. Zonder babyboomers mag iedereen wél gewoon een mening hebben. Zonder babyboomers heeft iedereen humor en is het altijd lachen. Zonder babyboomers kan iedereen altijd zitten in de trein. Zonder babyboomers stort de vouwfietsenindustrie in. En de bergschoenenindustrie. En de fabriek die Nordic Walking-stokken produceert. Zonder babyboomers danst iedereen gebroederlijk rond de Meiboom. Zonder babyboomers willen alle mooie vrouwen seks met auteur dezes. Zonder babyboomers stinkt niemand meer uit zijn mond. Zonder babyboomers is elke dag een goede dag. Zonder babyboomers gaat de zon nooit meer onder. Zonder babyboomers geen God en geen Jezus. Zonder babyboomers nooit meer inkt en papier. Zonder babyboomers drinken we weer Exota uit flessen. Zonder babyboomers waren we allang op Mars geweest. Zonder babyboomers was er geen klimaatprobleem.

Zonder babyboomers had dit hele stuk hier niet gestaan. Zonder babyboomers geen dankbaar slachtoffer meer om te bashen.

Nog zeker 40 jaar te gaan tot alle babyboomers echt helemaal op zijn. Lang leve de babyboomers!

Ik vind dat dus raar. Heel erg raar. Niet een beetje raar maar echt ontzettend raar. En wel hierom:

Ten eerste is er geen enkele generatie in Nederland die zo hun zakken heeft kunnen vullen met door anderen opgehoeste poen als de babyboomgeneratie. Uitgerekend de babyboommannen met de grootste mond, ik noem een Youp van ‘t Hek, een Harry de Winter, een Marcel van Dam (hoogbejaarde babyboomer maar mag nog gewoon mee in de babyboomgeneratie), zijn van het soort dat inmiddels miljoenen heeft getoucheerd door onbeperkt links schreeuwen en het meten met twee maten. Voor zo’n Youp levert een avondje burgers de maat nemen tienduizenden pietermannen op, voor zo’n Marcel van Dam heeft het leven lang anderen vertellen drillen hoe ze moeten leven en het kapotmaken van een compleet frisdrankmerk tenminste een riante villa met landgoed in een rustieke bosrijke omgeving opgeleverd. Over Harry de Winter zullen we het maar helemaal niet hebben. Die heeft ons eerst Boggle en Lingo in de maag gesplitst en gebruikt nu zijn flink gevulde zakken om op de voorpagina van een krant ziekelijke Godwins tegen Wilders te plaatsen.

Jan Nagel
En dan noem ik nog maar drie namen. De lijst van linkse drammers en eeuwige gelijkhebbers die in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog zijn geboren en maximaal winst hebben gemaakt op kosten van zo’n beetje iedereen die anders dacht dan zij is eindeloos. Er is gewoon te weinig bandbreedte om al deze mensen bij naam te noemen. Laten we het dus houden bij de drie bovengenoemden plus Jan Nagel. Eigenlijk had ik kunnen volstaan met alleen Jan Nagel, bedenk ik mij nu. Jan Nagel is een One Man Army-babyboomgeneratie. Zonder Jan Nagel geen drammerige gelijkhebberigheid. Jan Nagel, de pilaar onder de FNV. Broeder Nagel, voor al uw Kukident en rollators tegen subsidietarief. Jan Nagel, de enige nog enige in leven zijnde anadiggie. Jan nagel, de Rambo der babyboomers. Enfin, u vat hem wel, genoeg nu over puntje uno. Op naar puntje secundo. (Nee, vandaag even geen Kees Driehuis. Bandbreedte, dat zei ik toch net?).

Ten tweede is het gewoon sneu om het niet eens even op te kunnen brengen twee jaartjes langer te werken. Een heel leven lang hebben jullie de staatsruif leeggeroofd. Nederland is kaalgegraasd en leeggetrokken, op kosten van de generaties na jullie. Het linkse ideaal is opgericht en in stand gehouden door jullie generatie zodat jullie jezelf daarmee konden verrijken. Die verzorgingsstaat was niets anders dan een populair zakkenvulprogramma voor slechts één generatie. Nederland is tot op de allerlaatste kruimel door jullie leeggezogen, stelletje parasieten. Sprinkhanen.

Sosjaal
Onder dekking van het mantra “wij hebben het land wederopgebouwd na de oorlog” hebben julie twintig jaar sociologie en sosjaale akademie kunnen studeren en iedereen die waarschuwde dat er dan wellicht weinig zou overblijven voor de volgende generatie werd met verwijzingen naar de holocaust of erger kaltgestellt (geen woordspeling) of gewoon uitgescholden voor fascist.
Dat kraken van woningen als symptoom van een fijne gelijkheidsideologie was niets anders dan het stelen van woningen, die jaren later voor een prikkie konden worden opgekocht. De enige reden dat jullie, de huidige babyboomelite (vreemd genoeg nog altijd de échte machthebbers in Nederland) in de grachtengordel wonen is niet omdat het daar gebeurt maar omdat jullie in de jaren zestig en zeventig die panden hebben gekraakt. Met het verkopen van slechts één van jullie grachtenpanden maken jullie al genoeg winst om jullie hele generatie voorgoed van een riant pensioen te voorzien, maar toch hebben jullie het gore lef de AOW een “recht” te noemen. Het is dat Marcel van Dam aan jullie kant staat, anders had hij jullie vast en zeker een “minderwaardig mens” genoemd.

Ten derde: tijden veranderen. Ja, in jullie tijd was élke minister Sinterklaas en was het doorgaans een keuze tussen werken als part time agoog in een lesbies opvoedkollektief of een uitkering plus bijzondere bijstand voor de vakantie aanvragen (papiertje invullen, klaar) maar die tijd is echt voorbij. De poet is op. Die poet zit in jullie riante huizen in blanke wijken waar de enige Marokkaan de schoonmaakmarokkaan is, in jullie freelance publieke omroep BV’tjes en bijvoorbeeld in die subsidie voor zo’n artyfarty offline weblogfestivalletje. Nu is er geen geld meer dus moet er worden gewerkt. Zoals de generatie na jullie al die tijd heeft moeten doen. Voor hen was er geen uitkering, geen eeuwige student, geen sociaal vangnet en geen gratis wonen na legale diefstal. Voor hen was het werken en zelf de centen verdienen.

Herstelbetalingen
Is het misschien een idee dat jullie dan nu, al was het maar voor twee jaartjes in jullie luie leventje, ook wat voor de kost en inwoning gaan doen? Was 65 jaar van leegtrekken, moraalridder spelen, professor Buijkhuijzen een Nazi noemen, webloggers rechtse debatstukmakers noemen, met het vingertje wapperen, drammen, daders van moord en verkrachting veel liever vinden dan slachtoffers, protesteren tegen alles wat niet correct of fatsoenlijk was, asielzoekers en allochtonen met containers tegelijk binnenhalen en in de watten leggen en het ongegeneerd vullen van die broekzakken onder het zingen van de Internationale niet ruim voldoende? Moeten wij nu ook nog jullie reet gaan wassen omdat jullie te lui zijn om nog langer de handjes uit de mouwen te steken?

Beste Youp, Marcel, Jan, Harry, Hanneke, Bram, Job, Klaas en Cees. Geachte grijze haren, snorren, brillen en buiken. Lief PvdA- en CDA-electoraat. Stop met jammeren. Houd op met dat drammen en stampvoeten, maak jezelf niet nog belachelijker dan een Pieter Broertjes of Felix Meurders al voor jullie doet. Accepteer het linkse verlies. Ga gewoon lekker werken die twee extra jaren. Geniet van die arbeidsvreugd. Zie het als een handreiking naar de nieuwe generatie toe. Een stukje herstelbetaling voor al dat leed dat jullie hebben aangericht. Twee jaartjes maar. Dat merkt je pacemaker niet eens. En besef dat door twee jaar langer te gaan werken je ook nog eens die verschrikkelijke Geert Wilders dwars kunt zitten. Is dat geen mooi idee? Langer werken, een nieuwe generatie gelukkig maken en toch weer een soort cordon sanitaire om een democratisch gekozen partij leggen. Precies zoals jullie gewend zijn. Is dat win-win of is dat geen win-win? Ik weet zeker dat Rutger van Zanten tot zijn honderdzestigste blijft werken als hij daarmee Wilders dwars kan zitten.

Nu, genoeg geluld, aan het werk. Hier is de houweel, daar is de spade, bewerken dat land. Brillen zijn niet toegestaan, snorren gaan er af, vakbonden zijn verboden. En we stoppen niet met arbeiden voordat Hanneke Groenteman huilend bij MAX haar excuses heeft gemaakt voor het wederom presenteren van Vrouw & Paard en aankondigt nooit meer te zullen webloggen.

Liefs,
Jullie eigenste Bertje B.

CC-3.0 foto: Green Bill

Nee hoor, Lidth de Jeude legt het ons ragfijn uit: “Er wordt vaak gezegd, dat de babyboomgeneratie de volgende generatie opzadelt met de lasten. Dat is niet juist. De AOW is in 1957 ingevoerd. De babyboomgeneratie heeft premies betaald voor de uitkering voor haar ouders, die zelf nooit premie betaald hebben. De verhoging van de AOW-leeftijd treft vooral degenen die wel de volle premie betaalden, maar minder uitkering zullen gaan genieten.” Kijkt u daar nu nog eens even goed naar. Want hoe was ook alweer onze AOW ongeveer geregeld? Juist. Met het omslagstelsel. Kennelijk voor babyboomers een moeilijk begrip, dus we leggen het nog even kort uit: Men betaalt premie voor de huidige AOW’ers.

In zoverre heeft Lidth de Jeude dus gelijk. Hij heeft inderdaad premie voor zijn opa en vader betaalt. Maar dat is daarna nooit veranderd. En wij hoeven u natuurlijk niet te wijzen op die fraaie demografische ui van de Nederlandse bevolking. Die ui die ervoor zorgt dat het nooit ergens anders over gaat dan de belangen van die dikste klont daar in het midden.

U weet wel, die dikke puist babyboomers, die ons verzorgingsstelsel heeft leeggezogen, blowend en zuipend tientallen jaren het studentenleven heeft gedemocratiseerd, oogluikend heeft toegestaand hoe de immigratie van gastarbeiders op een fiasco uitloopt, onze gasreserves heeft opgebruikt, ons onderwijs heeft uitgehold enzovoort enzovoort. Zodat wij nog maar 4 jaar mogen studeren, tot ons 70e moeten werken en niet hoeven te rekenen op jarenlang vollepond-WW . Bedankt!

En dan nu aan komen kakken dit prulargument. Meneer Lidth de Jeude: u moest u schamen! Wij vatten het nog een keer samen: wij, niet-babyboomers, betalen straks dikke pakken euro’s omdat jullie, babyboomers, niet meer kinderen hebben gekregen. Dat kun je op je vingers natellen.

Erik Jacobs